B&G Wiki - Gebruikersbijdragen [nl]

Tefifoon

2014-07-09T16:32:15Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = Tefifoon.jpeg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| Beeld en Geluid archiefnummer =
| externe_info =
}}

Opslag van audio is al jaren mogelijk. Het is begonnen met de wasrol van Thomas Edison. Tegenwoordig direct digitaal in het geheugen van een computer, op kleine geheugenkaartjes, mp3 en zo voort. In de jaren dertig gebruikt men een techniek die gezien kan worden als een combinatie van de grammofoonplaat en de bandrecorder. Deze techniek wordt in de jaren ’30 in eerste instantie voor militaire doeleinden gebruikt, later gaat ook de consument er gebruik van maken. Zo gebruikt men de zogenaamde ‘Lexan band’ in een [[dictaphone]].
De Tefifon-opname wordt door de producent gemaakt. Men koopt dus voorbespeelde banden, zelf thuis opnemen kan niet. Een band zonder einde van ongeveer 16 millimeter breed bevindt zich in een cassette. Het negatief van de opname bevindt zich op een trommel. Door de band onder de trommel te voeren wordt het geluidspoor in het oppervlak van de band geperst. Zo komt er een doorlopend spoor dat in 56 parallelle banen als een spiraal op de band staat. Vooral de lange speelduur, ongeveer vier uren, van bijvoorbeeld dansmuziek, maakt dat dit apparaat in de jaren ‘40- ‘50 zeer geliefd is.
Om naar de opname te luisteren plaatst men de band in de speler. Een aftastnaald leest de groef en het geluid kan met de versterker of via een radiotoestel worden weergegeven. Er worden losse afspeeltefifons gemaakt maar ook kan het apparaat ingebouwd worden in de kast van een radiotoestel.

[[Category: Apparaat]]

Bestand:Tefifoon.jpeg

2014-07-09T16:31:39Z

JGlas:

KinderSONY

2014-07-09T16:30:54Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = SONY.jpeg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| Beeld en Geluid archiefnummer =
| externe_info =
}}

In de jaren ’80 van de twintigste eeuw verschijnen radio’s en bandrecorders die speciaal voor kinderen zijn ontworpen. Zo komt SONY met produkten onder de noemer “My First Sony”. De produkten verschijnen in helder gekleurde plastic behuizing met grote, makkelijk te bedienen knoppen zodat ook jonge kinderen er mee uit de voeten kunnen. De artikelen worden verkocht via de radio- en andere audioleveranciers. Het is immers meer dan alleen maar speelgoed. De artikelen vinden gretig aftrek. Het zijn leuke cadeautjes voor kinderen, vast ook wel omdat de ouders nu weer rustig naar hun eigen radio kunnen luisteren. Met deze artikelen hoopt SONY haar naam vast te leggen in de leefwereld van de jongeren zodat ze trouw zullen blijven aan het merk. Na enkele jaren van grote omzet zakt de verkoop in en de kinderaudiotoestellen zijn inmiddels niet meer verkrijgbaar.

Bestand:SONY.jpeg

2014-07-09T16:28:39Z

JGlas:

Draadrecorder

2014-07-09T16:26:15Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = Draadrecorder.jpeg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| Beeld en Geluid archiefnummer =
| externe_info =
}}

In de [[bandrecorder]] wordt een band langs de opname en afspeelkoppen geleid. In een draadrecorder loopt een magnetiseerbare staaldraad van ongeveer 0,09 mm langs de koppen. Bij opname wordt de draad gemagnetiseerd. Het voordeel van de draadrecorder boven de bandrecorder is dat de magnetische informatie in de draad lang goed blijft. De band met een magnetiseerbare laag erop heeft een veel kortere levensduur waardoor de kwaliteit van de opname na enkele jaren duidelijk is verminderd.
De staaldraad wordt tijdens de opname en het afspelen op een spoeltje gewikkeld. De draad wordt door een hefboompje op en neer bewogen zodat deze gelijkmatig wordt opgewonden. Een nadeel van de draad is dat het gevaar bestaat dat bij onzorgvuldige hantering deze in de war komt.
Er zijn, net als bij de bandrecorder het geval is, combinatie-apparaten gemaakt. Bovenop een radiotoestel is een ruimte waar de recorder een plek heet, soms samen met een grammofoon. Hierdoor is het mogelijk opnames te maken van een grammofoonplaat of een radio-uitzending.

[[Category: Apparaat]]

Bestand:Draadrecorder.jpeg

2014-07-09T16:25:47Z

JGlas:

Dictaphone

2014-07-09T16:20:47Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = Dictafoon.jpeg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| Beeld en Geluid archiefnummer =
| externe_info =
}}

Alexander Graham Bell wordt gezien als de uitvinder van geluidsregistratie op een draaiende wasrol. Deze techniek is toegepast in de [[phonograaf]]. Voortbouwend op dit principe maakt de Amerikaanse firma Dictaphone een soortgelijk apparaat, zij het dat het op te nemen geluid ingesproken wordt in een trechter die via een flexibele buis de schrijfnaald aanstuurt. Het is een dicteermachine. Wanneer het bericht af is wordt de wasrol door een typiste beluisterd en wordt de gesproken tekst op schrift gezet. Het apparaat krijgt al spoedig de soortnaam “dictaphone”.
In 1907 verkrijgt de firma Columbia Graphophone Company de patentrechten op deze techniek. Tot het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt gebruik gemaakt van de wasrol om berichten op te slaan. Daarna wordt de Lexan band geïntroduceerd. Dit is een kunststof band waar een groef in wordt gesneden. Het voordeel van deze techniek is dat de informatie betrouwbaar bewaard kan worden waardoor ook in de rechtszaal deze techniek als bewijsmateriaal wordt toegelaten. Deze techniek lijkt verrassend op de techniek die wordt toegepast in de [[Tefifoon]].
In de jaren ’70 van de twintigste eeuw is de magneetband sterk in opkomst. Het voordeel van deze techniek is dat het eenvoudig is de informatie op de band bij fouten te corrigeren. De apparaten worden steeds kleiner en de cassette doet zijn intrede. Tegenwoordig is de opslag in digitale vorm mogelijk en is de dictaphone, of in goed Nederlands de dictafoon, een klein en handig medium geworden om even snel enkele gedachten vast te leggen om deze later weer te gebruiken.

Bestand:Dictafoon.jpeg

2014-07-09T16:19:24Z

JGlas:

Bestand:Dictafoon.JPG

2014-07-09T16:10:38Z

JGlas: JGlas heeft een nieuwe versie van "Bestand:Dictafoon.JPG" toegevoegd

Dictaphone

2014-07-09T15:59:49Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = dictafoon.jpg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| Beeld en Geluid archiefnummer =
| externe_info =
}}

Alexander Graham Bell wordt gezien als de uitvinder van geluidsregistratie op een draaiende wasrol. Deze techniek is toegepast in de [[phonograaf]]. Voortbouwend op dit principe maakt de Amerikaanse firma Dictaphone een soortgelijk apparaat, zij het dat het op te nemen geluid ingesproken wordt in een trechter die via een flexibele buis de schrijfnaald aanstuurt. Het is een dicteermachine. Wanneer het bericht af is wordt de wasrol door een typiste beluisterd en wordt de gesproken tekst op schrift gezet. Het apparaat krijgt al spoedig de soortnaam “dictaphone”.
In 1907 verkrijgt de firma Columbia Graphophone Company de patentrechten op deze techniek. Tot het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt gebruik gemaakt van de wasrol om berichten op te slaan. Daarna wordt de Lexan band geïntroduceerd. Dit is een kunststof band waar een groef in wordt gesneden. Het voordeel van deze techniek is dat de informatie betrouwbaar bewaard kan worden waardoor ook in de rechtszaal deze techniek als bewijsmateriaal wordt toegelaten. Deze techniek lijkt verrassend op de techniek die wordt toegepast in de [[Tefifoon]].
In de jaren ’70 van de twintigste eeuw is de magneetband sterk in opkomst. Het voordeel van deze techniek is dat het eenvoudig is de informatie op de band bij fouten te corrigeren. De apparaten worden steeds kleiner en de cassette doet zijn intrede. Tegenwoordig is de opslag in digitale vorm mogelijk en is de dictaphone, of in goed Nederlands de dictafoon, een klein en handig medium geworden om even snel enkele gedachten vast te leggen om deze later weer te gebruiken.

Bestand:Dictafoon.JPG

2014-07-09T15:52:36Z

JGlas:

Raamantenne

2013-11-06T15:49:53Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = Xxx_2331_6360.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| Beeld en Geluid archiefnummer =
| externe_info =
}}

De raamantenne bestaat in wezen uit een eind koperdraad dat in een vierkant of rechthoek op een frame wordt gewonden. Zo ontstaat een platte schijf van gewonden koperdraad. Er waren in feite twee uitvoeringsvormen. Bij de spiraalwikkeling liggen de windingen in het vlak van het frame. Meer gebruikelijk is de wikkelmethode waarbij de wikkeling aan de omtrek van het frame ligt. Het vlak van de wikkeling ligt dan haaks op het frame vlak. In beide gevallen is de ontvangststerkte het grootst als het frame vlak in de richting van de zender wijst. De antenne is dus richtinggevoelig. Men noemt dat het [[richteffect]]. Dit geeft een betere selectiviteit zodat naburige of storende zenders minder last veroorzaken.

Aan de uiteinden van de draad wordt een variabele [[condensator]] aangesloten. Hiermee kan het raam op de golflengte van de gewenste zender worden ingesteld. Met een kabeltje wordt het geheel met de antenne-ingang van de radio verbonden.

Het raam wordt geconstrueerd voor een bepaald golfbereik. De afmetingen en het aantal wikkelingen moeten voor elke golflengte worden berekend om een goede gevoeligheid te krijgen. Als vuistregel geldt dat een raam voor de [[middengolf]] ongeveer 20 meter draad, en voor de [[lange golf]] 75 meter vergt. Toevoeging van een raamantenne aan een bestaande ontvanger verhoogt de selectiviteit. Raamantennes worden in de tweede wereldoorlog gebruikt om de storende invloed van Duitse stoorzenders te verminderen, hiertoe maakt men ook gebruik van de [[moffenzeef]].
Ten tijde van de eerste wereldoorlog gebruikt [[Hans Henricus Schotanus à Steringa Idzerda|Idzerda]] een raamantenne om Duitse Zeppelins te peilen. Die nemen na een bombardement van Londen de korte weg terug naar Duitsland. Die weg brengt ze boven Nederlands grondgebied, wat een schending van onze neutraliteit betekent. Wanneer er weer een gepeild is kan de regering een officieel protest indienen. Zie ook [[radio richtingzoeker]].
Omdat in die tijd in Nederland geheime Belgische, Engelse en Duitse zenders actief zijn krijgt Idzerda in 1915 een uitnodiging van het militair gezag om naar Breda te komen. Daar werken ze plannen en ideeën uit om met behulp van raamantennes die zenders op te sporen.

Raamantennes worden tegenwoordig nog wel gebruikt door radiozendamateurs die graag experimenteren met allerlei antennes om de beste resultaten te verkrijgen voor zenden en ontvangen. Als peilantenne is het principe van de raamantenne zeer geschikt. Voor omroepradio worden ze niet meer (zo veel) gebruikt. Een variatie op de vierkante raamantenne is de [[fietswielantenne]].

[[Category:Apparaat]]

Bestand:Xxx 2331 6360.jpg

2013-11-06T15:48:20Z

JGlas:

Trillerbobine

2013-05-13T10:25:30Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 5213A_trillerbobine_7709.jpg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
In de eerste zenders voor draadloze telegrafie wordt gebruik gemaakt van vonken om het signaal te moduleren.
Voor het opwekken van een vonk is een zeer hoge spanning nodig die duizenden [[volt]] bedraagt. Er wordt gebruik gemaakt van een trillerbobine, ook wel ruhmkorff-inductor genoemd. Deze is in feite een [[transformator]] met in de primaire wikkeling een beperkt aantal wikkelingen van dikker draad, en in de secundaire zeer veel wikkelingen van dun draad.

De triller is in feite een schakelaar die snel achter elkaar open en dicht gaat. Hij onderbreekt de stroom in de primaire wikkeling zodat in de secundaire wikkeling door transformatie een hoge spanning van duizenden volts wordt opgewekt.

Radio-amateurs gebruiken in het begin vaak een trillerbobine uit de T-Ford. In die auto heeft iedere cylinder zijn eigen bobine om ervoor te zorgen dat de bougie een vonk maakt die het brandbare mengsel in de cylinder ontsteekt.

[[Category:Techniek]]

Bestand:5213A trillerbobine 7709.jpg

2013-05-13T10:24:09Z

JGlas:

Variabele zelfinductie

2013-05-13T10:15:16Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 9533_variabele_zelfinductie_7703.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
De amateur in de begintijd van de radio maakt alle onderdelen zelf omdat deze niet te koop zijn. Het hier beschreven object(CCH1-9533) is een [[zelfinductie]] die variabel is. Het bestaat uit een in secties gewonden draadspoel met als kern twee spijkers. De [[inductie]] is afhankelijk van de positie van de spijkers ten opzichte van de spoel. Door deze positie te wijzigen verandert dus ook de waarde van zelfinductie.

De einden van de spoeldraad zijn bevestigd aan twee koperen stripjes die in twee gaten in het houten plankje zijn vastgemaakt. Door een stekkertje in het gat te steken wordt door contact met de koperen strip de verbinding een feit.
Onder de spoel staat in potlood geschreven: 775 ohm 0.4-0.7-1.4H (Henry)
De aangegeven zelfinductiewaarden zijn later nagemeten en blijken redelijk nauwkeurig te zijn.

[[Category:Techniek]]

Bestand:9533 variabele zelfinductie 7703.jpg

2013-05-13T10:13:45Z

JGlas:

Bestand:9494 wikkelklos honingraadspoel 7706.jpg

2013-05-13T10:11:28Z

JGlas:

Stappencondensator

2013-05-13T10:06:13Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 9452_stappencondensator_7707.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
In het artikel [[variabele condensator]] worden de werking en het doel beschreven van een condensator met wisselende waarden. Al vanaf het begin der radiotechniek is het doel duidelijk maar in die beginfase moeten er handige handen aan te pas komen om de variabele waarden van de condensator te realiseren. Er is immers nog geen markt voor dus niets is te koop.
Het hier beschreven object (CCH1-9452) kan het best beschreven worden als een semi-variabele condensator welke stamt uit de periode vóór de komst van de radio omroep. De toenmalige amateur luistert naar door een [[vonkzender]] uitgezonden [[morsesignalen]]. Hij moet letterlijk alle onderdelen van zijn ontvangtoestel zelf maken. Voor een ontvanger met voldoende [[selectiviteit]] moet de amateur aan de slag om een variabele condensator te construeren.

De condensator bestaat uit vier plankjes, ‘Staniol’ (chocoladeverpakking), calqueerpapier en enkele messing stripjes voor de schakelcontacten.
Door strookjes Staniol op een ingenieuze wijze tussen de vouwen in het calqueerpapier te leggen en met de schakelstripjes te verbinden, kunnen 49 capaciteitswaarden tussen 40 en 2000pF ([[picofarad]]) worden verkregen.
Een andere bouwwijze maakt gebruik van calqueerpapier, strookje Staniol en een stukje rubber van een binnenband van een fiets.
Voor de amateur in de begindagen is het een uitdaging om met deze eenvoudige middelen draadloze communicatie mogelijk te maken.

[[Category:Techniek]]

Bestand:9452 stappencondensator 7707.jpg

2013-05-13T10:05:07Z

JGlas:

Zendspoel

2013-05-13T10:02:19Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 5409_zendspoel_7725.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Een eenvoudig doch interessant object in de Corvercollectie is een met koperband omwikkelde 6-hoekige spoel met een bewikkelde lengte van 30 cm en een diameter van 14 cm. Het aantal windingen bedraagt 25. Het frame waarop de spoel is gewikkeld bestaat uit houten latjes en multiplex paatjes aan de einden van de spoel. Er zijn geen aansluitklemmen. We kunnen aannemen dat aansluitingen werden gedaan met behulp van krokodilklemmen.

Dit soort spoelen wordt meestal alleen in zendschakelingen gebruikt. Het is onduidelijk voor welke specifieke toepassing deze spoel is gebruikt. Uit documentatie zou kunnen worden opgemaakt dat deze spoel is gebruikt bij proefnemingen in de winter van 1923-24 met trans-Atlantische verbindingen waarbij de zender PA9 is gebruikt..

[[Category:Techniek]]

Bestand:5409 zendspoel 7725.jpg

2013-05-13T10:01:06Z

JGlas:

Laagfrequent versterker

2013-05-13T09:55:23Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 4403_laagferqentievers._Telefunken_7715.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
De naam zegt het al, deze versterker is bedoeld voor de lagere frequenties die liggen in het gehoorgebied van mensen, tot ongeveer 20.000 Hz. Deze versterker bevindt zich in de radio nadat [[demodulatie]] heeft plaats gevonden. De hoogfrequente [[draaggolf]] is niet meer nodig en alleen het laagfrequente signaal wordt verder doorgestuurd.

Versterkers die los gebruikt worden voor bijvoorbeeld versterking van andere geluidsbronnen zoals [[microfoon]], tape deck, [[grammofoon]], gitaar en dergelijke zijn ook laagfrequentversterkers.

[[Category:Techniek]]

Bestand:4403 laagferqentievers. Telefunken 7715.jpg

2013-05-13T09:53:43Z

JGlas:

Wikkelklos

2013-05-13T09:40:03Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 9722_honing_raadspoel_7705.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Omstreeks 1920 doet de [[honingraatspoel]] haar intrede in de wereld van radio. Amateurs gaan veel spoelen zelf wikkelen en gebruiken daarvoor een zelfgemaakte wikkelklos. Een amateur in Utrecht, de heer Stegink, heeft een methode bedacht die door Corver in Radio Nieuws van april 1920 wordt beschreven.
Nodig is een houten wikkelklosje met langs de omtrek twee rijen met een oneven aantal gaten (bijvoorbeeld 27 gaten). Zo’n klosje kan mooi op een draaibank worden vervaardigd. Een handig iemand maakt hem zelf met wat handgereedschap. Vervolgens wordt een kartonnen koker over de klos geschoven. Dan worden de spijkers in de gaten geplaatst. Nu kan de draad in een zig-zag patroon worden aangebracht. Wanneer de spoel klaar is worden de spijkers uit de klos getrokken. De draad zit kruislings op de koker. Men schuift de koker van de klos en bevestigt aansluitingen aan de spoel. Het is belangrijk dat de draad goed op de koker wordt gefixeerd. Verschuiving van de draadwikkelingen zal de [[inductie]] van spoel veranderen. Om dit te voorkomen worden de wikkelingen bestreken met een laag schellak. De draad zit nu vast aan het spoellichaam en de inductiewaarde zal niet meer onverhoeds veranderen.

In de Corvercollectie bevinden zich twee van deze klossen, resp. onder nummer CCH1-9722 en 9494.

[[Category: Techniek]]

Bestand:9722 honing raadspoel 7705.jpg

2013-05-13T09:38:27Z

JGlas:

Zelfbouwmicrofoon

2013-05-13T08:56:11Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 2297_zelfbouw_microfoon7681.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Om geluid op te vangen en te gebruiken voor radiotelefonie is een microfoon nodig die de luchttrillingen omzet in een elektrisch signaal. Aanvankelijk gebruikt men hiervoor een koolmicrofoon. Zendamateurs aan het begin van de twintigste eeuw nemen hiervoor vaak het microfoonkapsel uit een telefoontoestel. Het blikkerig geluid wordt voor lief genomen.
Voor de radio-omroep is de kwaliteit van de koolmicrofoon in deze uitvoering onvoldoende. Daar gebruikt men de Reisz- ofwel marmerblokmicrofoon. Deze heeft een veel betere geluidskwaliteit. In een blok marmer bevindt zich het werkzame deel van de microfoon. Het marmer verschaft een solide en trillingvrij omhulsel.

In 1935 beschrijft G.J. Eschauzier, een medewerker van J. Corver, in het blad radio Expres hoe men zelf een Reisz microfoon kan maken. Hij gebruikt geen marmer maar stevig beuken- of mahoniehout om een microfoonlichaam te krijgen dat voldoende stevig en solide is. Dit zorgt ervoor dat de geluidskwaliteit toeneemt.
Het werkende deel is nog steeds de koolmicrofoon, de kast is degelijker dan het kapsel van de telefoon. De vulling van de microfoon wordt ook zelf gemaakt. Men stampt een booglampspits of wat cokes heel fijn. Cokes is in die tijd een zeer gangbaar materiaal. Het is het restproduct bij de productie van lichtgas uit steenkool en een goedkope warmtebron in veel huiskamerskachels. Met dit poeder vulde men het omhulsel, maakte aansluitingen voor de elektriciteit en klaar.
Deze microfoon heeft nummer 2297.

[[Category:Techniek]]

Bestand:2297 zelfbouw microfoon7681.jpg

2013-05-13T08:52:00Z

JGlas:

Twee lamps laagfrequent versterker

2013-04-15T20:20:18Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 2397_2_lamps_LF_versterker_7710.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Tijdens de eerste wereldoorlog maakt de radiolamp een stormachtige ontwikkeling door. In de oorlogvoerende landen komt een grootschalige lampenproductie op gang. Deze productie is echter alleen bestemd voor militaire doeleinden en voor gewone burgers verboden. Alleen in Nederland is dit verbod niet van kracht waardoor het experimenteren met radiobuizen hier de basis wordt voor de eerste omroepuitzendingen. Vóór 1918 is de radiolamp echter in Nederland nog een vrij onbekend verschijnsel, slechts weinigen zijn in staat er ervaring mee op te doen.

In Duitsland wordt een 2-lamps [[laagfrequent]] versterker geproduceerd die wordt gebruikt als tussenversterker voor militaire lijntelefonie. Wellicht is hij ook gebruikt als versterker voor de toen te velde veel gebruikte “[[aardtelegrafie]]”
Tijdens WO-I krijgt Corver zo’n versterker cadeau van Telefunken directeur Hans Bredow. Dit stelt Corver in staat zijn theoretische kennis van radiolampen in de praktijk te toetsen.
De Telefunken versterker wordt door Corver van een aantal aanpassingen voorzien zodat hij geschikt is voor gebruik als schrijver van [[morsesignalen]]. Object nr. CCHI-4403

[[Category:Techniek]]

Twee-lamps laagfrequent versterker

2013-04-15T20:17:59Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 2397_2_lamps_LF_versterker_7710.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Tijdens de eerste wereldoorlog maakt de radiolamp een stormachtige ontwikkeling door. In de oorlogvoerende landen komt een grootschalige lampenproductie op gang. Deze productie is echter alleen bestemd voor militaire doeleinden en voor gewone burgers verboden. Alleen in Nederland is dit verbod niet van kracht waardoor het experimenteren met radiobuizen hier de basis wordt voor de eerste omroepuitzendingen. Vóór 1918 is de radiolamp echter in Nederland nog een vrij onbekend verschijnsel, slechts weinigen zijn in staat er ervaring mee op te doen.

In Duitsland wordt een 2-lamps laagfrequentversterker geproduceerd die wordt gebruikt als tussenversterker voor militaire lijntelefonie. Wellicht is hij ook gebruikt als versterker voor de toen te velde veel gebruikte “[[aardtelegrafie]]”
Tijdens WO-I krijgt Corver zo’n versterker cadeau van Telefunken directeur Hans Bredow. Dit stelt Corver in staat zijn theoretische kennis van radiolampen in de praktijk te toetsen.
De Telefunken versterker wordt door Corver van een aantal aanpassingen voorzien zodat hij geschikt is voor gebruik als schrijver van [[morsesignalen]]. Object nr. CCHI-4403

Bestand:2397 2 lamps LF versterker 7710.jpg

2013-04-15T20:16:52Z

JGlas:

VHF generator

2013-04-15T20:14:16Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 2271_VHF_generator_7711.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Het begin van de radio-omroep met frequentie gemoduleerde (FM) zenders in het gebied van de Very High Frequencies (VHF, op radio’s ook wel aangeduid met UKW, Ultra Kurz Welle) ligt voor ons land in 1948. Proefuitzendingen vinden plaats vanuit Hilversum (NSF), Scheveningen (PTT) en Eindhoven (Philips).

Corver is geen voorstander van het invoeren van FM omroep. Hij voorziet evenwel dat FM voor de radio-amateur een nieuwe uitdaging zal gaan betekenen en doet proeven met een zelfbouwgenerator in het VHF gebied. Dit hoogfrequente signaal zal worden gebruikt als [[draaggolf]] voor een zender. De gedachte is dat een “hoogfrequente duimstok” voor de beginnende amateur een eerste vereiste zal zijn.
Het apparaat is in de beste Corver-traditie gebouwd uit hout van een pakkist plus een aantal courante onderdelen uit de rommeldoos.

De artikelen die over dit apparaat verschijnen in het blad Radio Expres (RE) betreffen voornamelijk aanwijzingen voor het verkrijgen van een enigszins betrouwbare frequentie ijking met behulp van [[Lecherleidingen]].
Naar ons beste weten is de VHF-generator het laatste door Corver gebouwde en beschreven apparaat. De Corver collectie bestrijkt dan de periode 1914 (vonkzend-ontvanger object nr. CCH1-2236) tot en met 1948.
Deze VHF generator heeft nummer 2271

[[Category:Techniek|Vhf generator]]

Bestand:2271 VHF generator 7711.jpg

2013-04-15T20:13:25Z

JGlas:

Zelfbouw hittedraadmeter

2013-04-15T20:10:56Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 695_zelfbouw_hittedraadmeter_7708.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Om een goede en effectieve uitstraling van een zendersignaal te krijgen is een antennesysteem vereist dat
“in [[resonantie]]” is met de frequentie van het uitgezonden signaal. Men zegt dan dat het antennesysteem moet worden “afgestemd”. Vooral vóór de ontdekking van de [[korte golf]] waren de gebruikte antennes veelal kort ten opzichte van de golflengte van het zendersignaal. Dit tekort werd gecorrigeerd met een “antenne-verlengspoel” waarvan de [[zelfinductie]] kon worden gevarieerd.

Het bereiken van de juiste afstemming wordt gecontroleerd door de antennestroom te meten. Bij resonantie is deze stroom maximaal. Amateurs doen deze meting meestal door de stroom door een gloeilampje te leiden en regelen de antennespoel dan af tot de lamp maximaal licht geeft. Het meetbereik is zeer beperkt.
Professionals gebruiken liever een hittedraad- of thermoampèremeter. De werking van de hittedraadmeter berust op uitzetting van een metaaldraadje door verwarming bij stroomdoorgang. Veel amateurs vinden deze apparaten te duur en zij gaan op zoek naar mogelijkheden zelf een meter in elkaar te knutselen.

De zelfbouw hittedraadmeter is gebaseerd op een afgedankt vestzakhorloge dat op een langwerpig houten kastje is gemonteerd. Hierin is de hittedraad als een omgekeerde V uitgespannen. Bij stroomdoorgang verandert de positie van de tophoek. Deze top is via een constructie aan de grote wijzer van het klokje bevestigd. De kleine verticale bewegingen van de hittedraad worden zo overgebracht op de wijzer. De schaalverdeling op de wijzerplaat toont dat het meetbereik loopt van ongeveer 50 tot 300 mA (mili-[[ampère]]).
De eerste beschrijving van dit apparaat was in het Tentoonstellingsnummer van radionieuws van 1918. Het is aan te nemen dat in het Haagse clubje radio-amateurs rond 1914 meerdere van deze meters zijn vervaardigd. Jan Corver beschreef deze zelfbouw-hittedraadmeter ook in “Het draadlooszendstation voor de amataeur”.

[[Category:Techniek]]

Bestand:695 zelfbouw hittedraadmeter 7708.jpg

2013-04-15T20:10:02Z

JGlas:

Instelcondensator

2013-04-15T20:08:00Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 2238instel_condensator_7717.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Het hier beschreven object, (nr. 2238) is een [[variabele condensator]] die wordt gevormd door één vaste en één beweegbare schijf. De diameter van deze –ronde- schijven is 14 cm. Met behulp van een schroefasje wordt de onderlinge afstand gewijzigd en daarmee verandert de capaciteit van de condensator.
De berekende minimum capaciteit is ongeveer 50 [[picofarad]] (pF) bij een minimale onderlinge afstand van 3 mm.
Deze wijze van constructie maakt het mogelijk zeer kleine verandering van capaciteit in te stellen, dit in tegenstelling tot de [[stappencondensator]].

[[Category:Techniek]]

Bestand:2238instel condensator 7717.jpg

2013-04-15T20:06:46Z

JGlas:

Voorseinapparaat

2013-04-15T20:03:11Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 2245_voorsein_apparaat7683.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
In het prille begin van de draadloze telegrafie wordt het ontvangen bericht, evenals bij de telegrafie over landlijnen, met behulp van een morse-schrijtoestel in punten en strepen op een papierstrook genoteerd. De telegrafist leest het bericht hier van af en vertaalt het in letters. DIt gevoelige systeem bevalt niet echt en wordt al snel vervangen door het op het gehoor "nemen" van hoorbare morse tekens. De marconist noteert het gehoorde morse teken meteen in leesbaar schrift. Een goede marconist is in staat om de tekens temidden van allerlei bijgeluiden te kunnen onderscheiden.
Tegenwoordig maken veel radio zendamateurs nog graag verbindingen met zendamateurs in de gehele wereld door te werken met morse. Zij gebruiken een morsesleutel om met de hand de punten en strepen uit te zenden.

Het nemen van morse op het gehoor wordt "sounderen" genoemd en vereist een intensieve training. Het woord "sounderen" komt van "sounder". Sound is Engels voor geluid. Een sounder, of tikker, klopper, is een morseschrijver waarvan het schrijfgedeelte is weggelaten. De marconist kan aan het tikken van het relais horen welke letter geseind wordt. Tegenwoordig hoort de zendamateur in zijn koptelefoon een serie korte en langere fluittoontjes die door de andere amateur wordt uitgezonden.

Om te oefenen wordt het gebruik van een voorseinapparaat veel gebruikt. Een van de eerste seinapparaten in de Corvercollectie bestaat uit een zelfgemaakte seinsleutel, eigenlijk een soort schakelaar voor aan en uit, een bel[[transformator]] en een zoemer. Drukt de seiner de seinsleutel naar beneden dan is de zoemer te horen. Laat hij de sleutel weer omhoog komen dan is de verbinding verbroken en de zoemer stil.
Rond 1914 maakte Idzerda als voorseiner gebruik van dit voorseinapparaat om een groepje radio-enthousiasten in Den Haag te trainen in het nemen van morseseinen.
Het heeft nummer 2245.
[[Category:Techniek]]

Bestand:2245 voorsein apparaat7683.jpg

2013-04-15T20:02:26Z

JGlas:

Signaalsterktemeter

2013-04-15T19:59:17Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 2224-signaal_sterkte_meter_7701.jpg‎
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
De signaalsterktemeter, ook bekend als de Zoemer met dansende wijzer en morse-indicator.
Dit apparaat is gebruikt om signaalsterkte te meten maar in de Eerste Wereldoorlog deed het dienst op het slagveld om berichten te kunnen ontvangen die met [[morsesignalen]] werden verstuurd.

De basis is een aangepaste telefoonschelp. Die bestaat uit een trilplaatje met daaronder twee kleine magneetspoeltjes. Wanneer een signaal binnenkomt trilt het plaatje waardoor het geluid produceert. Zo werkte de oude telefoon.
In dit apparaat is een stalen pennetje gemonteerd door het trilplaatje, zodanig dat het ene eind tussen de twee magneetspoeltjes zit en het andere eindje met de punt omhoog wijst. Op de punt rust een lichtgewicht metalen pijl die aan de brede, de achterzijde, met twee flexibele metalen draadjes op het trilplaatje rust.

Wanneer het trilplaatje beweegt draait de pijl een klein stukje met de klok mee. De sterkte van het ontvangen signaal heeft invloed op de draaisnelheid van de pijl; hoe sterker het signaal, hoe sneller de draaiing. Stopt het signaal dan staat de wijzer stil. Zo werkt het apparaat als signaalsterktemeter.

In de eerste Wereldoorlog wordt dit apparaat gebruikt voor de militaire communicatie op het slagveld. Vanwege het kanongebulder waren berichten die per telefoon werden doorgegeven vaak niet te verstaan. Men gebruikte dan dit apparaat om door middel van morse seinen, strepen en punten, berichten door te geven. Bij een streep draaide de wijzer een stukje, bij een punt maar een klein beetje. Zo kon men visueel de morsetekens lezen door naar de beweging van de wijzer te kijken.
Na de oorlog belanden veel van deze apparaten in de dump en naast het gebruik als signaalsterktemeter slagen handige knutselaars erin ze te gebruiken bij het maken van een [[luidspreker]].

[[Category:Techniek]]

Bestand:2224-signaal sterkte meter 7701.jpg

2013-04-15T19:58:22Z

JGlas:

Trapradio

2013-04-15T19:55:44Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 0733_trapradio_7688.jpg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Trapradio
Middengolfontvanger met fietsdynamo-voeding. Object nr. 0733

In de periode oktober1944 tot mei 1945 is er in het overgrote deel van Nederland geen levering van gas en stroom. Men moet dus op zoek naar alternatieve energiebronnen om de [[buizenontvanger]] te kunnen gebruiken. De betreffende radio-ontvanger heeft drie buizen. Om deze buizen te laten werken is elektriciteit nodig. Een oplossing is de elektriciteit zelf op te wekken met de [[dynamo]] van de fiets.
Omdat de radiobuizen twee soorten spanning nodig hebben zijn er twee fietsdynamo’s nodig.

Op een PFAFF trapnaaimachine zijn twee fietsdynamo’s gemonteerd. Deze leveren een spanning van zes [[volt]] elk. De ene dynamo levert de spanning om de gloeidraden van de buizen te laten branden, de andere dynamo levert de energie die nodig is om een spanningsverschil tussen anode en kathode op te wekken. Die spanning moet hoger zijn dan de zes volt die de dynamo geeft. De [[wisselspanning]] van de tweede dynamo wordt daarom eerst met een [[transformator]] opgevoerd en na gelijkrichting door een gelijkrichtbuis toegevoerd aan de twee ontvangbuizen.
De ontvanger werkt dus alleen wanneer men het trapmechanisme van de naaimachine bedient.

[[Category:Techniek]]

Bestand:0733 trapradio 7688.jpg

2013-04-15T19:54:05Z

JGlas:

Fietswielantenne

2013-04-03T18:39:42Z

JGlas:

Raamantenne

2013-04-03T18:38:58Z

JGlas:

De raamantenne bestaat in wezen uit een eind koperdraad dat in een vierkant of rechthoek op een frame wordt gewonden. Zo ontstaat een platte schijf van gewonden koperdraad. Er waren in feite twee uitvoeringsvormen. Bij de spiraalwikkeling liggen de windingen in het vlak van het frame. Meer gebruikelijk is de wikkelmethode waarbij de wikkeling aan de omtrek van het frame ligt. Het vlak van de wikkeling ligt dan haaks op het frame vlak. In beide gevallen is de ontvangststerkte het grootst als het frame vlak in de richting van de zender wijst. De antenne is dus richtinggevoelig. Men noemt dat het [[richteffect]]. Dit geeft een betere selectiviteit zodat naburige of storende zenders minder last veroorzaken.

Aan de uiteinden van de draad wordt een variabele [[condensator]] aangesloten. Hiermee kan het raam op de golflengte van de gewenste zender worden ingesteld. Met een kabeltje wordt het geheel met de antenne-ingang van de radio verbonden.

Het raam wordt geconstrueerd voor een bepaald golfbereik. De afmetingen en het aantal wikkelingen moeten voor elke golflengte worden berekend om een goede gevoeligheid te krijgen. Als vuistregel geldt dat een raam voor de [[middengolf]] ongeveer 20 meter draad, en voor de [[lange golf]] 75 meter vergt. Toevoeging van een raamantenne aan een bestaande ontvanger verhoogt de selectiviteit. Raamantennes worden in de tweede wereldoorlog gebruikt om Duitse stoorzenders te onderdrukken, dit in combinatie met de [[moffenzeef]].
Ten tijde van de eerste wereldoorlog gebruikt Idzerda een raamantenne om Duitse Zeppelins te peilen. Die nemen na een bombardement van Londen de korte weg terug naar Duitsland. Die weg brengt ze boven Nederlands grondgebied, wat een schendingvan onze neutraliteit betekent. Wanneer er weer een gepeild is kan de regering een officieel protest indienen.
Omdat in die tijd in Nederland geheime Belgische, Engelse en Duitze zenders aktief zijn krijgt Idzerda in 1915 een uitnodiging van het militair gezag om naar Breda te komen. Daar werken ze plannen en ideeën uit om met behulp van raamantennes die zenders op te sporen.

Raamantennes worden tegenwoordig nog wel gebruikt door radiozendamateurs die graag experimenteren met allerlei antennes om de beste resultaten te verkrijgen voor zenden en ontvangen. Als peilantenne is het principe van de raamantenne zeer geschikt. Voor omroepradio worden ze niet meer (zo veel) gebruikt. Een variatie op de vierkante raamantenne is de [[fietswielantenne]].

[[Category:Techniek]]

Raamantenne

2013-03-25T14:13:21Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = XXX 9130 CM_6347.jpg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
De raamantenne bestaat in wezen uit een eind koperdraad dat in een vierkant of rechthoek op een frame wordt gewonden. Zo ontstaat een platte schijf van gewonden koperdraad. Er waren in feite twee uitvoeringsvormen. Bij de spiraalwikkeling liggen de windingen in het vlak van het frame. Meer gebruikelijk is de wikkelmethode waarbij de wikkeling aan de omtrek van het frame ligt. Het vlak van de wikkeling ligt dan haaks op het frame vlak. In beide gevallen is de ontvangststerkte het grootst als het frame vlak in de richting van de zender wijst. De antenne is dus richtinggevoelig. Men noemt dat het [[richteffect]]. Dit geeft een betere selectiviteit zodat naburige of storende zenders minder last veroorzaken.

Aan de uiteinden van de draad wordt een variabele [[condensator]] aangesloten. Hiermee kan het raam op de golflengte van de gewenste zender worden ingesteld. Met een kabeltje wordt het geheel met de antenne-ingang van de radio verbonden.

Het raam wordt geconstrueerd voor een bepaald golfbereik. De afmetingen en het aantal wikkelingen moeten voor elke golflengte worden berekend om een goede gevoeligheid te krijgen. Als vuistregel geldt dat een raam voor de [[middengolf]] ongeveer 20 meter draad, en voor de [[lange golf]] 75 meter vergt. Toevoeging van een raamantenne aan een bestaande ontvanger verhoogt de selectiviteit. Raamantennes worden in de tweede wereldoorlog gebruikt om Duitse stoorzenders te onderdrukken, dit in combinatie met de [[moffenzeef]].
Ten tijde van de eerste wereldoorlog gebruikt Idzerda een raamantenne om Duitse Zeppelins te peilen. Die nemen na een bombardement van Londen de korte weg terug naar Duitsland. Die weg brengt ze boven Nederlands grondgebied, wat een schendingvan onze neutraliteit betekent. Wanneer er weer een gepeild is kan de regering een officieel protest indienen.
Omdat in die tijd in Nederland geheime Belgische, Engelse en Duitze zenders aktief zijn krijgt Idzerda in 1915 een uitnodiging van het militair gezag om naar Breda te komen. Daar werken ze plannen en ideeën uit om met behulp van raamantennes die zenders op te sporen.

Raamantennes worden tegenwoordig nog wel gebruikt door radiozendamateurs die graag experimenteren met allerlei antennes om de beste resultaten te verkrijgen voor zenden en ontvangen. Als peilantenne is het principe van de raamantenne zeer geschikt. Voor omroepradio worden ze niet meer (zo veel) gebruikt. Een variatie op de vierkante raamantenne is de [[fietswielantenne]].

[[Category:Techniek]]

Bestand:XXX 9130 CM 6347.jpg

2013-03-25T14:12:25Z

JGlas:

Piekvoltmeter

2013-03-25T14:07:26Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = xxx 2307_6356.jpg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Geluidsregistratie door het zelf snijden van grammofoonplaten is in de jaren ’30 en ’40 een hobbyactiviteit van een groep bemiddelde radioamateurs. Een probleem waar men tegen aan loopt is het optreden van harde geluidspieken. Zo’n geluidspiek geeft zo’n grote uitslag van de snijnaald dat deze de groefwand zou kunnen doorbreken, een ongewenste gebeurtenis. Het is dus belangrijk dat de amateur zich een beeld verschaft van de bewegingen die de naald zal maken. Om dit te realiseren maakt de amateur gebruik van een piekvoltmeter. Deze meet de piekwaarden van het audiosignaal dat aan de snijnaald moet worden toegevoerd.

Het apparaat is opgebouwd rond een radiolamp waar het audiosignaal in de vorm van een [[wisselspanning]] aan het [[stuurrooster]] wordt toegevoerd. In combinatie met een [[condensator]] en een [[weerstand]] geeft de lamp een duidelijk signaal wanneer de piekspanning hoog is. Nu kan de amateur rekening houden met de kwaliteit van het signaal dat aan de snijnaald wordt toegevoerd en dit indien nodig verzwakt doorgeven.
Het apparaat is opgebouwd uit onderdelen van consumentenradio’s op een houten plank, [[breadboarding]]. Nummer 2307.

[[Category: Techniek]]

Bestand:Xxx 2307 6356.jpg

2013-03-25T14:06:32Z

JGlas:

Koekblikradio

2013-03-25T13:59:33Z

JGlas:

{{
Infobox Object
| illustratie = 2237 klandestien zender _6002.jpg
| naam =
| vervaardigd door =
| functie =
| in gebruik vanaf =
| in gebruik tot =
| vervanger van =
| vervangen door =
| populariteit =
| nieuwprijs =
| gewicht =
| vergelijk =
| trivia =
| media =
| gallery =
| beschikbaar in archief =
| externe_info =
}}
Clandestiene éénlamps-ontvanger in PASCALL (koek)-trommel.

Het object is een door een amateur vervaardigd éénlamps-ontvangertje dat in een koektrommeltje is onder- gebracht. In het trommeltje bevindt zich een briefje met de tekst: 'Laan 43 Nunspeet. Oorlogswinter '44-45'. Het vormt een stille getuige van de leefomstandigheden gedurende de laatste periode (hongerwinter; 1944-1945) in het nog bezette noordelijke deel van Nederland.

De schakeling stamt uit het midden van de jaren ’20 en is eenvoudig van opzet. Voor de [[detectie]] wordt gebruik gemaakt van een lamp, een Philips gelijkstroom-triode type A 425. Er is geen hoogfrequent versterking en geen laagfrequent versterking. Het getecteerde signaal wordt met een koptelefoon beluisterd. Het apparaat kan worden omgeschakeld tussen ontvangst in de [[middengolf]] en [[lange golf]].

De constructie is zodanig dat het er, buiten gebruik, uitziet als een onschuldig koek- of chocoladetrommeltje. Te dieneinde zijn de assen van de twee variabele pertinax-condensatoren en van de golflengteschakelaar nagenoeg tot aan de lagerbussen afgezaagd en zijn er i.p.v. knoppen stukjes blank installatiedraad (voor de variabele condensatoren) en een messing stripje (voor de golflengte-schakelaar) opgesoldeerd. Alle onderdelen zijn op een plaatje metaal gemonteerd dat in het trommeltje kan verzinken.
Na het verwijderen van de lamp en het plaatsen van het deksel wijst niets meer op een radio. Dit was een essentieel punt in het geval van een huiszoeking, waar een ieder in die tijd op bedacht moest zijn.

Met de golfbereikschakelaar kan het midden- of langegolf gebied worden gekozen. De voornaamste toepassing zal ontvangst van het Nederlandstalige oorlogsnieuws via de BBC op 200 kHz zijn geweest. Het middengolfbereik was wellicht nuttig voor een luisteraar met kennis van de moderne talen maar werd wellicht ook gebruikt voor amusement (buitenlandse dansorkesten).
Voor de [[voeding]] was benodigd: 4V/0,06A [[gelijkspanning]] (gloeidraad van de lamp) en 20 tot 50V/ 1 à 2 mA voor de [[anode]]. Op welke wijze hierin werd voorzien is helaas niet meer te achterhalen. Het is denkbaar dat de anodespanning d.m.v. een fietsdynamo werd opgewekt (zie ook [[trapradio]]).

[[Category:Techniek]]