B&G Wiki - Gebruikersbijdragen [nl]

Ilse Wessel

2014-10-01T08:43:07Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001009179_005_con.png
| naam = Ilse Dubbelboer-Wessel
| geboorte_datum = 1929
| geboorte_plaats = Berlijn
| overlijden_datum = 1 oktober 2014
| overlijden_plaats = Baarn
| functies = [[:Category:omroeper|omroeper]], [[:Category:Presentator|presentator]]
| bekend_van =''[[Dichters dichterbij]]'', ''[[Gebeurtenissen]]''
| periode_actief = 1953-2000
| werkt_samen_met = [[Adelheid van der Most]], [[Jaap van Meekren]]
| trivia = [[Trivia: Ilse Wessel|Trivia]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| onderschrift = Ilse Wessel (1978)
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Ilse Wessel]]
| catalogus = [[Ilse Wessel in de media]]
}}

De familie van Ilse Wessel komt in 1939 naar Nederland. In Baarn gaat ze naar het gymnasium. Daarna volgt ze een secretaressecursus op Schoevers. In 1949 komt ze op kantoor bij de [[AVRO]] te werken. In 1953 debuteert ze als omroepster op de radio. In de jaren daarna ontpopt ze zich als vakvrouw en presentator. De intimiteit van het medium radio boeit haar. In 1963 stopt ze op eigen initiatief met het radio-omroepen, maar ze blijft als presentator actief. Rond deze tijd begint haar televisieloopbaan. Ze roept vijf en een half jaar om bij de AVRO en vier jaar bij het Humanistisch Verbond (vanaf 1973). Daarnaast presenteert ze muziekprogramma's, maar ook ''[[Vrouwenprogramma]]'' en ''[[Dichters dichterbij]]''. Als verslaggeefster is ze zowel voor televisie als radio aanwezig bij het huwelijk van Prinses Beatrix en Prins Claus.

Ze stopt met het televisie-omroepen om meer tijd vrij te maken voor haar radiowerk. Haar stem verleent ze ondertussen aan veel documentaires en informatieve programma's. Wanneer ze op haar zeventigste stopt met werken, eert haar laatste werkgever, de [[Wereldomroep]], haar door de prijs voor jonge radiopresentatoren naar haar te vernoemen.

[[Category:Personen|Wessel, Ilse]] [[Category:omroeper|Wessel, Ilse]] [[Category:Presentator|Wessel, Ilse]]

Lisette Hordijk

2014-10-01T08:37:28Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001021106_006_con.png
| naam = Lisette Hordijk
| geboorte_datum = 26 december 1946
| geboorte_plaats = Voorburg
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:Omroeper|omroeper]], [[:Category:Presentator|presentator]]
| bekend_van = ''[[Overzicht_Omroepers_per_zendgemachtigde#NCRV|Omroepster NCRV]]'', ''[[Sterrenslag]]''
| periode_actief = 1975 - 1996
| werkt_samen_met =
| trivia = [[Trivia: Lisette Hordijk|Trivia]]
| gallery = [[Gallery: Lisette Hordijk|Gallery]]
| onderschrift = Lisette Hordijk (1975)
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| media = <imagemap>
Image:Audio.png|
rect 0 4 26 25 [http://www.beeldengeluidwiki.nl/index.php/Audio:_Lisette_Hordijk Audio fragmenten]
desc none
</imagemap>
| catalogus = [[Lisette Hordijk in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Lisette Hordijk]]
}}

Lisette Hordijk is geboren in Voorburg. Haar prille kinderjaren brengt ze echter door in Indonesië. In 1950 keert het gezin Hordijk terug naar Nederland en gaat ze naar school. Na de MMS volgt Lisette Hordijk de opleiding directiesecretaresse aan het instituut Schoevers. Na deze opleiding gaat ze ook als zodanig aan de slag. Samen met haar toenmalige man verhuist ze naar het Gooi. Indirect komt ze door deze verhuizing in aanraking met de omroep.

Eén van haar kennissen is NCRV-omroepster [[Rieke van Epen]]. Wanneer deze besluit op te houden met omroepen geeft ze Hordijk (zonder haar medeweten), door bij de [[NCRV]] als mogelijke opvolgster. Een half jaar later wordt ze opeens gebeld en uitgenodigd voor een screentest. Hordijk is onder de indruk van de mededingers; veel mensen van NCRV-radio die met schijnbaar gemak de tests doorlopen. De wijze waarop Hordijk het interviewonderdeel van de screentest doorkomt is echter uitstekend en ze krijgt de job.

In 1975 begint Hordijk met haar werkzaamheden als omroepster. Collega [[Diane van Hulst]] werkt haar in en na een aantal keer ‘geoefend’ te hebben tijdens de middaguitzendingen op de zaterdag en woensdag draait ze volledig mee. Uiteindelijk werkt ze maar liefst 17 jaar als omroepster voor de NCRV en is hierdoor één van de prominente gezichten van de omroep

Lisette Hordijk werkt in eerste instantie uitsluitend als omroepster. Een carrière als presentatrice ambieert ze niet. Slechts incidenteel presenteert ze een programma. Meestal zijn dit eenmalige of feestelijke jubileumuitzendingen van programma’s. Zo presenteert ze ''[[Koper in kerstsfeer]]'' en ''[[U zij de glorie]]''. Ook neemt ze de presentatie voor haar rekening van de speciale uitzending ''[[Het Wereld Natuur Fonds Gala]]'' met hierin [[Prins Bernhard]] en het feestelijke programma ''[[Zij die geluk brengt]]'' ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van Koningin Beatrix. Vanaf 1988 is ze bovendien als omroepster ook te horen op de radio. Hiervoor verzorgt ze naast presentatie ook de regie. In deze hoedanigheid werkt ze bij [[Radio 2]], [[Radio 5]] en de klassieke zender [[Radio 4]].

Mede door haar vrolijke verschijning is Hordijk een graag geziene gast in programma’s van anderen. Zo is ze te zien in ''[[Farce Majeure]]'', ''[[Dinges]]'' en ''[[It’s all in the game]]''. Het programma waar ze echter het meest te gast in is geweest is ''[[AVRO’s Sterrenslag]]'', maar liefst 5 keer gaat ze de sterrenstrijd aan. Hordijk is hiermee één van de eerste NCRV-gezichten die aan een dergelijk programma meewerkt. Ook memorabel is het optreden van het nummer “De telefoontango” dat ze samen met [[Frank Masmeijer]] zingt in ''[[De Holidayshow]]''.

In 1991 besluit de NCRV dat het tijd is voor nieuwe omroepsters. Hordijk en haar collega [[Thari Schröder]] worden op niet bepaald subtiele wijze aan de kant gezet, dit tot groot ongenoegen van veel NCRV leden. Naar eigen zeggen verliest de NCRV door haar en Schröder te ontslaan 2000 leden en ontvangt de omroep stapels boze brieven. Hordijk blijft echter nog wel werkzaam voor NCRV-radio.

In het nieuwe millennium richt Hordijk zich voornamelijk op het verzorgen van presentaties in het land, iets wat ze al vanaf 1978 naast haar werkzaamheden voor de omroep doet. In al die jaren heeft ze een goede relatie opgebouwd met diverse opdrachtgevers. Met sommigen werkt ze bijna dertig jaar samen. Daarnaast heeft ze samen met [[Sander Simons]] tot zijn dood in januari 2010 presentatie- en mediatrainingen gegeven.

[[Category:Personen|Hordijk, Lisette]]
[[Category:Omroeper|Hordijk, Lisette]]
[[Category:Presentator|Hordijk, Lisette]]

Viola Holt

2014-10-01T08:36:24Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001018268 001 con.png
| naam = Viola Holt - van Emmenes
| geboorte_datum = 5 augustus 1949
| geboorte_plaats = Den Haag
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:Omroeper | omroeper]], [[:Category:Presentator | presentator]], [[:Category:Programmamaker | programmamaker]]
| bekend_van = ''[[5 uur show]]''
| periode_actief = 1968-heden
| werkt_samen_met = [[Aart Gisolf]], [[Tom Mulder]], [[Catherine Keyl]]
| trivia = [[Trivia: Viola Holt|Trivia]]
| gallery = [[:gallery:Viola Holt|Gallery]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| media = <imagemap>
Image:Audio.png|
rect 0 4 26 25 [http://www.beeldengeluidwiki.nl/index.php/Audio:_Viola_Holt Audio fragmenten]
desc none
</imagemap>
| onderschrift = Viola Holt
| programmaoverzicht = [[Oeuvre Viola Holt]]
| catalogus = [[Viola Holt in de media]]
}}

Viola Holt (geboren Van Emmenes) is een vakvrouw, gepokt en gemazeld door haar lange carrière. Ze begint in 1968 bij de omroep en heeft voor verschillende omroepen gewerkt. Het meest bekend is ze geworden met de ''[[5 uur show]]'' bij [[RTL4]] in de jaren negentig.
Ze is tevens een eigenzinnige vrouw. Dat getuigt het feit dat ze vijf tatoeages op haar lichaam laat aanbrengen: een rozenstruik op haar bovenarm, een schildpad, een adelaar en een vlinder. De symbolen zeggen vooral iets over haar spirituele kant. In 1984 laat het tijdschrift ''Playboy'' door topfotograaf Paul Huf een fraaie naaktreportage van Van Emmenes verzorgen. Deze fotoreportage, die begeleid wordt door haar eigen korte verhaal ''de prins in de sauna'' is nog steeds de best verkochte ''Playboy'' aller tijden.

'''Opleiding en vroeger omroepcarrière'''

Na de Johanna Westermanschool (een chique meisjesschool), bezoekt Van Emmenes achtereenvolgens een jaartje huishoudschool, de MMS Schoevers (stenotypen) en een opleiding Rethorica. Vervolgens opent ze een oosters boetiekje op de boulevard in Scheveningen.

In 1968 komt ze als zeventienjarige in contact met de [[AVRO]] en werkt gedurende 8 maanden als omroepster. Vervolgens werkt ze kort als presentatrice. Eerst bij de AVRO voor ''[[Europa op de jonge toer]]'', daarna nog een programma voor de [[VPRO]]. Na deze korte flirt met televisie gaat ze aan de slag als assistent-manager bij een uitzendbureau.

Van Emmenes blijft niet lang weg bij de televisie. In 1969 keert ze terug bij de omroep en werkt tot 1981 bij de [[NOS]] als omroepster. In de tussentijd presenteert ze verschillende programma's zoals de NOS-filmrubriek ''[[Première]]''. Tevens verzorgt ze het commentaar bij het ''[[Nationaal Songfestival]]''. Intussen is Van Emmenes ook te horen op de radio met het programma ''[[Horizon]]''.

In 1981 komt een eind aan de twaalfjarige verbintenis met de NOS. Midden in een scheiding gewikkeld volgt ontslag, omdat ze een omroepbeurt vergeet. Na de NOS-periode vindt Van Emmenes werk bij de [[TROS]]. Voor de TROS werkt ze aan uiteenlopende programma's. Ook heeft ze kleine rolletjes in programma's van andere omroepen. Zo speelt ze als figurant bij Van Kooten en de Bie in een aflevering van het ''[[Het Simplisties Verbond]]''.

'''Succes bij RTL'''

Eind jaren tachtig lijkt haar loopbaan als presentatrice ten einde; ze werkt twee jaar als film- en programma-inkoopster bij de firma Strengholt. Als de nieuwe commerciële zender [[RTL-Véronique]] haar bekende gezichten presenteert blijkt echter dat Van Emmenes er tussen zit. Het eerste programma dat zij voor Véronique presenteert ''[[TV Romantica]]'' wordt geen succes. Het middag magazine de ''[[5 uur show]]'' wel. Vanaf 1990 wordt ze bekend als Viola Holt.

In 1993 doet de [[AVRO]] een poging om Holt over te halen om ''[[AVRO's Service Salon]]'' te gaan presenteren. Ondanks een aanlokkelijk aanbod, waarbij ook sprake is van grote amusementsprogramma's, besluit ze toch bij RTL te blijven en haar contract uit te dienen.

Tot en met 2000 blijft Holt werkzaam voor RTL. Haar laatste programma voor RTL is ''[[Spott]]'' en de opnames hiervoor zitten haar niet mee. Bij de eerste uitzending laat de techniek het afweten. Het vijftig minuten durende middagprogramma begint vanwege een stroomstoring tien minuten te laat. Enkele dagen later struikelt Holt over een rooster en is genoodzaakt de volgende afleveringen vanuit een rolstoel te presenteren. De kritieken in de pers zijn vernietigend, op 27 oktober 2000 is de laatste uitzending.

'''Leven na RTL'''

Vervolgens woont Holt vijf jaar in Mexico. Samen met haar man is ze eigenaar van het Indonesisch restaurant Tokoloko in Puerto Vallarta. Ze studeert er de oude Chinese harmonievorm Feng-Shui en haalt haar eerste en tweede graad in Reiki. Verder is ze zeer actief met schilderen en zeefdrukken. De schilderijen zijn vaak non-figuratief. De eerste serie zeefdrukken, bijvoorbeeld van de dierenriem, daarentegen hebben wel een voorstelling.

Ze is als bekende Nederlander regelmatig onderwerp van gesprek. Zo speelt [[Paul de Leeuw]] in ''[[Laat de leeuw]]'' het ‘Viola Holt maar lekker mee spel’. Via de telefoon moeten kandidaten foto's van Holt op chronologische volgorde zetten. Presentator [[Eddy Zoëy]] reikt haar een bloemetje uit, in het kader van goedmaker voor personen die [[Bart de Graaff]] beledigd heeft. Holt weigert de aangeboden bos. In de Nederlandse roddelpers wordt menig artikel aan de veelbesproken presentatrice gewijd.

In mei 2003 is ze weer terug in Nederland en ze werkt als PR-medewerkster voor Hannah Cosmetics, een schoonheidskliniek van haar vriendin Hakze, in Amersfoort. Ook wil ze terug op de buis. Eind 2004 hoopt Holt haar rentree op de Nederlandse televisie te maken. De plannen zijn om samen met [[Eddy Keur]] een koffieprogramma te presenteren op [[Net5]]. In de tussentijd wordt ze uitgenodigd om deel te nemen aan ''[[Bobo's in the bush]]'' als vervangster van [[Patty Brard]]. Dit is helaas voor Holt haar enige come-back moment in 2005. In februari 2005 wordt gemeld, dat het aangekondigde koffieprogramma definitief van de baan is.

In 2007 is ze echter weer terug: iedere dinsdag en vrijdag presenteert ze het live programma ''[[Nieuws uit Holland]]'' op [[RNN7]]. Bij RNN7 voelt ze zich gewaardeerd en op haar plaats.

====Prijzen en onderscheidingen====

De TROS TV infotainment Ster voor de ''5 uur Show'' (1992).

De TROS TV personality Ster van het televisiepubliek (1992).

"De vergulde nachtspiegel" (1996).

[[Category:personen|Holt,Viola]] [[Category:Omroeper |Holt,Viola]] [[Category:Presentator |Holt,Viola]] [[Category:Programmamaker |Holt, Viola]]

Jetta van Leeuwen

2014-10-01T08:35:35Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001008572_002_con.png
| naam = Jetta van Leeuwen
| geboorte_datum = 1930
| geboorte_plaats = Bergen (Noord-Holland)
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:omroeper|Omroeper]]
| bekend_van = ''[[Overzicht Omroepers per zendgemachtigde#VARA|VARA]]''
| periode_actief = 1961-1973
| werkt_samen_met =
| trivia = [[Trivia: Jetta van Leeuwen|Trivia]]
| gallery =
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| onderschrift = Jetta van Leeuwen
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Jetta van Leeuwen]]
| catalogus = [[Jetta van Leeuwen in de media]]
}}

Jetta van Leeuwen begint in januari 1961 als opvolger van omroeper [[Karin Kraaykamp]]. Ze is de vrouw van [[NTS]]- regisseur [[Cor van Leeuwen]] die ze leert kennen op de Universiteit in Amsterdam waar zij letteren en wijsbegeerte studeert. Eigenlijk wil ze lerares worden, maar het omroepen bevalt haar goed. Naast haar televisiewerk treedt ze regelmatig op als lady-speaker op modeshows en als conférencière bij variété shows. In 1966 besluit de [[VARA]] te stoppen met de omroepers. Na protest van de achterban worden [[Elles Berger]] en Jetta van Leeuwen in ere hersteld. Jetta krijgt in mei 1973 de Gouden Bandenwipper van omroeppersoneelsblad ''[[Spreekbuis]]'' voor haar verdiensten en om haar een hart onder de riem te steken nadat ze onvrijwillig bij de VARA moet vertrekken. Ze pakt vervolgens haar studie Nederlands weer op.

[[Category:personen|Leeuwen, Jetta van]] [[Category:omroeper|Leeuwen, Jetta van]]

Joop Smits

2014-10-01T08:34:59Z

Wiet van Hoorn:

{{
Infobox Persoon
| illustratie = FTA001079648_001_con.png
| naam = Joseph Philip Smits
| geboorte_datum = 12 oktober 1926
| geboorte_plaats = Groningen
| overlijden_datum = 10 maart 2003
| overlijden_plaats = Bilthoven
| functies = [[:category:omroeper|omroeper]], [[:category:presentator|presentator]]
| bekend_van = [[VARA]], ''[[Klink klaar]]'', ''[[Geen ja, geen nee]]'', ''[[Hallo hier Hilversum]]''
| periode_actief = 1956-1988
| werkt_samen_met = [[Elles Berger]]
| trivia = [[Trivia: Joop Smits|Trivia]]
| gallery = [[Gallery: Joop Smits|Gallery]]
| onderschrift = Joop Smits (1964)
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| catalogus = [[Joop Smits in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Joop Smits]]
}}

Geboren Groninger Joop Smits meldt zich in 1955 bij de [[VARA]] voor een screentest. Bestuurslid Jan Broeksz en hoofd Gesprokenwoord Ary van Nierop kiezen Joop uit 400 gegadigden. In 1956 begint Smits bij de VARA radio als omroeper en wordt hij al snel eindredacteur van ''[[De regenboog]]'', VARA’s ziekenprogramma.

Hij is de eerste mannelijke Nederlandse televisie omroeper en blijft omroepen tot aan zijn pensionering. Smits heeft veel aandacht voor zijn uiterlijk en hoe hij zich presenteert. Door zijn collega's wordt hij dan ook "mooie Joop" genoemd. In het koffertje dat hij altijd bij zich heeft en dat hij ooit als kerstcadeau van de omroep heeft ontvangen, passen precies LP's , maar voor Smits is het een vervoermiddel voor een spiegel waarachter zijn hoofd verdwijnt voordat de uitzending begint.

Op de radio wordt hij bekend door de duo presentatie met [[Elles Berger]] van het programma ''[[Klink klaar]]''. Elke zondagmiddag wordt het via [[Radio 3]] uitgezonden met daarin het populaire spelletje ''Geen ja, Geen nee'' met de muziekkeuze van Piet Wielinga die later wordt opgevolgd door Jany Bron.

Naast zijn presentatie- en omroepdiensten voor radio en televisie zingt hij als solist bij de flierefluiters onder leiding van Johan Jong. In 1979 gaat Joop het culturele programma ''[[Hallo hier Hilversum]]'' presenteren. Dit is voor Smits het hoogtepunt in zijn carrière.

Tijdens de tachtiger- en negentiger jaren wordt er in Hilversum flink gereorganiseerd en bezuinigd, de vervroegde uittreding doet zijn intrede, waarvan Smits in 1988 gebruik maakt.

[[Category:Personen|Smits, Joop]] [[Category:Omroeper|Smits, Joop]] [[Category:Presentator|Smits, Joop]]

Ageeth Scherphuis

2014-10-01T08:33:51Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = 5685-35.png‎
| naam = Alberta Geertruida Scherphuis
| geboorte_datum = 30 maart 1933
| geboorte_plaats = Zaandam
| overlijden_datum = 16 april 2012
| overlijden_plaats = Amsterdam
| functies = [[:Category:Omroeper|omroeper]], [[:Category:Presentator|presentator]], [[:Category:Programmamaker|programmamaker]], [[:Category:Redacteur|redacteur]]
| bekend_van = ''[[AVRO]]'', ''[[Scala]]'', ''[[Varen is fijner dan je denkt]]'', ''[[Ot...en hoe zit het nou met Sien?]]'', ''[[Schip van de Week]]''
| periode_actief = 1956-1988
| werkt_samen_met = [[Mies Bouwman]], [[Godard Kal]], [[Teddy Scholten]], [[Joop van Tijn]]
| trivia = [[Trivia: Ageeth Scherphuis|Trivia]]
| onderschrift = Ageeth Scherphuis in 1956
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| gallery = [[Gallery: Ageeth Scherphuis|Gallery]]
| catalogus = [[Ageeth Scherphuis in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Ageeth Scherphuis]]
}}

De interesse voor journalistiek zit er bij Ageeth Scherphuis al vroeg in. Ze schrijft het toe aan een zekere zin voor avontuur. Haar gedrevenheid leidt ertoe dat zij verslaggeefster wordt bij een krant in een tijd waarin zo’n beroep voor een vrouw nog zeer ongebruikelijk is. Via dit werk komt ze toevallig ook bij de televisie terecht waar ze landelijke bekendheid krijgt als één van de eerste omroepsters. In zowel haar journalistieke als haar mediacarrière heeft ze meerdere malen aandacht besteed aan de positie van vrouwen.

Aanvankelijk gaat Ageeth Scherphuis naar het Zaans lyceum, maar ze blijft zitten in de derde klas. Haar ouders voeren een straf beleid: als een meisje blijft zitten dan gaat ze naar een meisjesschool. Haar middelbare school rondt ze met plezier af op de mms in Bergen. Daarna gaat ze een jaar in Frankrijk en Engeland werken. Bij terugkomst in Nederland doet ze de Hogere Hotelvakschool, waarna ze in een hotel in Bergen gaat werken. Dit werk bevalt haar niet.

Haar fascinatie voor journalistiek leidt tot een sollicitatie bij de Zaanse krant ''De Typhoon''. De hoofdredacteur vindt dat een vrouw geen journalist kan zijn. De enige optie voor haar is redactiesecretaresse worden. Ze beschouwt het als een voet tussen de deur. Wanneer ze op een ochtend alleen op de redactie is, wordt er door iemand gebeld dat er een nieuw haantje op de kerktoren wordt gezet. Scherphuis ziet haar kans schoon en gaat gelijk op pad. Haar hoogtevrees overwinnend beklimt ze de kerktoren. Haar wapperende rokken trekken de aandacht van voorbijgangers die vervolgens de krant bellen. Tegen de tijd dat de stadsredacteur bij de kerk is, heeft Scherphuis haar interview al afgenomen. De hoofdredacteur laat haar het stuk schrijven. Scherphuis wordt één van de eerste vrouwelijke verslaggeefsters in Nederland.

Wanneer de [[AVRO]] in de krant een oproep plaatst voor een nieuwe omroepster als opvolger van de zwangere [[Mies Bouwman]], wordt Scherphuis als verslaggever door haar hoofdredacteur naar de screentests gestuurd. De omroepsters van het piepjonge medium televisie worden gezien als prinsessen in een soort sprookje, en dus interessant voor een krantenartikel. Scherphuis valt op tussen de tweehonderd zenuwachtige kandidates omdat ze zelf meer met haar verslag bezig is dan het omroepen zelf. De screentest verloopt voor haar dan ook goed. Het is eigenlijk niet de bedoeling geweest dat zij ook de baan zou krijgen, maar op 12 september 1956 verschijnt ze voor het eerst op het scherm als omroepster. Twee keer per week roept ze om in Bussum, eerst vanuit [[Studio Irene]] en later vanuit [[Studio Vitus]]. Net als haar collega’s [[Tanja Koen]], [[Verti Dixon]], [[Hannie Lips]] en [[Karin Kraaykamp]] wordt Scherphuis een landelijke beroemdheid. Ondertussen blijft ze voor de krant werken. Het omroepen neemt immers niet zoveel tijd in beslag en echt inhoudelijk is het werk ook niet. Wel vindt ze het interessant om de experimenten met kleurentelevisie mee te maken bij Philips. In een speciale uitzending verschijnt Scherphuis als eerste omroepster in kleur op de buis.

Al gauw wil Scherphuis meer inhoudelijk werk doen bij de televisie. Het is in die tijd echter niet zo gebruikelijk dat een omroepster meer doet dan omroepen. Uiteindelijk mag ze aan een kinderprogramma meewerken, ''[[Varen is fijner dan je denkt]]'', waarin ze een omroepster speelt. Af en toe mag ze een programma presenteren maar ze moet nog een paar jaar wachten op een eigen inhoudelijk programma. Aanvankelijk lijkt dit in 1964 te gaan gebeuren in de vorm van een magazine bij de [[VPRO]], maar Scherphuis durft de overstap uiteindelijk niet aan. Ze blijft bij de AVRO en gaat ''[[TV-magazine]]'' presenteren. In 1966 maakt ze de overstap naar de [[NTS]] waar ze samen met [[Philip Bloemendal]] het programma ''[[Monitor]]'' presenteert. Later volgen ''[[Scala]]'', ''[[Kunstgrepen]]'' en ''[[Uit de kunst]]''.

De omroepwereld is in de jaren zestig nog altijd een mannenwereld. De positie van vrouwen is slecht. Ze zijn ondervertegenwoordigd en mogen doorgaans slechts een paar functies vervullen, zoals omroepster of secretaresse. Er wordt een bijeenkomst belegd van alle vrouwen die bij de televisie werken om manieren te bedenken hoe ze aan meer inhoudelijke banen kunnen komen. Scherphuis wil heel graag programmamaker worden. Er komt beweging in de zaak wanneer er vrouwen toetreden tot de Raad van Beheer van de [[NOS]]. In 1973 is Scherphuis betrokken bij het programma ''[[Vrouwen gaan voor]]''. In 1975, het internationaal jaar van de vrouw, start ''[[Ot...en hoe zit het nou met Sien?]]'', een programma dat de moderne vrouw via de televisie bewust wil maken van kwesties over seksualiteit, de voor- en nadelen van parttime werken, gelijke lonen en het recht op abortus. Het woord feminisme durven ze in de studio niet uit te spreken, dus noemen ze het een politiek vrouwenprogramma. Ageeth is zeven jaar bij dit programma betrokken als redacteur en presentator. Van 1979 tot 1983 is ze ook betrokken bij het vrouwenopinieblad ''Serpentine''.

In 1982 gaat Scherphuis als redacteur werken bij opinieweekblad ''Vrij Nederland''. Daarnaast zet ze haar televisiewerk voort. In 1983-1984 presenteert ze [[VARA|VARA’s]] filmprogramma ''[[Uitkijk]]''. In de jaren tachtig is ze vooral actief bij het [[Humanistisch Verbond]] waar ze als redacteur en interviewer meewerkt aan actueel praatprogramma ''[[Kwartslag]]''. Eind jaren tachtig heeft ze opeens genoeg van televisie en richt ze zich volledig op haar werk bij ''Vrij Nederland''. Daar heeft ze het gevoel dat ze zeggenschap heeft over haar werk in tegenstelling tot haar televisiewerk waar het over zoveel schijven gaat dat er maar een schaduw van haar oorspronkelijke idee overblijft.

In 1998 bereikt ze de pensioengerechtigde leeftijd, maar ze wil nog lang niet stoppen met schrijven. Ze sluit meteen met ''Vrij Nederland'' een contract als freelancer. Aanvankelijk schrijft ze nog maandelijks, maar in de loop der jaren bouwt ze het toch af. Eén van haar laatste stukken is voor het jubileumnummer, een interview met Ada van Randwijk, de vrouw van de stichter van ''Vrij Nederland''.

In 2007 heeft Scherphuis in radioprogramma ''[[OVT]]'' één seizoen een column over haar belevenissen in de mediawereld. Ze kijkt terug op haar mediacarrière als een tijd waarin ze met name heeft genoten van de samenwerking met een team. Het schrijven heeft altijd haar voorkeur genoten, maar ze geeft toe dat ze het een eenzaam beroep heeft gevonden. In de laatste jaren van haar leven doet ze alleen nog dingen die ze leuk vindt en geniet ze van haar grootmoederschap.

[[Category:Personen|Scherphuis, Ageeth]]
[[Category:Omroeper|Scherphuis, Ageeth]]
[[Category:Presentator|Scherphuis, Ageeth]]
[[Category:Programmamaker|Scherphuis, Ageeth]]
[[Category:Redacteur|Scherphuis, Ageeth]]

Verti Dixon

2014-10-01T08:32:25Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001000018_012_con.png‎
| naam = Verti Dixon
| geboorte_datum = 1925
| geboorte_plaats = Onbekend
| overlijden_datum = 15 december 1969
| overlijden_plaats = Haarlem
| functies = [[:Category:Omroeper|Omroeper]]
| bekend_van = ''[[VPRO]] Omroepster
| periode_actief = 1955-1965
| werkt_samen_met = [[Jack Dixon]]
| trivia =
| onderschrift = Verti Dixon in 1959
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| gallery = [[Gallery: Verti Dixon|Gallery]]
| catalogus = [[Verti Dixon in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Verti Dixon]]
}}

In 1955 wordt Verti Dixon-Swaneveld aangenomen als vaste omroepster bij de [[VPRO]]. Haar toneelervaring komt goed van pas. Haar man, [[Jack Dixon]], is chef drama bij de VPRO en is als regisseur bij verschillende VPRO-drama’s betrokken. Verti Dixon is naast haar televisiewerk ook secretaresse van haar man.

Hoewel de VPRO-leiding haar in meerdere bronnen prijst om haar betrouwbare vakkundigheid krijgt ze niet meer te doen dan de programma’s aankondigen en een feestelijk bezoek te brengen aan de zoveelste tv-kijker met haar collega-omroepsters. Zo is ze bij het ''[[5-jarig bestaan televisie in Nederland|5-jarige bestaan van de Nederlandse televisie]]'' en verwelkomt ze samen de met andere omroepster de ''[[Welkom 500.000ste tv-kijker|500.000ste]]'' en ''[[De tweemiljoenste kijker|de tweemiljoenste kijker]]''. In 1965 neemt ze afscheid om plaats te maken voor een jongere generatie.

Enerzijds is ze blij dat de onzekerheid over haar aanblijven hiermee voorbij is, anderzijds moet ze als inmiddels alleenstaande vrouw voor twee kinderen zorgen. Ze werkt een tijdje in kunsthandel Viruly voordat ze een baan krijgt als gastvrouw en reisleidster voor ''TeleVizier''. Daarna is ze werkzaam op de afdeling archiefdocumentatie van hetzelfde blad, bij de drukkerij Rotogravure in Amsterdam. Ze kwakkelt een aantal jaren met haar gezondheid voordat ze eind 1969 op 44-jarige leeftijd overlijdt. In verschillende kranten wordt ze herdacht als een charmante persoonlijkheid en een vakkundige gastvrouw.

[[Category:Personen|Dixon, Verti]]
[[Category:Omroeper|Dixon, Verti]]

Karin Kraaykamp

2014-10-01T08:31:33Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = 57236-13.png‎
| naam = Karin Kraaykamp
| geboorte_datum = 18 oktober 1927
| geboorte_plaats = Onbekend
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:omroeper|Omroeper]], [[:Category:presentator|Presentator]]
| bekend_van = ''[[5-jarig bestaan televisie in Nederland]]'', ''[[Welkom 500.000ste tv-kijker]]'', ''[[Bis ... Bis ... Bis!]]'', ''[[Hoe was dat ook weer?]]''
| periode_actief =
| werkt_samen_met = [[Jan Borkus]], [[Bert Garthoff]]
| trivia =
| gallery = [[Gallery: Karin Kraaykamp|Gallery]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| onderschrift = Karin Kraaykamp in 1957
| media = <imagemap>
Image:Audio.png|
rect 0 4 26 25 [http://www.beeldengeluidwiki.nl/index.php/Audio:_Karin_Kraaykamp. Audio fragmenten]
desc none
</imagemap>
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Karin Kraaykamp]]
| catalogus = [[Karin Kraaykamp in de media]]
}}

Karin Kraaykamp is het archetype van de televisie omroepster in Nederland. Met haar charmante verschijning en professionele aanpak weet ze de kijkers te raken en te informeren. Ook al beoefent ze het vak relatief kort, toch wordt ze er decennia later nog altijd mee vereenzelvigd. Zelfs nadat de omroepsters van de televisie zijn verdwenen wordt Kraaykamp nog door menig terugblikprogramma om haar mening gevraagd over het vak dat zij heeft helpen ontwikkelen.

Karin Kraaykamp komt uit een gezin dat niets in televisie ziet. Haar ouders omschrijft ze als idealistisch. Kraaykamp doet een opleiding bij Kees Boeke. Daarna komt ze in het maatschappelijk werk terecht. Enige tijd werkt ze in Engeland en Duitsland met kinderen afkomstig uit concentratiekampen. Later wordt ze hoofd van het Jeugd Rode Kruis in Amsterdam. Na haar huwelijk houdt dit werk op. Kraaykamp krijgt twee kinderen en haar gezin is voor haar het allerbelangrijkste. Toch wil ze na een tijdje er weer wat werk bij gaan doen.

Een moeder van een schoolgenoot herinnert zich Kraaykamp van de toneelstukken op school. Zij beveelt Kraaykamp aan bij [[Gijs Stappershoef]], regisseur drama bij de [[VARA]], wanneer hij op zoek is naar een omroepster. Kraaykamp wordt voor een screentest uitgenodigd, maar beschouwt het als een lolletje. De overige kandidates zijn in haar ogen ‘hele mooie meiden’. Kennelijk valt haar vrije manier van optreden op, want Kraaykamp wordt de nieuwe gastvrouw van de VARA. Vanaf april 1955 verwelkomt zij tweemaal per week de kijkers, leidt ze de programma’s in en sluit ze de uitzendavond af door het hele land een goede nachtrust te wensen. De landelijke Nederlandse televisie bestaat dan pas een paar jaar. De meeste omroepsters zijn afkomstig van de radio. Kraaykamp is echter specifiek aangenomen als televisieomroepster en staat samen met haar tijdgenoten [[Tanja Koen]], [[Hannie Lips]], [[Ageeth Scherphuis]] en [[Verti Dixon]] aan de wieg van het vak. Ze neemt het erg serieus en is altijd goed voorbereid. Omroepsters die er later bij komen, zowel bij de VARA als bij andere omroepen, worden door Kraaykamp ingewijd in het vak. Ze benadrukt daarbij het belang van de uitstraling, de goede houding en de degelijke voorbereiding. Een omroepster is een bezienswaardigheid en tegelijkertijd een huisgenoot voor de kijker. Kraaykamp heeft altijd haar kleding zelf verzorgd en heeft lange tijd haar eigen jurken gemaakt. Alleen bij belangrijke gelegenheden op locatie komt er een couturier aan te pas. Hoewel ze zichzelf niet zo belangrijk vindt, merkt Kraaykamp voortdurend hoe bijzonder de kijkers haar vinden. Ze wordt nagelopen, gebeld en ze ontvangt veel brieven. De populariteit heeft ook een keerzijde. Haar kinderen moeten hun moeder vaak delen met onbekenden die even haar aandacht willen. Zelf worden ze ook nagewezen. Haar dochter heet aanvankelijk ook Karin Kraaykamp, maar zij laat haar naam veranderen. Deze mate van bekendheid hoort bij het werk, zeker in die tijd, zegt Kraaykamp, en ‘je hebt het maar te verdragen’.

Naast het omroepen wordt ze ingezet voor de presentatie van een reportage vanuit de Expo, voor Miss Verkiezingen en Songfestivals. Het presenteren op locatie vindt Kraaykamp spannend maar ook leuk, omdat ze zelf dan minder belangrijk is. Het gaat meer om de locatie en wat daar gebeurt. Ze geniet ervan op een bühne te staan en het publiek direct te kunnen aanspreken in tegenstelling tot het omroepen waarbij het altijd via een camera gebeurt.
Een leuk aspect aan haar werk vindt ze het ontmoeten van uiteenlopende mensen, van sporters tot kunstenaars, van minister-president Drees tot Marlene Dietrich.

Karin Kraaykamp wordt gevraagd voor een aantal radioprogramma’s en hoorspelen. Ze vindt dit veel intiemer dan het televisiewerk en haar uiterlijk is voor de verandering onbelangrijk. Dankzij haar bekendheid wordt ze gevraagd voor presentaties in het land, bijvoorbeeld door het Arbeidsbureau. Het vele reizen voor deze ‘schnabbels’ vindt ze vermoeiend, maar er valt tenminste wat aan te verdienen. De omroepsters verdienen immers maar vijftig gulden per avond waarvan ook de kapper en de kleding betaald moeten worden.

Het omroepwerk houdt haar veel van huis, wat niet leuk is voor haar kinderen en haar echtgenoot. Eenmaal thuis is ze nog eens uren kwijt aan het beantwoorden van brieven en het versturen van foto’s. Na een aantal jaren heeft Kraaykamp het omroepen wel gezien. Alle facetten van dat vak zijn haar inmiddels bekend. Bovendien heeft ze het gevoel dat ze als omroepster steeds verder van de programma’s af komt te staan. Tevergeefs heeft ze aangegeven meer te willen dan alleen omroepen, maar de grote presentatieklussen op televisie blijven uit. De [[VARA]] wil haar graag als omroepster houden en wil haar daarom niet als presentator inzetten. In 1961 is ze zelf toe aan verandering en ze stapt op.

In de jaren daarna werkt ze voor de [[VPRO]], de [[AVRO]] en de [[TROS]]. Ook is ze betrokken bij de selectie van de omroepsters voor de [[Reclame Exploitatie Maatschappij]] in 1964. Ze neemt in de loop van de jaren zestig echter steeds meer afstand van de televisie. Schnabbels blijft ze doen, mits ze het zinnig werk vindt. Zo maakt ze een soort ''Dit is uw leven'' waarin ze in de vorm van vraaggesprekken aan personeelsleden duidelijk maakt waarom hun bedrijf gaat fuseren. In alles wat ze doet is voor Kraaykamp het allerbelangrijkste dat ze met mensen bezig kan zijn. Ze begint een landelijke felicitatiedienst. Het zelf inrichten van de werktijd vindt ze fijn. Dat geldt ook voor haar personeel: op een gegeven moment heeft ze landelijk wel 300 mensen in vaste dienst. Het zijn vooral veel getrouwde vrouwen die parttime werken. In de tweede helft van de jaren tachtig doet ze het bedrijf van de hand, maar als adviseur blijft ze er nog wel bij betrokken.

Karin Kraaykamp houdt van reünies en heeft in de loop der tijd dan ook de adressen van veel omroepsters en presentatoren genoteerd. Wanneer [[Joop Landré]] op een dag tegen haar zegt ‘We hebben de oude jongens club, je zou een oude meiden club moeten oprichten’, antwoordt Kraaykamp: ‘Dan wordt het een Gouden Meiden club.’ In 1985 richt ze de club op, waarin ze een grote groep omroepvrouwen heeft verenigd die regelmatig met elkaar op stap gaat. De club heeft het eigenlijk zelden over de oude tijd, maar omdat ze een verleden delen voelen ze elkaar goed aan.

Een hoogtepunt uit haar carrière beschouwt ze haar afvaardiging naar Londen voor de eerste Eurovisie uitzending. Daar heeft ze de omroepsters van andere Eurovisie landen leren kennen. Iedere omroepster mag tijdens de uitzending een boodschap brengen. Kraaykamp heeft de hoop uitgesproken dat Eurovisie het begrip onder de volken in positieve zin zal beïnvloeden. Deze idealistische boodschap beschouwt ze achteraf als naïef en ‘van die tijd’. Televisie is in de jaren vijftig nog leuk, meent ze, maar later is het medium ‘gespecialiseerd in enge dingen als bommen, olie en oorlogen. Het is teveel voor de mensen om te verwerken’.

Haar omroeptijd beschouwt ze als de leukste periode in haar leven. Ze heeft bij de televisie met veel jonge mensen gewerkt en ze heeft met haar collega’s veel gelachen. Ze hoopt door het publiek herinnerd te worden als iemand die haar best heeft gedaan.

[[Category:personen|Kraaykamp, Karin]] [[Category:omroeper|Kraaykamp, Karin]] [[Category:presentator|Kraaykamp, Karin]]

Hannie Lips

2014-10-01T08:30:33Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001005619_006_con.png
| naam = Hannie Lips
| geboorte_datum = 16 juli 1924
| geboorte_plaats = Rotterdam
| overlijden_datum = 19 november 2012
| overlijden_plaats = Laren
| functies = [[:Category:Omroeper|omroeper]], [[:Category:Presentator|presentator]]
| bekend_van = [[KRO]], ''[[Eurovisie Songfestival]]''
| periode_actief = 1954-1966
| werkt_samen_met = [[Verti Dixon]], [[Karin Kraaykamp]], [[Tanja Koen]]
| trivia = Bekend van het zwaaien naar de kinderen
| onderschrift = Hannie Lips vanaf de set van ''[[Ik zou wel eens willen weten]]'' op 24 februari 1960
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| gallery = [[Gallery: Hannie Lips|Gallery]]
| catalogus = [[Hannie Lips in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Hannie Lips]]
}}

Hannie Lips, bij jonge kijkers bekend als Tante Hannie, volgt [[Mies Bouwman]] op als omroepster bij de [[KRO]]. Ze is de eerste omroepster die kinderprogramma’s zoals ''[[Dappere Dodo]]'' en ''[[Hokus Pokus, dat kan ik ook]]'' aankondigt. Het wordt vaste prik dat Lips bij deze aankondigingen met beide handen naar de kindertjes thuis zwaait. Dit ritueel ontstaat wanneer een nichtje van Hannie vertelt dat ze heeft gezwaaid maar dat Hannie niet terug zwaait. Ze vraagt bij de KRO of ze dit mag doen en de omroep keurt het goed. Dit is het begin van een inmiddels iconisch gebaar.

Naast het omroepen werkt Lips mee aan verschillende kinderprogramma’s. Ze zingt dan samen met de in de studio aanwezige kinderen liedjes en bespreekt met hen allerdaagse dingen. Zo praat ze over post die ze heeft ontvangen maar af en toe speelt ze ook op een accordeon. Bij de kinderquiz ''[[Vlieg ‘ns vlug]]'' assisteert ze door bordjes om te draaien. Verder presenteert ze het Sinterklaasprogramma ''[[O kom er n's kijken]]''.

Haar werk als omroepster houdt niet op bij het aankondigen van programma's. Als er weer een bepaald aantal televisiekijkers is bereikt gaat ze samen met collega-omroepsters [[Verti Dixon]], [[Karin Kraaykamp]] en [[Tanja Koen]] op bezoek bij de persoon die de zoveelste televisie heeft gekocht. Zo vieren ze het ''[[5-jarig bestaan televisie in Nederland|5-jarige bestaan van de Nederlandse televisie]]'' en verwelkomen ze de ''[[Welkom 500.000ste tv-kijker|500.000ste]]'' en ''[[De tweemiljoenste kijker|de tweemiljoenste kijker]]''.

Naast haar omroepwerk presenteert ze een paar keer het ''[[Nationaal Songfestival]]''. In 1958 is ze gastvrouw van het eerste ''[[Eurovisie Songfestival]]'' dat in Nederland wordt gehouden. In 1960 schrijft ze het kinderboek ''Dag jongens en meisjes - Het grote voorleesboek van Tante Hannie''. Wanneer ze in 1966 stopt met omroepen verdwijnt Lips van de televisie. Ze gaat haar man helpen met de handel in kunstnijverheidsartikelen en leidt verder een teruggetrokken bestaan, weg van de schijnwerpers.

[[Category:Personen|Lips, Hannie]]
[[Category:Omroeper|Lips, Hannie]]
[[Category:Presentator|Lips, Hannie]]

Netty Rosenfeld

2014-10-01T08:29:57Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001023841_003_con.png‎
| naam = Netty Rosenfeld
| geboorte_datum = 29 december 1921
| geboorte_plaats = Amsterdam
| overlijden_datum = 14 oktober 2001
| overlijden_plaats = Amsterdam
| functies = [[:Category:omroeper|omroeper]], [[:Category:radiomaker|radiomaker]], [[:Category:programmamaker|programmamaker]], [[:Category:presentator|presentator]], [[:Category:documentairemaker|documentairemaker]]
| bekend_van = ''[[AVRO]]'', ''[[Een mens is maar een mens]]'', ''[[Espresso]]'', ''[[Scala]]'', ''[[Culemborg bijvoorbeeld]]''
| periode_actief = 1944-2001
| werkt_samen_met = [[Henk van den Broek]], [[Arie Kleijwegt]], [[Frits Thors]], [[Bob Uschi]]
| trivia = is veertien jaar getrouwd geweest met [[Arie Kleijwegt]]
| gallery = [[Gallery:Netty Rosenfeld|Gallery]]
| trivia = [[Trivia: Netty Rosenfeld|Trivia]]
| onderschrift = Netty Rosenfeld in 1977
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| catalogus = [[Netty Rosenfeld in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Netty Rosenfeld]]
}}

Netty Rosenfeld wordt geboren als een kind van joodse ouders. Haar moeder overlijdt bij haar geboorte dus wordt ze door haar vader opgevoed. Als jonge vrouw is Rosenfeld verpleegster bij het ziekenhuis Centrale Israelitische Ziekenverpleging in Amsterdam. In 1942 besluit ze onder te duiken, nadat ze heeft gezien hoe veel van haar patiënten worden afgevoerd. Wanneer de oorlog voorbij is blijkt haar vader in concentratiekamp Sobibor te zijn vergast. De vijf oorlogjaren omschrijft ze later als "vijf jaar dood zijn". Die vernederende periode is volgens haar bepalend voor alles wat ze later is gaan doen.

Aanvankelijk is ze actief als Montessori-leidster, maar haar fascinatie voor de radio brengt haar ertoe dit medium op te zoeken. De omroepcarrière van Rosenfeld begint in 1944 bij [[Radio Herrijzend Nederland]]. Ze wordt daar aangenomen als omroepster. Het is een moeilijke tijd. Meteen na haar eerste uitzending komen er al antisemitische brieven binnen. Later werkt ze bij de radio van de [[AVRO]] en de [[VARA]]. Bij de eerste weigert ze als omroepster orkesten aan te kondigen die tijdens de oorlog hebben doorgespeeld. Dat dit haar de baan kan kosten maakt haar niet uit. Rond 1948 stapt ze over naar de [[VARA]] waar ze voor het eerst programmamaker wordt. Bij de AVRO is ze een tijdje later te zien als omroepster op televisie. Ze presenteert de allereerste uitzending van de AVRO op 5 oktober 1951. Ondertussen presenteert ze vrouwenprogramma's op de VARA-radio. In de jaren zestig stapt ze over naar de [[VPRO]] waar ze verschillende programma's gaat presenteren, zowel op radio als televisie. Ze houdt van het daar heersende open klimaat. In die tijd staat ze bekend als 'de mooiste radiostem van Nederland'. Naast de VPRO is ze ook actief bij de [[NOS]] en de [[KRO]]-radio.

Twee gebeurtenissen zorgen voor verandering in haar leven. In 1968 scheidt ze van [[Arie Kleijwegt]], wat ze omschrijft als "opnieuw een vernederende ervaring". In 1972-73 neemt ze pauze van de mediawereld in Hilversum en doet ze onderzoek naar werkende jongeren, waarbij ze zelf naast hen aan de lopende band gaat werken voor de complete ervaring. Meteen daarna start haar carrière als documentairemaakster, waarin het vooral draait om het thema overleven. In 1975 ontvangt ze de belangrijkste Nederlandse televisie onderscheiding, namelijk de [[Zilveren Nipkowschijf]], voor haar documentaireserie ''[[Culemborg bijvoorbeeld]]''.

De documentaires die Rosenfeld maakt gaan vooral over sociale thema's als onrecht en armoede. Het lot van asielzoekers heeft haar bijzonder aangegrepen. Haar producties gaan op het eerste gezicht vaak over gewone mensen die een bijzonder verhaal blijken te kunnen vertellen. Daarnaast hanteert ze een bijzondere stijl waarin ze duidelijk afstand bewaart. Ze zegt hierover: "Ik wil niet meedoen aan al het gejammer op die televisie. Je merkt aan mensen hoe ze gevormd zijn door de praatprogramma's. Ze zijn gepokt en gemazeld en zien een camera, dan denken ze, zo doe ik het ook." (''Trouw'', 15 oktober 2001). Voorbeelden van documentaires die Rosenfeld gemaakt heeft zijn ''[[De lijn]]'', ''[[Landgenoten]]'', ''[[De jubilaris]]'' en ''[[Primo Levi]]''. Rosenfeld zelf beschouwt de laatstgenoemde als de belangrijkste documentaire die ze gemaakt heeft.

Naar mate ze ouder wordt vindt ze het fysiek moeilijker worden om haar producties te maken. Vooral het reizen vindt ze vermoeiend. Toch zet ze door omdat haar films "gemaakt moeten worden". Tot een half jaar voor haar dood is Rosenfeld nog aan het werk. Haar laatste documentaire (''[[Zonder rabbinaal toezicht: Ontmoetingen met joden, vaderjoden, moederjoden en andere Nederlanders|Zonder rabbinaal toezicht]]''), die over de zoektocht naar haar joodse identiteit gaat, wordt in mei van 2001 in de serie ''[[Dokwerk]]'' uitgezonden. In de zomer van datzelfde jaar wordt ze ziek en in oktober overlijdt ze. In 2002 wordt een in memoriam uitgezonden onder de titel ''[[IM Netty Rosenfeld]]''.

===Prijzen en onderscheidingen===

[[Zilveren Nipkowschijf]] in 1975 voor ''[[Culemborg bijvoorbeeld]]''

[[Category:Personen|Rosenfeld, Netty]]
[[Category:Omroeper|Rosenfeld, Netty]]
[[Category:Radiomaker|Rosenfeld, Netty]]
[[Category:Programmamaker|Rosenfeld, Netty]]
[[Category:Presentator|Rosenfeld, Netty]]
[[Category:Documentairemaker|Rosenfeld, Netty]]

Mies Bouwman

2014-10-01T08:29:24Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001024570_010_con.png‎
| naam = Marie Antoinette Bouwman
| geboorte_datum = 31 december 1929
| geboorte_plaats = Amsterdam
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:Omroeper | omroeper]], [[:Category:Presentator | presentator]]
| bekend_van = ''[[Open het dorp]]'', ''[[Mies en scène]]'', ''[[In de hoofdrol]]'', ''[[Een van de acht]]'', ''[[Het schip van de week]]''
| periode_actief = 1951-1993
| werkt_samen_met = [[Leen Timp]]
| trivia = [[Trivia: Mies Bouwman|Trivia]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| gallery = [[Gallery: Mies Bouwman|Gallery]]
| onderschrift = Mies Bouwman in 1977
| media = <imagemap>
Image:Audio.png|
rect 0 4 26 25 [http://www.beeldengeluidwiki.nl/index.php/Audio:_Mies_Bouwman Audio fragmenten]
desc none
</imagemap>
| programmaoverzicht = [[Oeuvre Mies Bouwman]]
| catalogus = [[Mies Bouwman in de media]]
}}

Mies Bouwman is een van de meest bepalende gezichten van de vroegere Nederlandse televisie. Haar carrière begint bij de [[KRO]], waarvoor zij de eerste omroepster is. Ze fungeerde jarenlang als boegbeeld van de [[AVRO]] en de [[VARA]].

Haar vader was onder andere directeur van een reisbureau, lid van provinciale en gedeputeerde staten van Noord-Holland en bestuurslid (secretaris) van de [[KRO]]. Haar moeder is de dochter van een leerfabrikant in Brabant. Mies is van katholieke afkomst en één van de vijf kinderen. Het gezin Bouwman woont aanvankelijk in Heemstede. In de oorlog verhuist men naar Brabant, maar nog tijdens de bezetting keert men terug naar Haarlem.

In 1951 – bij de introductie van televisie in Nederland – vraagt de KRO-leiding aan Mies of ze een test wil doen als omroepster (samen met 20 andere meisjes) in studio Irene. In een eerder stadium is ze overigens afgewezen als radio-omroepster, maar ze doet wel radiowerk bij de [[Wereldomroep]] voor het programma [[Het schip van de week]]. Na een tweede test wordt Mies geselecteerd; op 16 oktober 1951 volgt haar tv-debuut.

Eenmaal in de veertien dagen komt ze voor de KRO op het scherm. Op 16 mei 1952 presenteert Mies haar eerste talkshow ''[[Gastenboek]]''. Nederlanders die op een of andere manier in het nieuws komen, bijvoorbeeld een kampioen of een boekenschrijver zijn te gast in de studio en plaatsen een handtekening in een boek.

In Bussum komt ze in contact met de gehuwde cameraman [[Leen Timp]]. Vanwege een vermeende affaire en druk vanuit de KRO-leiding doet Mies besluiten haar baan als omroepster op te geven. Ze werkt als journaliste korte tijd bij de Volkskrant en De Telegraaf. Op 22 september 1955 trouwt Mies in Londen met de inmiddels gescheiden Leen Timp. Alleen enkele intieme vrienden zijn bij deze gelegenheid aanwezig.

In het najaar van 1955 maakt Mies haar rentree als televisie-omroepster bij de AVRO. Dit werk doet ze voor het laatst op 4 augustus 1956. Ze breidt haar werkterrein al snel uit met korte interviews. Op 1 oktober 1960 begint Mies aan een korte reeks van het praatprogramma ''[[In de hoofdrol]]'', een programma waarmee ze jaren later opnieuw succes zou hebben.
Eind november 1962 bereikt Mies het hoogtepunt in haar carrière, namelijk de presentatie (samen met dr. Klapwijk) van de AVRO marathon-uitzending ''[[Open het dorp]]''. De uitzending werd beschouwd als een ‘experiment’ en er lag zelfs een speelfilm klaar, wanneer de programma-opzet niet succesvol zou verlopen. Maar de tv-marathon is een doorslaand succes, haalt zelfs de buitenlandse kranten en wordt opgenomen in het Guiness Book of Records. Voor het eerst in de geschiedenis van de Nederlandse tv worden op grote schaal miljoenen guldens bij elkaar ‘gebedeld’. De ontwapenende en charmante verschijning van Mies is onbetwist een stimulans voor de gulle gevers, gekluisterd aan het beeldscherm. Legendarisch zijn haar laatste woorden bij het bekendmaken van de totaalstand (een bedrag van ƒ 21.192.000,--): “Nou, nog één zinnetje dan: lieve mensen ik wou bedanken voor de fijnste dag en nacht in m’n leven”. Later zegt ze dat er bijna een mythe rond de woorden ‘lieve mensen’ is ontstaan. Volgens Mies heeft ze slechts eenmaal ‘lieve mensen’ gezegd.
Slechts het laatste half uur van de live-uitzending ''Open het dorp'' is opgenomen.

Vlak voor Mies met de actie ''[[Open het dorp]]'' begon had ze bij de AVRO-redactie een voorstel ingediend voor een nieuw programma, gebaseerd op ''That was the week that was'' van de BBC. Het zou een forum moeten worden met o.a. [[Michel van der Plas]], [[Godfried Bomans]] en [[Cees Nooteboom]]. Na het daverende succes van ''Open het dorp'' ziet de AVRO-top geen heil in deze programmaformule.

Bij de VARA heeft men wel oren naar het programmavoorstel. De satirische teksten en sketches van ''[[Zo is het toevallig ook nog 's een keer]]'' leidden tot nationale rellen en kamervragen. De derde uitzending op 4 januari 1964 leidde met het beruchte item over ''beeldreligie'' en aanvallen op het koningshuis tot zeer heftige reacties. De aanvankelijk geplande 21 afleveringen van dit actuele cabaretprogramma komen na deze levering in gevaar. Uiteindelijk vervolgt men de serie; Mies Bouwman verdwijnt als enige van het scherm. Zij heeft haar krediet verspeeld en wordt publiekelijk door de pers verguisd. De heldin en engel van de natie is voor velen van haar voetstuk gevallen en er worden zelfs bedreigingen tegen haar geuit. Korte tijd verschijnt Mies niet in het openbaar.

In 1965 is Mies weer op het scherm te zien als presentatrice van ''[[Anders dan anderen]]'' en ''[[Even bijplaten]]''. Tevens verzorgt ze de presentatie van een programma ter gelegenheid van ''De tweemiljoenste kijker'' . Het grote succes keert hierna pas echt terug.

Van 1965 tot 1969 maakt Mies furore in het aanvankelijk door [[Erik de Vries]] geregisseerde ''[[Mies en scène]]''. De live-uitzendingen met de stoel van Mies (een tête à tête) en een keur aan bekende Nederlanders wordt een begrip. Aansluitend begint Mies in 1969 aan ''[[Een van de acht]]'', de populairste spelshow uit de Nederlandse tv-historie. De lopende band met te raden kado’s en de stoel voor de eindronde houdt menig Nederlander van de straat. Ook de woorden ''Licht uit, spot aan'' van Mies zijn legendarisch geworden.

Jarenlang verwelkomt Mies Bouwman voor de NTS Sinterklaas ([[Adrie van Oorschot]]), zoals [[Aart Staartjes]] dat later zou doen, bij zijn intocht in Nederland. Mies houdt er mee op als haar jongste kind het geloof in de goedheiligman verliest.

Het seizoen 1973/1974 dwingt Mies tot inactiviteit. De VARA-leiding en afdeling amusement hebben geen nieuwe frisse programma-ideeën. Het voorstel van [[Wibo van der Linde]] om samen met hem ''[[TROS Aktua]]'' te presenteren leidt niet tot een werkrelatie. Haar programma ''[[Een mens wil op de vrijdagavond wel 's even zitten en een beetje lachen want er is al genoeg ellende op de wereld]]'' loopt maar één seizoen. ''[[Netwerk (talkshow)|Netwerk]]'' (AVRO) en ''[[Noord-Zuid]]'' (BRT) stopten na enkele afleveringen.

Op 19 november 1979 verschijnt Mies weer op de Nederlandse televisie. Ditmaal als presentatrice van ''[[Telebingo]]''. Onder het motto ‘Spelen en laten spelen’ is Mies op dertien maandagavonden op locatie de spil van deze spelactie. De opbrengst van de loten is bestemd voor het Nationaal Fonds Sport Gehandicapten om de Paralympics in Arnhem te organiseren.De kaarten à ƒ 1,50 per stuk zijn de te koop bij tienduizenden verkoopadressen in het land. De hoofdprijs, die wekelijks wordt uitgekeerd, bedraagt ƒ 100.000,-- Voor het eerst op de Nederlandse televisie wordt een auto als hoofdprijs ingezet. In het tweede seizoen van ''[[Telebingo]]'' gaat de opbrengst naar verschillende goede doelen.
Soms zijn bekende Nederlanders onderwerp voor een parodie. Ook Mies is hierop geen uitzondering.

Op 6 oktober 1981, bij het begin van het nieuwe winterseizoen ontmoet Mies Bouwman bekenden en onbekenden in ''[[Mies]]''. In de 13-delige serie live-praatprogramma’s – onder regie van [[Leen Timp]] – is een vast onderdeel: tien vragen aan twee prominenten.

Mies gaat steeds meer eenmalige programma's presenteren zoals ''[[Mies Bouwman ontmoet Danny Kaye]]'' (1981), het Foster Parents Plan programma ''[[Ja hoor, dat is Adda]]'' (1981), het jubileumprogramma ''[[Juliana 75]]'' (1984), en de hongersnood aktie ''[[Een voor Afrika]]'' (1984).

Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig schrijft Mies wekelijks een column in het tijdschrift ''Margriet''. Volgens [[Adriaan van Dis]] waren het journalistieke stukjes à la [[Annie M.G. Schmidt]] met soms een villeine toonzetting. Van deze columns verschijnen in 1980 en 1984 bloemlezingen onder de titels ''Stukjes van Mies'' en ''Mies, cursiefjes''.

In 1985 keert ''[[In de hoofdrol]]'' met succes terug.

Van 1988 – 1992 is Mies vanwege gezondheidsproblemen, een aderontsteking in haar hoofd, gedwongen haar werk voor de televisie neer te leggen.

In april/mei 1993 brengt producent Joop van den Ende voor de AVRO weer zes afleveringen van het befaamde ''[[In de hoofdrol]]''. Mies verrast een bekende Nederlander met belangrijke en opmerkelijke personen uit zijn of haar leven.

Alhoewel Mies besluit om in 1993, na een 42-jarige carrière, afscheid te nemen van haar werk voor de omroep, verschijnt ze daarna nog met wisselende regelmaat op het scherm. Op 21 december 1996 interviewt ze prinses Margriet in een drie uur durende marathon-uitzending voor het Rode Kruis getiteld ''[[Het Kerstkado]]''. Margriet, in haar rol als ondervoorzitter van het Nederlandse Rode Kruis, benadert Mies persoonlijk voor de presentatie van deze ledenwerfactie.

Gedurende haar gehele loopbaan verzorgt freelancer Mies presentaties op de schnabbeltoer, onder andere quizavonden in het land. Als bekende Nederlander is zij een veelgevraagde coryfee. In 1997 verricht ze de opening van het Nederlands Audiovisueel Archief (NAA) en in 1998 en 1999 reikt ze de Nederlandse Academy Awards uit.
In januari 2000 is Ivo Niehe de gesprekspartner van Mies in ''[[TV show|De TV Show op reis]]'' (TROS) en op 16 oktober 2001 is Mies te zien in het programma ''[[Barend & Van Dorp (praatprogramma)|Barend & Van Dorp]]''. Op 11 augustus 2002 is Mies te gast in ''[[Zomergasten]]'' (VPRO).

In september 2002 verschijnt Mies in diverse programma's ter promotie van haar kinderboek ''Rambamboelie''. De verhalen die Mies aan haar kinderen en kleinkinderen vertelde vonden hun neerslag in de avonturen van het kleine hondje Rambamboelie, getekend door Philip Hopman en op de markt gebracht door uitgeverij Ploegsma.

Haar 80e verjaardag wordt in 2009 groots gevierd met het televisieprogramma ''[[Mies 80]]''. In Schouwburg Het Park in Hoorn wordt Bouwman door vrienden, collega's en artiesten in het zonnetje gezet.

In september 2011 verschijnt de biografie ''Mies, Omzien in Verbijstering'' die deels geschreven is door Jan Juffermans. In de zomer van 2011 stierf Juffermans en blijft een onafgeronde biografie over. Mies Bouwman heeft het boek vervolgens zelf aangevuld met enkele oude columns en diverse anekdotes.

===Prijzen en onderscheidingen===

[[Zilveren Nipkowschijf|Ere Zilveren Nipkowschijf]] (1962).

[[Televizierring|Gouden Televizier Oeuvre Ring]] (2009).

[[Category:personen|Bouwman, Mies]] [[Category:Omroeper |Bouwman, Mies]] [[Category:Presentator |Bouwman, Mies]]

Tanja Koen

2014-10-01T08:28:30Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = 5718-7.png
| naam = Dorothea Adriana Maria Koen-Ketelaar
| geboorte_datum = 9 december 1925
| geboorte_plaats = Amsterdam
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:omroeper|Omroeper]], [[:Category:presentator|Presentator]]
| bekend_van = [[NCRV]], ''[[Wie wil er mijn marmotje zien]]''
| periode_actief = 1946-1985
| werkt_samen_met = [[Nico Bogaart]], [[Han Rensenbrink]]
| trivia =
| gallery = [[Gallery: Tanja Koen|Gallery]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| onderschrift = Tanja Koen in 1957
| media = <imagemap>
Image:Audio.png|
rect 0 4 26 25 [http://www.beeldengeluidwiki.nl/index.php/Audio:_Tanja_Koen Audio fragmenten]
desc none
</imagemap>
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Tanja Koen]]
| catalogus = [[Tanja Koen in de media]]
}}

Tanja Koen heeft niet van jongs af aan bij de televisie willen werken. Haar grote droom is om balletdanseres te worden. Maar als Amsterdam, en daarmee ook haar balletschool, door de treinstaking in 1944 niet meer bereikbaar is, valt deze droom voor haar in duigen. In die tijd heeft ze haar man [[Peter Koen]] al ontmoet, waarmee ze in 1946 trouwt. Hij is journalist en wordt aangenomen als reporter bij de [[NCRV]]. Daar zijn ze op zoek naar een vrouwenstem voor omroepwerk. Na een stemtest slaat Tanja Koen aan het omroepen bij de radio. Dit doet ze vijf jaar.

Op het moment dat televisie zich aandient, wordt Tanja Koen vanuit de omroep gevraagd een screentest af te leggen. Zodoende komt ze als omroepster bij de televisie terecht. Vanaf de tweede experimentele uitzending van de NCRV is ze er bij. Ze werkt twaalf jaar lang voor deze omroep. In het begin is er twee keer in de week een uitzending en dat wordt verdeeld over de verschillende omroepverenigingen. Dus Koen is eens in de twee weken te zien, plus een kinderuitzending die ze ook doet. Ze wordt niet begeleid vanuit de omroep. Dat is in die tijd nog niet gebruikelijk. Zelf zegt ze dat ze op haar radio-ervaring drijft. Er is wel een groot verschil met radio-omroepen. Daar maken omroepers zelf hun teksten en zijn ze gebonden aan dingen die er op dat moment gebeuren. Bij televisie staan de teksten al vast en kan er misschien nog iets worden gewijzigd. Maar vanwege de startproblemen waarmee televisie in die tijd kampt, moeten omroepers zich toch min of meer aan de gemaakte tekst houden. Wanneer Koen met omroepen begint valt televisie nog onder de experimentele uitzending. Hierbij probeert iedereen iets uit zoals bijvoorbeeld, cabaret, toneelvoorstellingen, televisiespelen, interviews, gymnastiekuitzendingen en (politieke) discussies. Zo komt ook het eerste straatinterview tot stand.

In het begin ziet Tanja Koen haar collega-omroepers niet vaak. Hieronder vallen onder meer [[Hannie Lips]], [[Ageeth Scherphuis]], [[Verti Dixon]], [[Mies Bouwman]] en [[Karin Kraaykamp]]. Verti Dixon is een erg dierbare vriendin van haar. Met haar gaat Koen naar zowel de lagere als de middelbare school en later trouwen ze beiden met een regisseur. Het is pas later dat Koen met haar collega-omroepers gevraagd wordt om gezamenlijk op te treden of naar evenementen te gaan. Ook wordt ze wel eens gevraagd voor openingen en modeshows. Als de [[BBC]] twintig jaar bestaat mag Koen Nederland vertegenwoordigen in Engeland. Hier ontmoet ze alle doorgewinterde omroepsters, wat ze als een hoogtepunt uit haar carrière beschouwt. Daarnaast springen de grote toneelproducties waaraan ze meewerkt er voor haar uit. Ze vindt het heel fijn om op het toneel te staan en daar bezig te zijn. In tegenstelling tot het omroepen mag ze daar wel beweeglijk zijn. Voor het programma ''[[Uit en thuis]]'' van [[Dick van Bommel]] moet ze naar een theater in Amsterdam. Producties, en ook het omroepen, op locaties vindt ze prachtig. Naast het omroepen wordt ze ook wel eens gevraagd om films in te spreken voor kinderen. In de jaren 1950-1960 worden televisie en omroepsters gezien als fenomeen. Hierdoor worden de omroepsters al snel aangesproken op straat. Koen heeft dit nooit vervelend gevonden, ze is altijd erg vriendelijk bejegend.

Ze geeft eerlijk toe dat ze niet zo ambitieus is en dat televisie op haar af is gekomen. Na haar omroepperiode gaat ze andere dingen doen. Het programma ''[[Dier en vriend]]'', wat ze maakt met [[Nico Bogaart]], spreekt haar erg aan. Daarnaast werkt ze mee aan het programma ''[[Wie wil er mijn marmotje zien]]'' met [[Han Rensenbrink]] en gaat ze met dierenarts Snelder op stap voor ''[[Van nature]]''. Ze is panellid in ''[[Zo vader, zo zoon]]'' en werkt Koen mee aan ''[[Springtrofee]]'', tevens een programma dat door Dick van Bommel is bedacht. ''[[Stedenspel]]'', ook een kindje van Van Bommel, is één van de laatste programma’s waaraan Koen meewerkt. Dit doet ze tot ongeveer haar zestigste. Als ze zestig wordt doet ze mee aan een spelshow van [[Ron Brandsteder]]. Hij nodigt een aantal omroepsters, onder andere [[Els Nijssen]] en [[Maud van der Kroon]], uit en vraagt of ze als de Dolly Dots op willen treden. Dus gehuld in blauwe kostuums wordt er een dansje ingestudeerd.

Tanja Koen is lid van de club van de "Gouden Meiden", welke [[Karin Kraaykamp]] in 1985 opricht. Zelf vindt Koen zich een slecht lid, omdat ze vaak niet aanwezig kan zijn. Maar zo nu en dan gaat ze wel eens mee naar activiteiten, zoals het bezoeken van een tentoonstelling of het maken van een excursie.

Als ze terugkijkt op radio of televisie kan ze geen keuze maken. Ze heeft met heel veel plezier bij de radio gewerkt. Het leuke aan dit medium vindt ze dat ze iemand tot fantaseren kan brengen. Maar televisie vindt ze ook heel spannend. Ze vindt televisie erg belangrijk, maar het leven dat ze leidt, eerst met haar man Peter en nu al lange tijd zonder hem en met haar kinderen beschouwt ze toch als het allerbelangrijkst.

===Prijzen en onderscheidingen===

Op 29 april 1977 wordt Tanja Koen benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

[[Category:personen|Koen, Tanja]] [[Category:omroeper|Koen, Tanja]] [[Category:presentator|Koen, Tanja]]

Ilse Wessel

2014-10-01T08:22:36Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001009179_005_con.png
| naam = Ilse Dubbelboer-Wessel
| geboorte_datum = 1929
| geboorte_plaats = Berlijn
| overlijden_datum = 01-10-2014
| overlijden_plaats = Baarn
| functies = [[:Category:omroeper|omroeper]], [[:Category:Presentator|presentator]]
| bekend_van =''[[Dichters dichterbij]]'', ''[[Gebeurtenissen]]''
| periode_actief = 1953-2000
| werkt_samen_met = [[Adelheid van der Most]], [[Jaap van Meekren]]
| trivia = [[Trivia: Ilse Wessel|Trivia]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid: omroepers, het verdwijnen van een vak]
| onderschrift = Ilse Wessel (1978)
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Ilse Wessel]]
| catalogus = [[Ilse Wessel in de media]]
}}

De familie van Ilse Wessel komt in 1939 naar Nederland. In Baarn gaat ze naar het gymnasium. Daarna volgt ze een secretaressecursus op Schoevers. In 1949 komt ze op kantoor bij de [[AVRO]] te werken. In 1953 debuteert ze als omroepster op de radio. In de jaren daarna ontpopt ze zich als vakvrouw en presentator. De intimiteit van het medium radio boeit haar. In 1963 stopt ze op eigen initiatief met het radio-omroepen, maar ze blijft als presentator actief. Rond deze tijd begint haar televisieloopbaan. Ze roept vijf en een half jaar om bij de AVRO en vier jaar bij het Humanistisch Verbond (vanaf 1973). Daarnaast presenteert ze muziekprogramma's, maar ook ''[[Vrouwenprogramma]]'' en ''[[Dichters dichterbij]]''. Als verslaggeefster is ze zowel voor televisie als radio aanwezig bij het huwelijk van Prinses Beatrix en Prins Claus.

Ze stopt met het televisie-omroepen om meer tijd vrij te maken voor haar radiowerk. Haar stem verleent ze ondertussen aan veel documentaires en informatieve programma's. Wanneer ze op haar zeventigste stopt met werken, eert haar laatste werkgever, de [[Wereldomroep]], haar door de prijs voor jonge radiopresentatoren naar haar te vernoemen.

[[Category:Personen|Wessel, Ilse]] [[Category:omroeper|Wessel, Ilse]] [[Category:Presentator|Wessel, Ilse]]

Ilse Wessel

2014-10-01T08:20:51Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001009179_005_con.png
| naam = Ilse Dubbelboer-Wessel
| geboorte_datum = 1929
| geboorte_plaats = Berlijn
| overlijden_datum = 01-10-2014
| overlijden_plaats = Baarn
| functies = [[:Category:omroeper|omroeper]], [[:Category:Presentator|presentator]]
| bekend_van =''[[Dichters dichterbij]]'', ''[[Gebeurtenissen]]''
| periode_actief = 1953-2000
| werkt_samen_met = [[Adelheid van der Most]], [[Jaap van Meekren]]
| trivia = [[Trivia: Ilse Wessel|Trivia]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid over het vak van omroepers]
| onderschrift = Ilse Wessel (1978)
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Ilse Wessel]]
| catalogus = [[Ilse Wessel in de media]]
}}

De familie van Ilse Wessel komt in 1939 naar Nederland. In Baarn gaat ze naar het gymnasium. Daarna volgt ze een secretaressecursus op Schoevers. In 1949 komt ze op kantoor bij de [[AVRO]] te werken. In 1953 debuteert ze als omroepster op de radio. In de jaren daarna ontpopt ze zich als vakvrouw en presentator. De intimiteit van het medium radio boeit haar. In 1963 stopt ze op eigen initiatief met het radio-omroepen, maar ze blijft als presentator actief. Rond deze tijd begint haar televisieloopbaan. Ze roept vijf en een half jaar om bij de AVRO en vier jaar bij het Humanistisch Verbond (vanaf 1973). Daarnaast presenteert ze muziekprogramma's, maar ook ''[[Vrouwenprogramma]]'' en ''[[Dichters dichterbij]]''. Als verslaggeefster is ze zowel voor televisie als radio aanwezig bij het huwelijk van Prinses Beatrix en Prins Claus.

Ze stopt met het televisie-omroepen om meer tijd vrij te maken voor haar radiowerk. Haar stem verleent ze ondertussen aan veel documentaires en informatieve programma's. Wanneer ze op haar zeventigste stopt met werken, eert haar laatste werkgever, de [[Wereldomroep]], haar door de prijs voor jonge radiopresentatoren naar haar te vernoemen.

[[Category:Personen|Wessel, Ilse]] [[Category:omroeper|Wessel, Ilse]] [[Category:Presentator|Wessel, Ilse]]

Ilse Wessel

2014-10-01T08:19:54Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001009179_005_con.png
| naam = Ilse Dubbelboer-Wessel
| geboorte_datum = 1929
| geboorte_plaats = Berlijn
| overlijden_datum = 01-10-2014
| overlijden_plaats = Baarn
| functies = [[:Category:omroeper|omroeper]], [[:Category:Presentator|presentator]]
| bekend_van =''[[Dichters dichterbij]]'', ''[[Gebeurtenissen]]''
| periode_actief = 1953-2000
| werkt_samen_met = [[Adelheid van der Most]], [[Jaap van Meekren]]
| trivia = [[Trivia: Ilse Wessel|Trivia]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/omroepers Dossier Beeld en Geluid over het vak van omroepsters]
| onderschrift = Ilse Wessel (1978)
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Ilse Wessel]]
| catalogus = [[Ilse Wessel in de media]]
}}

De familie van Ilse Wessel komt in 1939 naar Nederland. In Baarn gaat ze naar het gymnasium. Daarna volgt ze een secretaressecursus op Schoevers. In 1949 komt ze op kantoor bij de [[AVRO]] te werken. In 1953 debuteert ze als omroepster op de radio. In de jaren daarna ontpopt ze zich als vakvrouw en presentator. De intimiteit van het medium radio boeit haar. In 1963 stopt ze op eigen initiatief met het radio-omroepen, maar ze blijft als presentator actief. Rond deze tijd begint haar televisieloopbaan. Ze roept vijf en een half jaar om bij de AVRO en vier jaar bij het Humanistisch Verbond (vanaf 1973). Daarnaast presenteert ze muziekprogramma's, maar ook ''[[Vrouwenprogramma]]'' en ''[[Dichters dichterbij]]''. Als verslaggeefster is ze zowel voor televisie als radio aanwezig bij het huwelijk van Prinses Beatrix en Prins Claus.

Ze stopt met het televisie-omroepen om meer tijd vrij te maken voor haar radiowerk. Haar stem verleent ze ondertussen aan veel documentaires en informatieve programma's. Wanneer ze op haar zeventigste stopt met werken, eert haar laatste werkgever, de [[Wereldomroep]], haar door de prijs voor jonge radiopresentatoren naar haar te vernoemen.

[[Category:Personen|Wessel, Ilse]] [[Category:omroeper|Wessel, Ilse]] [[Category:Presentator|Wessel, Ilse]]

Ilse Wessel

2014-10-01T08:07:38Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = FTA001009179_005_con.png
| naam = Ilse Dubbelboer-Wessel
| geboorte_datum = 1929
| geboorte_plaats = Berlijn
| overlijden_datum = 01-10-2014
| overlijden_plaats = Baarn
| functies = [[:Category:omroeper|omroeper]], [[:Category:Presentator|presentator]]
| bekend_van =''[[Dichters dichterbij]]'', ''[[Gebeurtenissen]]''
| periode_actief = 1953-2000
| werkt_samen_met = [[Adelheid van der Most]], [[Jaap van Meekren]]
| trivia = [[Trivia: Ilse Wessel|Trivia]]
| externe_info =
| onderschrift = Ilse Wessel (1978)
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Ilse Wessel]]
| catalogus = [[Ilse Wessel in de media]]
}}

De familie van Ilse Wessel komt in 1939 naar Nederland. In Baarn gaat ze naar het gymnasium. Daarna volgt ze een secretaressecursus op Schoevers. In 1949 komt ze op kantoor bij de [[AVRO]] te werken. In 1953 debuteert ze als omroepster op de radio. In de jaren daarna ontpopt ze zich als vakvrouw en presentator. De intimiteit van het medium radio boeit haar. In 1963 stopt ze op eigen initiatief met het radio-omroepen, maar ze blijft als presentator actief. Rond deze tijd begint haar televisieloopbaan. Ze roept vijf en een half jaar om bij de AVRO en vier jaar bij het Humanistisch Verbond (vanaf 1973). Daarnaast presenteert ze muziekprogramma's, maar ook ''[[Vrouwenprogramma]]'' en ''[[Dichters dichterbij]]''. Als verslaggeefster is ze zowel voor televisie als radio aanwezig bij het huwelijk van Prinses Beatrix en Prins Claus.

Ze stopt met het televisie-omroepen om meer tijd vrij te maken voor haar radiowerk. Haar stem verleent ze ondertussen aan veel documentaires en informatieve programma's. Wanneer ze op haar zeventigste stopt met werken, eert haar laatste werkgever, de [[Wereldomroep]], haar door de prijs voor jonge radiopresentatoren naar haar te vernoemen.

[[Category:Personen|Wessel, Ilse]] [[Category:omroeper|Wessel, Ilse]] [[Category:Presentator|Wessel, Ilse]]

Hersengymnastiek

2014-05-26T12:58:15Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Productie
| periode = 1938-1992
| archief_link = [http://zoeken.beeldengeluid.nl/internet/index.aspx?ChapterID=1164&searchText=hersengymnastiek Beeld en Geluid]
| makers = [[#Makers|Makers]]
| achtergrond_info =
| genre = [[:category:spelprogramma|Spelprogramma]]
| decennia = [[:category:1930-1939|1930-1939]], [[:category:1940-1949|1940-1949]], [[:category:1950-1959|1950-1959]], [[:category:1960-1969|1960-1969]], [[:category:1970-1979|1970-1979]], [[:category:1980-1989|1980-1989]], [[:category:1990-1999|1990-1999]]
| medium = radio
| externe_info =
}}
 

In deze radioquiz met twee spelleiders beantwoorden twee teams een serie kennis- en muziekvragen. De twee groepen zitten in aparte studio's met publiek, zonder de vragen en elkaars antwoorden te horen. Vandaar dat voor de luisteraar thuis de spelleiders de vraag twee keer stellen. Aan het eind van het seizoen strijden de beste teams in de finale tegen elkaar om de titel 'Meesterbrein'.

Dit radiospel “stelt luisteraars in de gelegenheid hun denkvaardigheid te tonen door het beantwoorden van korte vragen, parate kennis verradend en getuigend van algemene ontwikkeling voor de microfoon”. Aldus verwoordt de AVRO de inhoud van “Hersengymnastiek” bij het begin op 26 mei 1938.

Het verdwijnt na zestien afleveringen op 21 april 1940 uit de ether. In 1946 komt het als veertiendaagse uitzending terug. De vragenstellers zijn [[Jan Boots]] en [[Bob Wallagh]]. [[Jan van Herpen]] vervangt Jan Boots als deze ziek is op 3 oktober 1948. Als Boots weer beter is, laat AVRO-voorzitter [[Willem Vogt]] Van Herpen de plaats van Wallagh innemen.

Het langstlopende spelprogramma in Nederland, wellicht zelfs ter wereld en oudste in Europa verdwijnt pas definitief uit het programmaschema in 1992. De titel heeft zelfs een eigen plek in Van Dales Groot Woordenboek der Nederlandse Taal gekregen. Fabrikant Jumbo brengt zelfs een bordspel op de markt: ‘Hoe is de stand, Mieke?’; een van de vroegste vormen van omroepmerchandising.

In de zeventiger jaren wordt het spel gespeeld met een ploeg op locatie en een ploeg in de studio. Er zijn slimme technische oplossingen bedacht om het spel eerlijk te kunnen spelen, zoals het "voetpedaal" waarmee de presentator op de ene locatie het geluid van de andere locatie kan uitschakelen om beide teams gelijke kansen te geven.

Dat het spel populair is bij het grote publiek wordt bewezen, wanneer Jan van Herpen, als toeschouwer aanwezig bij een interlandhockeywedstrijd, wordt opgeroepen om aan de telefoon te komen. Het blijkt de politie van Oss, die vraagt of hij hun hersengymnastiek eens wil leiden.

===Makers===

[[Jan Boots]] (1938-1977)

[[Bob Wallagh]] (1938-1948)

[[Jan van Herpen]] (1948-1982)

[[Lex Braamhorst]] (?-1988)

[[Gerard Sonder]] (1982-1992)
----

[[category:spelprogramma]]

[[category:1930-1939]] [[category:1940-1949]] [[category:1950-1959]] [[category:1960-1969]] [[category:1970-1979]] [[category:1980-1989]] [[category:1990-1999]]

[[Category: Productielijst H]]

Wubbo Ockels

2014-05-19T09:04:15Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = Wubbo_Ockels_2007.jpg
| naam = Wubbo Ockels
| geboorte_datum = 28 maart 1946
| geboorte_plaats = Almelo
| overlijden_datum = 18 mei 2014
| overlijden_plaats = Amsterdam
| functies = [[:Category:Presentator |Presentator]]
| bekend_van = ''[[Wubbo Ockels (documentaire)]]'', ''[[Kijk-TV]]'', ''[[Veronica computer magazine]]''
| periode_actief = 1985 - 1995
| werkt_samen_met =
| onderschrift = Wubbo Ockels
| externe_info = [http://www.youtube.com/playlist?list=PL0DCEC0A1D96E71D7 Beeld en Geluid YouTube kanaal]
| catalogus = [[Wubbo Ockels in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Wubbo Ockels ]]
}}

Wubbo Ockels maakt in 1985 als eerste Nederlander een vlucht door de ruimte aan boord van de Space Shuttle Challenger. Vanwege zijn specifieke kennis wordt hij vaak gevraagd als expert in verschillende televisie programma's en ook presenteert hij programma's met thema's binnen zijn vakgebied.

Wubbo is in 1946 geboren in Almelo. In Brielle groeit hij op als de zoon van een landmeetkundig ingenieur. Na de middelbare school besluit Wubbo Natuur- en wiskunde te gaan studeren aan de universiteit in Groningen. Hier behaalt hij in 1973 cum laude zijn doctoraalexamen en aan dezelfde universiteit wordt hij uiteindelijk buitengewoon hoogleraar.

In 1978 wordt Wubbo door de Europese organisatie voor ruimteonderzoek geselecteerd om me te werken aan het Spacelab-programma dat een samenwerking is met de NASA. Naar aanleiding van dit programma volgt hij twee jaar lang (‘80 en ’81) een astronautenopleiding van de NASA in Texas. Wubbo houdt tijdens de eerste vlucht van het Spacelab contact met de bemanning. Van 31 oktober tot en met 6 november 1985 is het zover, Wubbo gaat zelf de ruimte in als verantwoordelijke van de meetapparatuur. Er worden binnen vijf wetenschappelijke gebieden maar liefst zeventig verschillende experimenten uitgevoerd.

Na zijn avontuur in de ruimte gaat Wubbo bij het onderzoeksinstituut ESTEC in Noordwijk werken. Zes jaar later, in 1992, wordt hij aangesteld als deeltijd hoogleraar aan de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek aan de Technische Universiteit van Delft. Voltijd hoogleraar Duurzame Technologie (in het Engels: Aerospace Sustainable Engineering and Technology (ASSET)) wordt hij in 2003 in samenwerking met de ESA.

Naast zijn werkzaamheden bij de universiteit is Wubbo lid van de Amerikaanse Vereniging voor Natuurkunde, de Nederlandse Natuurkundige Vereniging, Mensa, de Associatie voor Ruimteverkenners en de Associatie voor Europese Astronauten. En ook is hij ambassadeur van de Frisian Solar Challenge. Een race voor zonneboten langs de Friese Elfsteden. Sinds 2009 neemt hij ook plaats in het Comité van Aanbeveling van de stichting Students in Free Enterprise Delft.

Hij verschijnt sinds zijn eigen ruimtereis regelmatig op televisie als ruimtevaartdeskundige. Zo vertelt hij in programma's als ''[[Met het oog op morgen]]'' en ''[[Twee Vandaag]]'' over zijn ervaringen als astronaut en deelt hij kennis die hij over de ruimtevaart heeft. Later gaan de gesprekken ook regelmatig over de duurzame energie projecten waarbij Wubbo betrokken is. In 2008 maakt hij deel uit van acht reportages in ''[[Netwerk]]'' waarbij Wubbo projecten met betrekking tot duurzaamheid beoordeelt.

Van 1985 tot 1995 presenteert Wubbo verschillende informatieve/wetenschappelijke programma's. ''[[Kijk-TV]]'' geeft de kijker informatie over uiteenlopende onderwerpen als ruimtevaart, sport en computers. In ''[[Space age]]'' kan Wubbo veel vertellen over een gebied waar hij als een van de weinigen op aarde directe ervaring mee heeft, namelijk de ruimtevaart.

[[Category:personen|Ockels, Wubbo]] [[Category:Presentator|Ockels, Wubbo]]

Wubbo Ockels

2014-05-19T08:23:13Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = Wubbo_Ockels_2007.jpg
| naam = Wubbo Ockels
| geboorte_datum = 28 maart 1946
| geboorte_plaats = Almelo
| overlijden_datum = 18 mei 2014
| overlijden_plaats = Amsterdam
| functies = [[:Category:Presentator |Presentator]]
| bekend_van = ''[[Wubbo Ockels (documentaire)]]'', ''[[Kijk-TV]]'', ''[[Veronica computer magazine]]''
| periode_actief = 1985 - 1995
| werkt_samen_met =
| onderschrift = Wubbo Ockels
| externe_info =
| catalogus = [[Wubbo Ockels in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Wubbo Ockels ]]
}}

Wubbo Ockels maakt in 1985 als eerste Nederlander een vlucht door de ruimte aan boord van de Space Shuttle Challenger. Vanwege zijn specifieke kennis wordt hij vaak gevraagd als expert in verschillende televisie programma's en ook presenteert hij programma's met thema's binnen zijn vakgebied.

Wubbo is in 1946 geboren in Almelo. In Brielle groeit hij op als de zoon van een landmeetkundig ingenieur. Na de middelbare school besluit Wubbo Natuur- en wiskunde te gaan studeren aan de universiteit in Groningen. Hier behaalt hij in 1973 cum laude zijn doctoraalexamen en aan dezelfde universiteit wordt hij uiteindelijk buitengewoon hoogleraar.

In 1978 wordt Wubbo door de Europese organisatie voor ruimteonderzoek geselecteerd om me te werken aan het Spacelab-programma dat een samenwerking is met de NASA. Naar aanleiding van dit programma volgt hij twee jaar lang (‘80 en ’81) een astronautenopleiding van de NASA in Texas. Wubbo houdt tijdens de eerste vlucht van het Spacelab contact met de bemanning. Van 31 oktober tot en met 6 november 1985 is het zover, Wubbo gaat zelf de ruimte in als verantwoordelijke van de meetapparatuur. Er worden binnen vijf wetenschappelijke gebieden maar liefst zeventig verschillende experimenten uitgevoerd.

Na zijn avontuur in de ruimte gaat Wubbo bij het onderzoeksinstituut ESTEC in Noordwijk werken. Zes jaar later, in 1992, wordt hij aangesteld als deeltijd hoogleraar aan de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek aan de Technische Universiteit van Delft. Voltijd hoogleraar Duurzame Technologie (in het Engels: Aerospace Sustainable Engineering and Technology (ASSET)) wordt hij in 2003 in samenwerking met de ESA.

Naast zijn werkzaamheden bij de universiteit is Wubbo lid van de Amerikaanse Vereniging voor Natuurkunde, de Nederlandse Natuurkundige Vereniging, Mensa, de Associatie voor Ruimteverkenners en de Associatie voor Europese Astronauten. En ook is hij ambassadeur van de Frisian Solar Challenge. Een race voor zonneboten langs de Friese Elfsteden. Sinds 2009 neemt hij ook plaats in het Comité van Aanbeveling van de stichting Students in Free Enterprise Delft.

Hij verschijnt sinds zijn eigen ruimtereis regelmatig op televisie als ruimtevaartdeskundige. Zo vertelt hij in programma's als ''[[Met het oog op morgen]]'' en ''[[Twee Vandaag]]'' over zijn ervaringen als astronaut en deelt hij kennis die hij over de ruimtevaart heeft. Later gaan de gesprekken ook regelmatig over de duurzame energie projecten waarbij Wubbo betrokken is. In 2008 maakt hij deel uit van acht reportages in ''[[Netwerk]]'' waarbij Wubbo projecten met betrekking tot duurzaamheid beoordeelt.

Van 1985 tot 1995 presenteert Wubbo verschillende informatieve/wetenschappelijke programma's. ''[[Kijk-TV]]'' geeft de kijker informatie over uiteenlopende onderwerpen als ruimtevaart, sport en computers. In ''[[Space age]]'' kan Wubbo veel vertellen over een gebied waar hij als een van de weinigen op aarde directe ervaring mee heeft, namelijk de ruimtevaart.

[[Category:personen|Ockels, Wubbo]] [[Category:Presentator|Ockels, Wubbo]]

Wubbo Ockels

2014-05-19T08:22:26Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = Wubbo_Ockels_2007.jpg
| naam = Wubbo Ockels
| geboorte_datum = 28 maart 1946
| geboorte_plaats = Almelo
| overlijden_datum = 18 mei 2014
| overlijden_plaats = Amsterdam
| functies = [[:Category:Presentator |Presentator]]
| bekend_van = ''[[Wubbo Ockels (documentaire)]]'', ''[[Kijk-TV]]'', ''[[Veronica computer magazine]]''
| periode_actief = 1985 - 1995
| werkt_samen_met =
| onderschrift = Wubbo Ockels
| externe_info = [https://https://www.youtube.com/playlist?list=PL0DCEC0A1D96E71D7 Beeld en Geluid YouTube kanaal]
| catalogus = [[Wubbo Ockels in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Wubbo Ockels ]]
}}

Wubbo Ockels maakt in 1985 als eerste Nederlander een vlucht door de ruimte aan boord van de Space Shuttle Challenger. Vanwege zijn specifieke kennis wordt hij vaak gevraagd als expert in verschillende televisie programma's en ook presenteert hij programma's met thema's binnen zijn vakgebied.

Wubbo is in 1946 geboren in Almelo. In Brielle groeit hij op als de zoon van een landmeetkundig ingenieur. Na de middelbare school besluit Wubbo Natuur- en wiskunde te gaan studeren aan de universiteit in Groningen. Hier behaalt hij in 1973 cum laude zijn doctoraalexamen en aan dezelfde universiteit wordt hij uiteindelijk buitengewoon hoogleraar.

In 1978 wordt Wubbo door de Europese organisatie voor ruimteonderzoek geselecteerd om me te werken aan het Spacelab-programma dat een samenwerking is met de NASA. Naar aanleiding van dit programma volgt hij twee jaar lang (‘80 en ’81) een astronautenopleiding van de NASA in Texas. Wubbo houdt tijdens de eerste vlucht van het Spacelab contact met de bemanning. Van 31 oktober tot en met 6 november 1985 is het zover, Wubbo gaat zelf de ruimte in als verantwoordelijke van de meetapparatuur. Er worden binnen vijf wetenschappelijke gebieden maar liefst zeventig verschillende experimenten uitgevoerd.

Na zijn avontuur in de ruimte gaat Wubbo bij het onderzoeksinstituut ESTEC in Noordwijk werken. Zes jaar later, in 1992, wordt hij aangesteld als deeltijd hoogleraar aan de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek aan de Technische Universiteit van Delft. Voltijd hoogleraar Duurzame Technologie (in het Engels: Aerospace Sustainable Engineering and Technology (ASSET)) wordt hij in 2003 in samenwerking met de ESA.

Naast zijn werkzaamheden bij de universiteit is Wubbo lid van de Amerikaanse Vereniging voor Natuurkunde, de Nederlandse Natuurkundige Vereniging, Mensa, de Associatie voor Ruimteverkenners en de Associatie voor Europese Astronauten. En ook is hij ambassadeur van de Frisian Solar Challenge. Een race voor zonneboten langs de Friese Elfsteden. Sinds 2009 neemt hij ook plaats in het Comité van Aanbeveling van de stichting Students in Free Enterprise Delft.

Hij verschijnt sinds zijn eigen ruimtereis regelmatig op televisie als ruimtevaartdeskundige. Zo vertelt hij in programma's als ''[[Met het oog op morgen]]'' en ''[[Twee Vandaag]]'' over zijn ervaringen als astronaut en deelt hij kennis die hij over de ruimtevaart heeft. Later gaan de gesprekken ook regelmatig over de duurzame energie projecten waarbij Wubbo betrokken is. In 2008 maakt hij deel uit van acht reportages in ''[[Netwerk]]'' waarbij Wubbo projecten met betrekking tot duurzaamheid beoordeelt.

Van 1985 tot 1995 presenteert Wubbo verschillende informatieve/wetenschappelijke programma's. ''[[Kijk-TV]]'' geeft de kijker informatie over uiteenlopende onderwerpen als ruimtevaart, sport en computers. In ''[[Space age]]'' kan Wubbo veel vertellen over een gebied waar hij als een van de weinigen op aarde directe ervaring mee heeft, namelijk de ruimtevaart.

[[Category:personen|Ockels, Wubbo]] [[Category:Presentator|Ockels, Wubbo]]

Wubbo Ockels

2014-05-19T06:13:18Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = Wubbo_Ockels_2007.jpg
| naam = Wubbo Ockels
| geboorte_datum = 28 maart 1946
| geboorte_plaats = Almelo
| overlijden_datum = 18 mei 2014
| overlijden_plaats = Amsterdam
| functies = [[:Category:Presentator |Presentator]]
| bekend_van = ''[[Wubbo Ockels (documentaire)]]'', ''[[Kijk-TV]]'', ''[[Veronica computer magazine]]''
| periode_actief = 1985 - 1995
| werkt_samen_met =
| onderschrift = Wubbo Ockels
| externe_info =
| catalogus = [[Wubbo Ockels in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Wubbo Ockels ]]
}}

Wubbo Ockels maakt in 1985 als eerste Nederlander een vlucht door de ruimte aan boord van de Space Shuttle Challenger. Vanwege zijn specifieke kennis wordt hij vaak gevraagd als expert in verschillende televisie programma's en ook presenteert hij programma's met thema's binnen zijn vakgebied.

Wubbo is in 1946 geboren in Almelo. In Brielle groeit hij op als de zoon van een landmeetkundig ingenieur. Na de middelbare school besluit Wubbo Natuur- en wiskunde te gaan studeren aan de universiteit in Groningen. Hier behaalt hij in 1973 cum laude zijn doctoraalexamen en aan dezelfde universiteit wordt hij uiteindelijk buitengewoon hoogleraar.

In 1978 wordt Wubbo door de Europese organisatie voor ruimteonderzoek geselecteerd om me te werken aan het Spacelab-programma dat een samenwerking is met de NASA. Naar aanleiding van dit programma volgt hij twee jaar lang (‘80 en ’81) een astronautenopleiding van de NASA in Texas. Wubbo houdt tijdens de eerste vlucht van het Spacelab contact met de bemanning. Van 31 oktober tot en met 6 november 1985 is het zover, Wubbo gaat zelf de ruimte in als verantwoordelijke van de meetapparatuur. Er worden binnen vijf wetenschappelijke gebieden maar liefst zeventig verschillende experimenten uitgevoerd.

Na zijn avontuur in de ruimte gaat Wubbo bij het onderzoeksinstituut ESTEC in Noordwijk werken. Zes jaar later, in 1992, wordt hij aangesteld als deeltijd hoogleraar aan de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek aan de Technische Universiteit van Delft. Voltijd hoogleraar Duurzame Technologie (in het Engels: Aerospace Sustainable Engineering and Technology (ASSET)) wordt hij in 2003 in samenwerking met de ESA.

Naast zijn werkzaamheden bij de universiteit is Wubbo lid van de Amerikaanse Vereniging voor Natuurkunde, de Nederlandse Natuurkundige Vereniging, Mensa, de Associatie voor Ruimteverkenners en de Associatie voor Europese Astronauten. En ook is hij ambassadeur van de Frisian Solar Challenge. Een race voor zonneboten langs de Friese Elfsteden. Sinds 2009 neemt hij ook plaats in het Comité van Aanbeveling van de stichting Students in Free Enterprise Delft.

Hij verschijnt sinds zijn eigen ruimtereis regelmatig op televisie als ruimtevaartdeskundige. Zo vertelt hij in programma's als ''[[Met het oog op morgen]]'' en ''[[Twee Vandaag]]'' over zijn ervaringen als astronaut en deelt hij kennis die hij over de ruimtevaart heeft. Later gaan de gesprekken ook regelmatig over de duurzame energie projecten waarbij Wubbo betrokken is. In 2008 maakt hij deel uit van acht reportages in ''[[Netwerk]]'' waarbij Wubbo projecten met betrekking tot duurzaamheid beoordeelt.

Van 1985 tot 1995 presenteert Wubbo verschillende informatieve/wetenschappelijke programma's. ''[[Kijk-TV]]'' geeft de kijker informatie over uiteenlopende onderwerpen als ruimtevaart, sport en computers. In ''[[Space age]]'' kan Wubbo veel vertellen over een gebied waar hij als een van de weinigen op aarde directe ervaring mee heeft, namelijk de ruimtevaart.

[[Category:personen|Ockels, Wubbo]] [[Category:Presentator|Ockels, Wubbo]]

De zomer van '45

2014-04-22T13:45:35Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Productie
| periode = 1991
| archief_link = [http://zoeken.beeldengeluid.nl/internet/index.aspx?ChapterID=1164&searchText=De%20zomer%20van%2045 Beeld en Geluid]
| makers = [[#Makers|Makers]]
| achtergrond_info =
| genre = [[:Category:drama|drama]]
| decennia = [[:category:1990-1999|1990-1999]]
| medium = televisie
| lengte = 50'00''
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/freekbiesiot Dossier Beeld en Geluid]
}}

 
=== Beschrijving ===

Dramaserie over de Nederlandse vrouwen Anna Bayens en Maria Bloemink, die in de zomer van 1945 verliefd werden op twee Canadese bevrijders en er zelfs een kind van krijgen. Na de oorlog valt het leven als alleenstaande moeders hen zwaar, mede door afwijzende reacties van de buitenwereld. Als de kinderen ouder worden krijgen zij de behoefte om hun echte vaders in Canada op te zoeken. Gebaseerd op Olga Rains' boeken ''We became Canadians'' en ''Children of the Liberation''.

=== Makers ===

Regie [[Bram van Erkel]]

Scenario [[Willem Capteyn]], [[Carel Donck]], [[Hugo Heinen]]

Producer [[Fred Koster]], [[Joe Thornton]]

Muziek [[Joop Stokkermans]]

Montage [[Marjolein Hekking]]

Geluid [[Piotr van Dijk]]

Regie-assistentie [[Douglas Berquist]], [[Erik van 't Wout]]

[[NCRV]]

===Cast===

Anna Bayens - [[Will van Kralingen]]

Maria Bloemink - [[Renee Fokker]]

Jim Weaver - [[David Palffy]]

Eva - [[Christianne Hirt]]

Ron - [[Tracey Olson]]

Moeder Bayens - [[Diana Dobbelman]]

Moeder Bloemink - [[Kitty Courbois]]

Vader Bloemink - [[Arhur Boni]]

Willet - [[Gees Linnebank]]

Boer - [[John Leddy]]

Zuster Ignatia - [[Hetty Verhoogt]]

Vriendin - [[Elaa van Drumpt]]

Irene - [[Christel Domen]]

David - [[Barry Mickelson]]

Zus - [[Lotje Lohr]]

Robert - [[Bert Wagenaar van Kreveld]]

Liza - [[Christine Bijvanck]]

Pastoor - [[Johan Ooms]]

Kok bij Eva - [[Mel Johnson Jr.]]

Mevr. Raaijmakers - [[Truus te Selle]]

Judith - [[Robin Hicks]]

Dominee - [[Henny Visser]]

Brian - [[Gerard Wingerter]]

Zuster Ignatia - [[Anita Menist]]

Lia - [[Odetet Nabbe]]

Hongaarse muzikant - [[Igor Machelov]]

Hongaarse muzikant - [[Richard Daun]]

Hongaarse muzikant - [[Eugene Shifrin]]

Mevr. Jelgersma - [[Bea Meulman]]

Dienster bij Eva - [[Ruth Sieger]]

Predikant - [[John Hartnett]]

Ron - [[Paul Burton]]

Sergeant - [[Joe Thornton]]

Bob Ston - [[Dennis Gagnon]]

----

[[Category: drama|Zomer van 45, De]]

[[Categorie: Historisch drama|Zomer van 45, De]]

[[Category: 1990-1999|Zomer van 45, De]]

[[category: Productielijst Z|Zomer van 45, De]]

Woodhouse en public

2014-04-22T13:44:23Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Productie
| periode = 1972
| archief_link = [http://zoeken.beeldengeluid.nl/internet/index.aspx?ChapterID=1164&searchText=woodhouse_en_public Beeld en Geluid]
| genre = [[:Category:Muziekprogramma|Muziekprogramma]]
| decennia = [[:category:1970-1979|1970-1979]]
| medium = Televisie
| gallery = [[Gallery: Woodhouse en public|Gallery]]
| lengte =
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/freekbiesiot Dossier Beeld en Geluid]
}}

[[Bestand:15185_(1).jpeg|thumb|300px|left|maquette]]

 
=== Beschrijving ===

Show rond accordeonist [[Johnny Woodhouse]]. Woodhouse en de presentatrice ontvangen verschillende muzikale gasten, zoals [[Ria Valk]], Gerry de kunstfluiter en een kinderkoor. Na een kort gesprekje in een huiskamer treden Woodhouse en zijn gasten op in verschillende delen van het decor dat als een klein dorpje is opgebouwd op een grote draaischijf. Het ontwerp en de maquette van decorontwerper [[Freek Biesiot]] zijn te zien in de [[Gallery: Woodhouse en public|gallery]]. Het programma is opgenomen op 4 en 5 februari 1972 en uitgezonden op 12 maart.

=== Makers ===

Regie [[Ralph Inbar]]

Decorontwerp[[Freek Biesiot]]

[[TROS]]

----

[[Category: muziekprogramma]]

[[Category: 1970-1979]]

[[category: Productielijst W]]

Barend is weer bezig

2014-04-22T13:41:01Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Productie
| periode = 1972-1973
| archief_link = [http://zoeken.beeldengeluid.nl/internet/index.aspx?ChapterID=1164&searchText=barend%20is%20weer%20bezig Beeld en Geluid]
| makers = [[#Makers|Makers]]
| achtergrond_info =
| genre = [[:category:satire|Satire]]
| decennia = [[:category:1970-1979|1970-1979]]
| gallery =[[Gallery: Barend is weer bezig|Gallery]]
| medium = Televisie
| trivia = [[:Trivia: Barend is weer bezig|Trivia]]
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/freekbiesiot Dossier Beeld en Geluid]
}}

[[Afbeelding:Barendisweerbezig.jpg]]
 
===Beschrijving===
Barend Servet ([[IJf Blokker]]) krijgt in 1972 van zijn geestelijk vader [[Wim T. Schippers]] een eigen show: ''Barend is weer bezig''. In totaal maakt Servet maar vier shows, uitgezonden door de [[VPRO]]. Servet heeft al eerder opgetreden in ''[[De Fred Haché show]]'', ook een product van Schippers. Stopwoord van Servet is "Pollens!".

De shows zitten vol absurditeiten die we van Schippers mogen verwachten: muren vallen om, de 'blote dans', radio's die ontploffen en vreemde liederen. Een aantal bekende artiesten uit de stal van Schippers komt weer voorbij: [[Harry Touw]] als Otto Kolkvet, [[Cor Braks]] als Gerrit Dekzeil en [[Dolf Brouwers]] als Sjef van Oekel .

De shows houden, net als de [[De Fred Haché show]] de gemoederen bezig. Aan het vele bloot zijn kijkers min of meer gewend geraakt. Toch gaat men in ''Barend is weer bezig'' nog een stapje verder, de show heeft de primeur voor het eerst een eerste naakte man op televisie te vertonen. Maar echt ophef onstaat pas na aflevering twee, waar Barend Servet op bezoek gaat bij een spuitjes schoonmakende koningin Juliana, gespeeld door [[Truus Geesink]]. DeVPRO ontvangt na deze uitzending vele dreigbrieven, ''De Telegraaf'' kopt 'Stop Barend Servet!' en de VPRO krijgt een officiele berisping van de regering. Die ophef was natuurlijk precies wat de makers voor ogen hadden.

In seizoen 1972-1973 zijn er vier afleveringen van ''Barend is weer bezig'' uitgezonden en de kerstshow [[Waar heb dat nou voor nodig]]. De shows zijn door de VPRO op DVD uitgebracht in 2008. De decorontwerpen en de maquette van het showdecor van decorontwerper [[Freek Biesiot]] zijn in 2014 overgedragen aan het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid en te bekijken in de [[Gallery: Barend is weer bezig|Gallery]].

===Cast===

[[IJf Blokker]] - Barend Servet

[[Harry Touw]] - Otto Kolkvet

[[Dolf Brouwer]]

[[Cor Brak]] - Gerrit

[[Elisabeth Roelink]], [[Mieke van de Sande]], [[Bertina Maas]] - dames RiMiCo

===Makers===

Regie, samenstelling, scenario [[Wim van der Linden]], [[Wim T. Schippers]], [[Ruud van Hemert]], [[Gied Jaspers]]

Productie [[Ellen Jens]]

Decor [[Freek Biesiot]], [[Peter Gabrielse]]

Grafiek [[Wim Wandel]], K. Zedden]]

Camera [[Paul van den Boogaard]], [[Wouter van Zuilekom]], [[Dirk Jan de Kruikf]], [[Frans van Barschot]], [[Chiel van Meeuwen]], [[Didi Klaassen]], [[Hans Brouwers]], [[Peter de Jong]], [[Hugo Gosse]], [[Frans Dupont]], [[Bert Brusche]], [[Jaap Guyt]]

Geluid [[Eric Nicasie]], [[Carel Sarton]], [[Wil Zuiderduyn]]

Licht [[Ad Bogtrop]], [[Ole ter Kuile]], [[Ot Masno]], [[Ko Aldering]], [[Jan Croese]], [[Jules Schulenberg]], [[Anton Mohlman]], [[Stef de Wit]]

Schakeltechniek [[Hans Stravers]]

Beeldband opname/ montage [[Jan van der Werff]], [[Kees Schouten]], [[Hugo Dekker]]

Hoofd beeldtechniek [[Theo Janse]], [[Hans Hulscher]], [[Wim Nieuwenhuis]], [[Han van der Broek]], [[Herman Postma]], [[Rien Balkenende]]

Film camera/geluid [[W. Crocus]], [[Ben Tenniglo]], [[Hugo Helmond]]

Inspecienten [[Cees Stegenga]], [[Frits Hilhorst]], [[Rob Blomkwist]], [[Tim Hueting]], [[Frans Kuyper]], [[John Gersonde]], [[Otto Scheepvaart]], [[Kees Fennis]]

Requisieten [[Jan Kiljan]], [[Luigi Blaaser]], [[Frank Spekking]]

Effecten [[Gerard Buurman]]

Stunt [[Simon van Schaik]]

Make-up / grime [[Ties Haakman]], [[Peter Haakman]], [[Peter Nijhuis]], [[Egon Schindler]]

Kledingadviezen [[Marga Langeweg]]

Levende have [[J. Hogeboom]]

Coördinatie [[Hans Schröoder]], [[John Ros]], [[Jan Palma]], [[Han Erkens]], [[Tia Merecy]], [[Hugo de Beul]]

Opnameleiding [[Ted Dellen]]

[[VPRO]]
----

[[Category: satire]]

[[Category: 1970-1979]]

[[category: Productielijst B]]

Freek Biesiot

2014-04-14T13:39:23Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = LA1225-2-82_109.jpg
| naam = Freek Biesiot
| geboorte_datum = 6 mei 1942
| geboorte_plaats = Bandoeng (Nederlands-Indië)
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:Decorontwerper | decorontwerper]]
| bekend_van = [[Nationaal Songfestival| Nationale Songfestivals]], ''[[Barend is weer bezig]]'', ''[[Van Oekel's Discohoek]]'', ''[[De zomer van '45]]'', ''[[In naam der koningin]]'', ''[[Het wassende water]]'', ''De kleine blonde dood'', ''De avonden'', ''[[Toen was geluk heel gewoon]]''
| periode_actief = 1965-2000
| werkt_samen_met = [[Joes Odufré]], [[Jan Venema]], [[Hank Onrust]], [[Wim T. Schippers]], [[Ruud van Hemert]], [[Wim van der Linden]], [[Gied Jaspers]], [[Bram van Erkel]], [[Thijs Chanowski]]
| trivia = renoveerde Amsterdam Studios in Duivendrecht
link naar dossier Freek Biesiot
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/freekbiesiot Dossier Beeld en Geluid] [http://www.biesiot.nl persoonlijke site met ontwerpen, foto's en verhalen] (in aanbouw)
| onderschrift = Freek Biesiot op zijn werkkamer in 1988
| programmaoverzicht = [[Oeuvre Freek Biesiot]]
| catalogus = [[Freek Biesiot in de media]]
}}

Freek Biesiot is vijfenveertig jaar decorontwerper geweest en heeft voor honderden programma's decors ontworpen. De eerste dertig jaar is hij in dienst van de NTS/NOS/NOB en werkt hij aan grote showprogramma's zoals ''[[De Mounties]]'', experimentele programma's zoals de musical ''[[Jona:een musical|Jona]]'' en later in zijn loopbaan richt hij zich op grote drama-producties zoals als ''[[In naam der Koningin]]'' en ''[[De zomer van '45]]''. Na 1997 werkt hij als freelance decorontwerper voor onder meer ''[[Toen was geluk heel gewoon]]''. Biesiot zet zich bijzonder in voor het vak, dat blijkt onder meer uit het feit dat hij in 1975 verkozen wordt tot tot chef van de [[afdeling Decorontwerp]] (tot 1980) en zijn parttime docentschap artdirection aan de Nederlandse Film en Televisie Academie (1975 – 2000). Ten slotte neemt hij in 2013 het initiatief voor een historisch onderzoek naar het Nederlandse televisiedecor.

===Eerste jaren bij de NTS===
Na een studie grafisch ontwerp, typografie en fotografie aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag solliciteert Biesiot bij de [[NTS]]. In de wachtkamer vol met sollicitanten en een map voor grafisch werk onder zijn arm komt hij er pas achter dat het gaat om de functie van decorontwerper. Na een kleine proeftekening krijgt hij de functie aangeboden en wordt hij op 1 september 1965 verwacht op de [[Emmastraat 54]] in Hilversum, waar de afdeling gehuisvest is.

Veel tijd voor opleiding en scholing is er niet. Biesiot krijgt een aantal proefopdrachten waar hij perspectieftekeningen moet uitwerken tot plattegronden en vice versa. [[Massimo Götz]] is aangewezen als mentor, maar de praktijk leert Biesiot vooral van ontwerpassistent [[Arnold Kroon]]. Zijn eerste opdracht is een tentoonstellingsontwerp voor de [[VARA]].

[[Afbeelding: FTA001009963_011_con.png|thumb|right|Wally Tax en The Outsiders in ''[[Fanclub]]'']]Hoewel ontwerpers in principe inzetbaar moeten zijn voor alle programmasoorten, bestaat er een tweedeling tussen ontwerpers die voornamelijk drama en ontwerpers die voornamelijk amusement doen. Aankomend drama-ontwerpers beginnen vaak met kinderprogramma's en aankomend amusement-ontwerpers krijgen eerst de actualiteitenrubrieken en praatprogramma's voordat ze de grote shows voorgeschoteld krijgen. Biesiot ontwikkelt zich in de laatste richting.

In zijn decorontwerpen uit de jaren zestig en begin jaren zeventig is zijn grafische achtergrond en zijn interesse in geometrie goed terug te zien. Hij raakt bijvoorbeeld een periode in de ban van spiralen, spiegels of kubussen en gebruikt die vormenstudies als inspiratie voor decors. Soms wordt hij door een regisseur aangevraagd vanwege zijn stijl, maar soms is het eerder andersom en probeert hij een regisseur warm te krijgen voor zijn fascinatie van het moment. Zo ontwerpt hij uit simpele houten balkjes een serie abstracte patronen met de bedoeling dat die als achtergrond geprojecteerd worden bij het ''[[NOS journaal|NTS journaal]]''. Nieuwslezer [[Jan Gerritsen]] vindt het te veel afleiden, maar later in jongerenmagezine ''[[Fanclub]]'' zijn deze dia's wel te zien.

===Speeltuin===
[[Afbeelding: 15184.jpeg|thumb|left|De show van [[Barend is weer bezig|Barend Servet]] krijgt een anti-decor: mooi én lelijk tegelijk, vol met hindernissen en decoratieve clichés]]Naarmate Biesiot in zijn vak groeit, worden de opdrachten en regisseurs waar hij mee werkt steeds groter en bekender. Hij ontwerpt twee maal een decor voor het ''[[Nationaal Songfestival]]'' (1969 en 1970), werkt een aantal keer samen met [[Rob Touber]] (aan ''[[Tomorrows people]]'', ''[[Roosje zag een knaapje staan]]'' en de ''[[Gerard Cox show]]''). De intensieve samenwerking met de bevlogen en getalenteerde regisseur werkt zeer inspirerend. Volgens Biesiot krijg je door hem “het gevoel om boven je eigen kunnen uit te stijgen”.

In de show van Touber, maar ook in de populairdere shows van bijvoorbeeld ''[[De Mounties]]'' en ''[[Lou van Burg]]'', is veel ruimte voor vormexperimenten, gebruik van nieuwe materialen, bewegende onderdelen, fotografie, grafiek, lichteffecten en -projectie. De programmamakers en decorontwerpers hebben een nieuwe studio in Hilversum, een zeer grote afdeling decorbouw tot hun beschikking waar alles gemaakt kan worden, geld vormt nauwelijks een beperking en regisseurs worden nog niet gehinderd door kijkcijfers. Het is in Biesiots ogen een "fantastische speeltuin".

De komst van kleurentelevisie eind jaren zestig voegt nog meer mogelijkheden toe aan die speeltuin. Met name het chroma-key effect inspireert een hele nieuwe beeldtaal (kinetische grafiek) die Biesiot, samen met regisseurs, beeld- en schakeltechnici verkent in experimentele programma's zoals ''[[Jona: een musical]]'', ''[[Eigentijds|Twee clowns en een kubus]]'' en ''[[Prikkebeen]]'' (van [[Joes Odufré]], [[Jan Venema]] en [[Hank Onrust]]). [[Afbeelding: Jona_1971.png|thumb|right|''[[Jona: een musical]]'' is een van de programma's uit begin jaren zeventig waarin de mogelijkheden van chroma-key uitgebuit worden]]

Biesiot werkt mee aan de cursusen in Studio Santbergen, het opleidingsinstituut van de omroep, waar televisiemederwerkers leren werken met nieuwe schakeltechnieken en chroma-key. Hij is sinds begin jaren zeventig betrokken bij initiatieven om het 'isolement' van de afdeling te doorbreken, door kennisuitwisseling met internationale vakgenoten en aanverwante disciplines te bewerkstelligen. Zodoende wordt hij in 1973 vakgroepbegeleider Kwaliteit en Vakontwikkeling en zorgt hij ervoor dat de ontwerpgroep op de hoogte is van nieuwe vakmatige ontwikkelingen en aanwezig is op vakbeurzen zoals [[Exempla '74]].

Niet elk programma leent zich voor een streng grafische-geometrische vormgeving of 'kinetische grafiek'. Voor Biesiot is het de uitdaging om ook voor deze programma's met een spannend decorontwerp te komen. Dat ontwerpproces gaat niet altijd even makkelijk. Voor een serie shows met Nederlandstalige smartlappen, ''[[Liedjes van...]]'' gooit hij in wanhoop zijn schetsen in de lucht. Daarin ziet hij opeens een decor voor zich, en zo staan de [http://www.muziekencyclopedie.nl/action/entry/Zangeres+Zonder+Naam Zangeres zonder Naam] en [http://www.muziekencyclopedie.nl/action/entry/Johnny+Jordaan Johnny Jordaan] te zingen tussen levensgrote 'vallende' muziekbladen. Voor een show van [http://www.muziekencyclopedie.nl/action/entry/John+Woodhouse Johnny Woodhouse] ontwerpt hij een levensgroot rond poppenhuis met verschillende kamers (zelfs een toilet) op een draaischijf (zie [[Gallery: Woodhouse en public|hier]] de foto's en ontwerpen).

===Revolutie op de [[Afdeling Decorontwerp]]===
Terwijl het vak van decorontwerper door nieuwe technische mogelijkheden en kleurentelevisie zich razendsnel ontwikkelt, voelen de decorontwerpers zich steeds minder thuis binnen de [[NOS]]. Dat blijkt bijvoorbeeld al aan de manier waarop de decorontwerpers gehuisvest worden. In 1970 verhuizen ze naar een kantoortuin, een grote open ruimte boven het [[Decorcentrum]], die ze delen met enkele andere administratieve afdelingen. De kantoortuin is lawaaiig en bovendien zijn de plekken met daglicht al ingenomen. Tussen de ontwerpers en de andere NOS-ers in de kantoortuin blijkt bovendien een groot cultuurverschil. De decorontwerpers kleden en gedragen zich nogal excentriek, Biesiot loopt bijvoorbeeld op blote voeten en houdt als een soort baldadige reactie op de inadequate huisvesting een aantal kippen in de kantoortuin. Daarnaast hebben de decorontwerpers grote mate van vrijheid om hun eigen werktijden in te delen, overleg met regisseurs is vaak zeer familiair en vindt thuis of in de kroeg plaats. Daartegenover staan een hoge werkdruk en veel verantwoordelijkheid, maar dat is voor andere NOS-ers niet zo zichtbaar.

Belangrijker dan het cultuurverschil tussen de 'excentrieke kunstenaars' en de 'van 9 tot 5-ambtenaren', is de groeiende onvrede over de reorganisaties en toenemende bureaucratisering. Sinds eind jaren zestig is de NOS bezig met reorganisaties die het doel hebben de processen die tijdens de explosieve groei van de jaren zestig zijn ontstaan beter te reguleren. Bij de decorontwerpers onstaat onvrede met het door organisatiebureau Bout ingevoerde 'ringensysteem'. In dit systeem wordt de verantwoordlijkheid voor de productiegang gedeeld door een team. Maar de gedeelde verantwoordelijkheid leidt tot veel onduidelijkheid en vertraagt het productieproces. De decorontwerpers maken het eerst bezwaar tegen het 'ringensysteem' daarna volgen ook andere vakgroepen bij Decorbouw en de operationele medewerkers.

Biesiot wordt woordvoerder van de ontwerpgroep en eist meer inspraak in het reorganisatieproces. Na enkele verhitte vergaderingen begin 1974 voelt [[Jan van der Does]], manager van de [[Hoofdafdeling Ontwerp]] zich genoodzaakt zijn functie neer te leggen. [[Dorus van der Linden]], die sinds 1972 vakgroepbegeleider van de [[Afdeling Decorontwerp]] is en [[Frans van der Aa]], de nieuwe chef van de [[Afdeling Grafisch ontwerp]] vervangen tijdelijk Van der Does. Als Van der Linden vanwege gezondeidsredenen terugtreedt, neemt Biesiot zijn taken over. Eind 1974 wordt Biesiot in een stemming verkozen als vakgroepbegeleider (chef) van de [[Afdeling Decorontwerp]]. Van der Aa blijft manager van de [[Hoofdafdeling Ontwerp]]. De [[Afdeling Decorontwerp]] is daarmee de eerste (en enige) afdeling binnen de NOS met een democratisch gekozen chef. De ontwerpers hebben binnen het bedrijf een grotere mate van autonomie veroverd. Zo ontwikkelen Van der Aa en Biesiot een eigen beoordelings- en honoreringssysteem voor de afdeling.

[[Afbeelding: LA1225-2-57_048.jpg|thumb|left|300px| Biesiot en ontwerpassistent [[Nick de Weerd]] bij de bouw van het decor voor ''[[Vader en zoon]]'' in 1974]]
Als chef van de afdeling heeft Biesiot veel minder tijd om decors te ontwerpen. In plaats daarvan houdt hij zich onder meer bezig met de invoer van het nieuwe beoordelings- en honoreringssysteem; uitbreiding van de functiebeschrijvingen voor decorontwerpers met 'artdirection'; deelname van de afdeling aan internationale beurzen, congressen en tentoonstellingen en detachering van decorontwerpers (met name [[Dorus van der Linden]] en [[Roland de Groot]]) aan Nederlandse filmproducties. Hij zorgt ervoor dat ontwerpers op studiereis of opfrissingsverlof kunnen en zet zich in voor de sociale cohesie door het organiseren van afdelingsuitjes en -feesten. In 1976 organiseert hij samen met de [[Stichting Film en Wetenschap]] het [[International TV Design Colloquium '76]] waar Engelse, Ierse, Duitse, Belgische en Scandinavische collega’s discussiëren over hun experimentele producties.

Biesiot houdt zich als chef ook bezig met de nieuwe huisvesting van de afdeling in het hoofdgebouw op het [[Mediapark]]. Dit maal worden de eisen van de ontwerpers wel gehoord. De [[Hoofdafdeling Ontwerp]] zit na de verhuizing eindelijk weer bij elkaar (daarvoor zaten de afdelingen Decorontwerp, Maquettebouw en Grafisch ontwerp sinds 1970 verspreid over verschillende lokaties) en de afdeling beschikt over een eigen trucagestudio, doka, monsterkamer, vieuwingruimte, bibliotheek, bespreekruimtes en een lichtdrukkerij. Maar de vooruitgang stagneert, de roep vanuit sommige media over ‘de holle bolle NOS’ zijn het begin van het einde van de periode van 'gouden bergen'. Eind jaren zeventig tekenen de plannen voor verzelfstandiging van het faciliare bedrijf en navenante reorganisaties zich af. Biesiot ziet daar tegenop en mist bovendien het ontwerpen. Op 1 januari 1980 degradeert hij op eigen verzoek terug tot decorontwerper en [[Cor Straatmeyer]] wordt dan chef van de decorontwerpers.

===Artdirection voor film en dramaseries===
[[Afbeelding: LA1225-2-75_100.JPG|thumb|right|300px|''[[Het wassende water]]'': voor de scene waarin hoeve 'Watersnoodt' overstroomt, wordt de hoeve op schaal nagebouwd. Achter Biesiot drijft een echt dood kalf]]
In deze periode van zijn loopbaan legt Biesiot zich steeds meer toe op drama-series, zoals ''[[Armoede]]'', ''[[De zomer van '45]]'', ''[[Het wassende water]]'' en ''[[In naam der Koningin]]'' van [[Bram van Erkel]]. Het werk van een decorontwerper bij een dramaserie of een film verschilt aanzienlijk met het ontwerpen van een show in de studio. Drama-series worden vaak op film opgenomen en op lokatie gedraaid. Bij ingewikkelde actie-scenes, zoals een brand of overstroming, is een storyboard nodig. Vooral voor historische series als ''[[Armoede]]'' of ''[[Het wassende water]]'' is veel beeldonderzoek nodig, want de exterieurs en interieurs, gebruiksvoorwerpen en kleding moeten kloppen met de periode waarin het drama speelt. De decorontwerper die zich ook met deze zaken bezighoud is dus met meer bezig dan alleen een decorontwerp, zijn functie lijkt meer op de functie die in de filmindustrie aangeduid wordt als artidirector of zelfs production designer.

Voor deze [[NCRV]]-producties moet Biesiot veel reizen. Zo verblijft hij bij 32 graden onder nul in Canada aan de voet van de Rocky Mountains voor ''[[De zomer van '45]]'' en trotseert hij tropische stormen voor ''[[In naam der Koningin]]''. Deze serie is de grootste productie waar Biesiot aan heeft gewerkt. Het verhaal speelt zich af in de 1890 in Nederlands Indie. Biesiot is geboren in Bandoeng en bracht de eerste jaren van zijn leven door in een interneringskamp, zodoende heeft hij ook een persoonlijke connectie met deze opdracht. Samen met Van Erkel scout hij lokaties op Sumatra en later op de Filippijnen. Biesiot bouwt daar een compleet dorp, een KNIL bivak (zo groot als twee voetbalvelden, met 16 huizen, meerdere barakken, een exercitie terrein, omheining en wachttoren), maakt situatieschetsen voor opnames in de jungle en storyboards voor een scene met brand. Hij geeft samen met tweede artdirector [[Marco Rooth]] op de Filippijnen leiding aan een crew van bouwers, kostuumontwerper, rekwisiteurs en decorateurs en dan nog een tweede crew voor de opnames in Nederland. Het opgebouwde kamp Lengkoedjoe wordt twee maal verwoest door een typhoon en opnieuw opgebouwd. De kranten in Nederland staan er vol van en er wordt een 'Making of' gemaakt (''[[The making of In naam der Koningin]]'') waarin Biesiot de bouw van het kamp laat zien en vertelt over de bijzondere rekwisieten die speciaal voor de serie gemaakt zijn.

[[Afbeelding: LA1225-2-97_028.jpg |thumb|left| 650px| Ontwerpen van de inheemse hutten voor ''[[In naam der Koningin]]'']]

Bij thuiskomst heeft Biesiot een functioneringsgesprek met Unit Manager Rob Haan. De [[Afdeling Decorontwerp]] is begin jaren negentig omgevormd tot een zelfstandig en commercieel bedrijf en van de decorontwerpers wordt verwacht dat zij minimaal anderhalf maal hun eigen bruto-jaarsalaris aan opdrachten binnenhalen. Maar, een drama-productie zoals ''[[In naam der Koningin]]'' kost nu eenmaal erg veel tijd en levert niet direct heel veel geld op. Biesiot legt zich niet neer bij de nieuwe situatie en in 1997 neemt hij afscheid van de voormalige afdeling decorontwerp.

===Nevenactiveiten, freelance werk, theater en film===
[[Afbeelding: FreekBiesiot2010.jpeg | thumb | right]]Sinds 1975 geeft Biesiot les aan de Nederlandse Film- en Televisie Academie in Amsterdam. Hij geeft les in artdirection en zorgt ervoor dat het vak een aparte studierichting wordt bij de academie. Daarnaast werkt hij als artdirector aan enkele Nederlandse films, zoals ''[[Nitwits]]'' ([[Nicolai van der Heijde]], 1987), ''[[Vroeger is dood]]'' ([[Ine Schenkkan]], 1987), ''[[De avonden]]'' ([[Rudolf van den Berg]], 1989) en ''[[De kleine blonde dood]]'' ([[Jean van de Velde]], 1993). Ook ontwerpt hij een aantal theater-decors, zoals voor ''Separation'' (1989) en de musical ''Josephine'' (1991) en ontwerpt hij de renovatie van de Amsterdam Studio's in Duivendrecht (de oude [[Cinetone]]studio's).

Na 1997 werkt Biesiot als freelance decoronwerper en artdirector nog aan een aantal televisieproducties, zoals de kinderserie ''[[Schudden tot het sneeuwt]]'' en de comedy ''[[Toen was geluk heel gewoon]]''. Scenarioschrijver [[Sjoerd Pleijsier]] verzint daarvoor de vreemdste scenes: van de woestijn tot het Koninklijk paleis, waarbij Biesiot's ervaring en vindingrijkheid flink op de proef worden gesteld. Als de serie in 2009 stopt, gaat Biesiot met pensioen.

===Collectie Freek Biesiot bij Beeld en Geluid===
Biesiot's archief met decorontwerpen, maquettes en ander programmamateriaal, alsmede een collectie decorfoto's van de afdeling zijn in 2014 overgedragen aan het [[Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid]]. Deze schenking is de aanleiding en de basis voor een onderzoeksproject naar de geschiedenis van de afdeling decorontwerp tussen 1951 en 1991 ([http://www.vormvanvermaak.nl 50 jaar tv-decor]). Tekeningen en foto's uit de collectie van Biesiot zijn te zien via de [[Oeuvre Freek Biesiot|oeuvrelijst]] of op de persoonlijke site [http://www.biesiot.nl Biesiot.nl].

[[Category:personen|Biesiot, Freek]] [[Category:Decorontwerper|Biesiot, Freek]]

Freek Biesiot

2014-04-14T13:36:51Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = LA1225-2-82_109.jpg
| naam = Freek Biesiot
| geboorte_datum = 6 mei 1942
| geboorte_plaats = Bandoeng (Nederlands-Indië)
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:Decorontwerper | decorontwerper]]
| bekend_van = [[Nationaal Songfestival| Nationale Songfestivals]], ''[[Barend is weer bezig]]'', ''[[Van Oekel's Discohoek]]'', ''[[De zomer van '45]]'', ''[[In naam der koningin]]'', ''[[Het wassende water]]'', ''De kleine blonde dood'', ''De avonden'', ''[[Toen was geluk heel gewoon]]''
| periode_actief = 1965-2000
| werkt_samen_met = [[Joes Odufré]], [[Jan Venema]], [[Hank Onrust]], [[Wim T. Schippers]], [[Ruud van Hemert]], [[Wim van der Linden]], [[Gied Jaspers]], [[Bram van Erkel]], [[Thijs Chanowski]]
| trivia = renoveerde Amsterdam Studios in Duivendrecht
link naar dossier Freek Biesiot
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/freekbiesiot Dossier Beeld en Geluid] | externe_info = [http://www.biesiot.nl persoonlijke site met ontwerpen, foto's en verhalen] (in aanbouw)
| onderschrift = Freek Biesiot op zijn werkkamer in 1988
| programmaoverzicht = [[Oeuvre Freek Biesiot]]
| catalogus = [[Freek Biesiot in de media]]
}}

Freek Biesiot is vijfenveertig jaar decorontwerper geweest en heeft voor honderden programma's decors ontworpen. De eerste dertig jaar is hij in dienst van de NTS/NOS/NOB en werkt hij aan grote showprogramma's zoals ''[[De Mounties]]'', experimentele programma's zoals de musical ''[[Jona:een musical|Jona]]'' en later in zijn loopbaan richt hij zich op grote drama-producties zoals als ''[[In naam der Koningin]]'' en ''[[De zomer van '45]]''. Na 1997 werkt hij als freelance decorontwerper voor onder meer ''[[Toen was geluk heel gewoon]]''. Biesiot zet zich bijzonder in voor het vak, dat blijkt onder meer uit het feit dat hij in 1975 verkozen wordt tot tot chef van de [[afdeling Decorontwerp]] (tot 1980) en zijn parttime docentschap artdirection aan de Nederlandse Film en Televisie Academie (1975 – 2000). Ten slotte neemt hij in 2013 het initiatief voor een historisch onderzoek naar het Nederlandse televisiedecor.

===Eerste jaren bij de NTS===
Na een studie grafisch ontwerp, typografie en fotografie aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag solliciteert Biesiot bij de [[NTS]]. In de wachtkamer vol met sollicitanten en een map voor grafisch werk onder zijn arm komt hij er pas achter dat het gaat om de functie van decorontwerper. Na een kleine proeftekening krijgt hij de functie aangeboden en wordt hij op 1 september 1965 verwacht op de [[Emmastraat 54]] in Hilversum, waar de afdeling gehuisvest is.

Veel tijd voor opleiding en scholing is er niet. Biesiot krijgt een aantal proefopdrachten waar hij perspectieftekeningen moet uitwerken tot plattegronden en vice versa. [[Massimo Götz]] is aangewezen als mentor, maar de praktijk leert Biesiot vooral van ontwerpassistent [[Arnold Kroon]]. Zijn eerste opdracht is een tentoonstellingsontwerp voor de [[VARA]].

[[Afbeelding: FTA001009963_011_con.png|thumb|right|Wally Tax en The Outsiders in ''[[Fanclub]]'']]Hoewel ontwerpers in principe inzetbaar moeten zijn voor alle programmasoorten, bestaat er een tweedeling tussen ontwerpers die voornamelijk drama en ontwerpers die voornamelijk amusement doen. Aankomend drama-ontwerpers beginnen vaak met kinderprogramma's en aankomend amusement-ontwerpers krijgen eerst de actualiteitenrubrieken en praatprogramma's voordat ze de grote shows voorgeschoteld krijgen. Biesiot ontwikkelt zich in de laatste richting.

In zijn decorontwerpen uit de jaren zestig en begin jaren zeventig is zijn grafische achtergrond en zijn interesse in geometrie goed terug te zien. Hij raakt bijvoorbeeld een periode in de ban van spiralen, spiegels of kubussen en gebruikt die vormenstudies als inspiratie voor decors. Soms wordt hij door een regisseur aangevraagd vanwege zijn stijl, maar soms is het eerder andersom en probeert hij een regisseur warm te krijgen voor zijn fascinatie van het moment. Zo ontwerpt hij uit simpele houten balkjes een serie abstracte patronen met de bedoeling dat die als achtergrond geprojecteerd worden bij het ''[[NOS journaal|NTS journaal]]''. Nieuwslezer [[Jan Gerritsen]] vindt het te veel afleiden, maar later in jongerenmagezine ''[[Fanclub]]'' zijn deze dia's wel te zien.

===Speeltuin===
[[Afbeelding: 15184.jpeg|thumb|left|De show van [[Barend is weer bezig|Barend Servet]] krijgt een anti-decor: mooi én lelijk tegelijk, vol met hindernissen en decoratieve clichés]]Naarmate Biesiot in zijn vak groeit, worden de opdrachten en regisseurs waar hij mee werkt steeds groter en bekender. Hij ontwerpt twee maal een decor voor het ''[[Nationaal Songfestival]]'' (1969 en 1970), werkt een aantal keer samen met [[Rob Touber]] (aan ''[[Tomorrows people]]'', ''[[Roosje zag een knaapje staan]]'' en de ''[[Gerard Cox show]]''). De intensieve samenwerking met de bevlogen en getalenteerde regisseur werkt zeer inspirerend. Volgens Biesiot krijg je door hem “het gevoel om boven je eigen kunnen uit te stijgen”.

In de show van Touber, maar ook in de populairdere shows van bijvoorbeeld ''[[De Mounties]]'' en ''[[Lou van Burg]]'', is veel ruimte voor vormexperimenten, gebruik van nieuwe materialen, bewegende onderdelen, fotografie, grafiek, lichteffecten en -projectie. De programmamakers en decorontwerpers hebben een nieuwe studio in Hilversum, een zeer grote afdeling decorbouw tot hun beschikking waar alles gemaakt kan worden, geld vormt nauwelijks een beperking en regisseurs worden nog niet gehinderd door kijkcijfers. Het is in Biesiots ogen een "fantastische speeltuin".

De komst van kleurentelevisie eind jaren zestig voegt nog meer mogelijkheden toe aan die speeltuin. Met name het chroma-key effect inspireert een hele nieuwe beeldtaal (kinetische grafiek) die Biesiot, samen met regisseurs, beeld- en schakeltechnici verkent in experimentele programma's zoals ''[[Jona: een musical]]'', ''[[Eigentijds|Twee clowns en een kubus]]'' en ''[[Prikkebeen]]'' (van [[Joes Odufré]], [[Jan Venema]] en [[Hank Onrust]]). [[Afbeelding: Jona_1971.png|thumb|right|''[[Jona: een musical]]'' is een van de programma's uit begin jaren zeventig waarin de mogelijkheden van chroma-key uitgebuit worden]]

Biesiot werkt mee aan de cursusen in Studio Santbergen, het opleidingsinstituut van de omroep, waar televisiemederwerkers leren werken met nieuwe schakeltechnieken en chroma-key. Hij is sinds begin jaren zeventig betrokken bij initiatieven om het 'isolement' van de afdeling te doorbreken, door kennisuitwisseling met internationale vakgenoten en aanverwante disciplines te bewerkstelligen. Zodoende wordt hij in 1973 vakgroepbegeleider Kwaliteit en Vakontwikkeling en zorgt hij ervoor dat de ontwerpgroep op de hoogte is van nieuwe vakmatige ontwikkelingen en aanwezig is op vakbeurzen zoals [[Exempla '74]].

Niet elk programma leent zich voor een streng grafische-geometrische vormgeving of 'kinetische grafiek'. Voor Biesiot is het de uitdaging om ook voor deze programma's met een spannend decorontwerp te komen. Dat ontwerpproces gaat niet altijd even makkelijk. Voor een serie shows met Nederlandstalige smartlappen, ''[[Liedjes van...]]'' gooit hij in wanhoop zijn schetsen in de lucht. Daarin ziet hij opeens een decor voor zich, en zo staan de [http://www.muziekencyclopedie.nl/action/entry/Zangeres+Zonder+Naam Zangeres zonder Naam] en [http://www.muziekencyclopedie.nl/action/entry/Johnny+Jordaan Johnny Jordaan] te zingen tussen levensgrote 'vallende' muziekbladen. Voor een show van [http://www.muziekencyclopedie.nl/action/entry/John+Woodhouse Johnny Woodhouse] ontwerpt hij een levensgroot rond poppenhuis met verschillende kamers (zelfs een toilet) op een draaischijf (zie [[Gallery: Woodhouse en public|hier]] de foto's en ontwerpen).

===Revolutie op de [[Afdeling Decorontwerp]]===
Terwijl het vak van decorontwerper door nieuwe technische mogelijkheden en kleurentelevisie zich razendsnel ontwikkelt, voelen de decorontwerpers zich steeds minder thuis binnen de [[NOS]]. Dat blijkt bijvoorbeeld al aan de manier waarop de decorontwerpers gehuisvest worden. In 1970 verhuizen ze naar een kantoortuin, een grote open ruimte boven het [[Decorcentrum]], die ze delen met enkele andere administratieve afdelingen. De kantoortuin is lawaaiig en bovendien zijn de plekken met daglicht al ingenomen. Tussen de ontwerpers en de andere NOS-ers in de kantoortuin blijkt bovendien een groot cultuurverschil. De decorontwerpers kleden en gedragen zich nogal excentriek, Biesiot loopt bijvoorbeeld op blote voeten en houdt als een soort baldadige reactie op de inadequate huisvesting een aantal kippen in de kantoortuin. Daarnaast hebben de decorontwerpers grote mate van vrijheid om hun eigen werktijden in te delen, overleg met regisseurs is vaak zeer familiair en vindt thuis of in de kroeg plaats. Daartegenover staan een hoge werkdruk en veel verantwoordelijkheid, maar dat is voor andere NOS-ers niet zo zichtbaar.

Belangrijker dan het cultuurverschil tussen de 'excentrieke kunstenaars' en de 'van 9 tot 5-ambtenaren', is de groeiende onvrede over de reorganisaties en toenemende bureaucratisering. Sinds eind jaren zestig is de NOS bezig met reorganisaties die het doel hebben de processen die tijdens de explosieve groei van de jaren zestig zijn ontstaan beter te reguleren. Bij de decorontwerpers onstaat onvrede met het door organisatiebureau Bout ingevoerde 'ringensysteem'. In dit systeem wordt de verantwoordlijkheid voor de productiegang gedeeld door een team. Maar de gedeelde verantwoordelijkheid leidt tot veel onduidelijkheid en vertraagt het productieproces. De decorontwerpers maken het eerst bezwaar tegen het 'ringensysteem' daarna volgen ook andere vakgroepen bij Decorbouw en de operationele medewerkers.

Biesiot wordt woordvoerder van de ontwerpgroep en eist meer inspraak in het reorganisatieproces. Na enkele verhitte vergaderingen begin 1974 voelt [[Jan van der Does]], manager van de [[Hoofdafdeling Ontwerp]] zich genoodzaakt zijn functie neer te leggen. [[Dorus van der Linden]], die sinds 1972 vakgroepbegeleider van de [[Afdeling Decorontwerp]] is en [[Frans van der Aa]], de nieuwe chef van de [[Afdeling Grafisch ontwerp]] vervangen tijdelijk Van der Does. Als Van der Linden vanwege gezondeidsredenen terugtreedt, neemt Biesiot zijn taken over. Eind 1974 wordt Biesiot in een stemming verkozen als vakgroepbegeleider (chef) van de [[Afdeling Decorontwerp]]. Van der Aa blijft manager van de [[Hoofdafdeling Ontwerp]]. De [[Afdeling Decorontwerp]] is daarmee de eerste (en enige) afdeling binnen de NOS met een democratisch gekozen chef. De ontwerpers hebben binnen het bedrijf een grotere mate van autonomie veroverd. Zo ontwikkelen Van der Aa en Biesiot een eigen beoordelings- en honoreringssysteem voor de afdeling.

[[Afbeelding: LA1225-2-57_048.jpg|thumb|left|300px| Biesiot en ontwerpassistent [[Nick de Weerd]] bij de bouw van het decor voor ''[[Vader en zoon]]'' in 1974]]
Als chef van de afdeling heeft Biesiot veel minder tijd om decors te ontwerpen. In plaats daarvan houdt hij zich onder meer bezig met de invoer van het nieuwe beoordelings- en honoreringssysteem; uitbreiding van de functiebeschrijvingen voor decorontwerpers met 'artdirection'; deelname van de afdeling aan internationale beurzen, congressen en tentoonstellingen en detachering van decorontwerpers (met name [[Dorus van der Linden]] en [[Roland de Groot]]) aan Nederlandse filmproducties. Hij zorgt ervoor dat ontwerpers op studiereis of opfrissingsverlof kunnen en zet zich in voor de sociale cohesie door het organiseren van afdelingsuitjes en -feesten. In 1976 organiseert hij samen met de [[Stichting Film en Wetenschap]] het [[International TV Design Colloquium '76]] waar Engelse, Ierse, Duitse, Belgische en Scandinavische collega’s discussiëren over hun experimentele producties.

Biesiot houdt zich als chef ook bezig met de nieuwe huisvesting van de afdeling in het hoofdgebouw op het [[Mediapark]]. Dit maal worden de eisen van de ontwerpers wel gehoord. De [[Hoofdafdeling Ontwerp]] zit na de verhuizing eindelijk weer bij elkaar (daarvoor zaten de afdelingen Decorontwerp, Maquettebouw en Grafisch ontwerp sinds 1970 verspreid over verschillende lokaties) en de afdeling beschikt over een eigen trucagestudio, doka, monsterkamer, vieuwingruimte, bibliotheek, bespreekruimtes en een lichtdrukkerij. Maar de vooruitgang stagneert, de roep vanuit sommige media over ‘de holle bolle NOS’ zijn het begin van het einde van de periode van 'gouden bergen'. Eind jaren zeventig tekenen de plannen voor verzelfstandiging van het faciliare bedrijf en navenante reorganisaties zich af. Biesiot ziet daar tegenop en mist bovendien het ontwerpen. Op 1 januari 1980 degradeert hij op eigen verzoek terug tot decorontwerper en [[Cor Straatmeyer]] wordt dan chef van de decorontwerpers.

===Artdirection voor film en dramaseries===
[[Afbeelding: LA1225-2-75_100.JPG|thumb|right|300px|''[[Het wassende water]]'': voor de scene waarin hoeve 'Watersnoodt' overstroomt, wordt de hoeve op schaal nagebouwd. Achter Biesiot drijft een echt dood kalf]]
In deze periode van zijn loopbaan legt Biesiot zich steeds meer toe op drama-series, zoals ''[[Armoede]]'', ''[[De zomer van '45]]'', ''[[Het wassende water]]'' en ''[[In naam der Koningin]]'' van [[Bram van Erkel]]. Het werk van een decorontwerper bij een dramaserie of een film verschilt aanzienlijk met het ontwerpen van een show in de studio. Drama-series worden vaak op film opgenomen en op lokatie gedraaid. Bij ingewikkelde actie-scenes, zoals een brand of overstroming, is een storyboard nodig. Vooral voor historische series als ''[[Armoede]]'' of ''[[Het wassende water]]'' is veel beeldonderzoek nodig, want de exterieurs en interieurs, gebruiksvoorwerpen en kleding moeten kloppen met de periode waarin het drama speelt. De decorontwerper die zich ook met deze zaken bezighoud is dus met meer bezig dan alleen een decorontwerp, zijn functie lijkt meer op de functie die in de filmindustrie aangeduid wordt als artidirector of zelfs production designer.

Voor deze [[NCRV]]-producties moet Biesiot veel reizen. Zo verblijft hij bij 32 graden onder nul in Canada aan de voet van de Rocky Mountains voor ''[[De zomer van '45]]'' en trotseert hij tropische stormen voor ''[[In naam der Koningin]]''. Deze serie is de grootste productie waar Biesiot aan heeft gewerkt. Het verhaal speelt zich af in de 1890 in Nederlands Indie. Biesiot is geboren in Bandoeng en bracht de eerste jaren van zijn leven door in een interneringskamp, zodoende heeft hij ook een persoonlijke connectie met deze opdracht. Samen met Van Erkel scout hij lokaties op Sumatra en later op de Filippijnen. Biesiot bouwt daar een compleet dorp, een KNIL bivak (zo groot als twee voetbalvelden, met 16 huizen, meerdere barakken, een exercitie terrein, omheining en wachttoren), maakt situatieschetsen voor opnames in de jungle en storyboards voor een scene met brand. Hij geeft samen met tweede artdirector [[Marco Rooth]] op de Filippijnen leiding aan een crew van bouwers, kostuumontwerper, rekwisiteurs en decorateurs en dan nog een tweede crew voor de opnames in Nederland. Het opgebouwde kamp Lengkoedjoe wordt twee maal verwoest door een typhoon en opnieuw opgebouwd. De kranten in Nederland staan er vol van en er wordt een 'Making of' gemaakt (''[[The making of In naam der Koningin]]'') waarin Biesiot de bouw van het kamp laat zien en vertelt over de bijzondere rekwisieten die speciaal voor de serie gemaakt zijn.

[[Afbeelding: LA1225-2-97_028.jpg |thumb|left| 650px| Ontwerpen van de inheemse hutten voor ''[[In naam der Koningin]]'']]

Bij thuiskomst heeft Biesiot een functioneringsgesprek met Unit Manager Rob Haan. De [[Afdeling Decorontwerp]] is begin jaren negentig omgevormd tot een zelfstandig en commercieel bedrijf en van de decorontwerpers wordt verwacht dat zij minimaal anderhalf maal hun eigen bruto-jaarsalaris aan opdrachten binnenhalen. Maar, een drama-productie zoals ''[[In naam der Koningin]]'' kost nu eenmaal erg veel tijd en levert niet direct heel veel geld op. Biesiot legt zich niet neer bij de nieuwe situatie en in 1997 neemt hij afscheid van de voormalige afdeling decorontwerp.

===Nevenactiveiten, freelance werk, theater en film===
[[Afbeelding: FreekBiesiot2010.jpeg | thumb | right]]Sinds 1975 geeft Biesiot les aan de Nederlandse Film- en Televisie Academie in Amsterdam. Hij geeft les in artdirection en zorgt ervoor dat het vak een aparte studierichting wordt bij de academie. Daarnaast werkt hij als artdirector aan enkele Nederlandse films, zoals ''[[Nitwits]]'' ([[Nicolai van der Heijde]], 1987), ''[[Vroeger is dood]]'' ([[Ine Schenkkan]], 1987), ''[[De avonden]]'' ([[Rudolf van den Berg]], 1989) en ''[[De kleine blonde dood]]'' ([[Jean van de Velde]], 1993). Ook ontwerpt hij een aantal theater-decors, zoals voor ''Separation'' (1989) en de musical ''Josephine'' (1991) en ontwerpt hij de renovatie van de Amsterdam Studio's in Duivendrecht (de oude [[Cinetone]]studio's).

Na 1997 werkt Biesiot als freelance decoronwerper en artdirector nog aan een aantal televisieproducties, zoals de kinderserie ''[[Schudden tot het sneeuwt]]'' en de comedy ''[[Toen was geluk heel gewoon]]''. Scenarioschrijver [[Sjoerd Pleijsier]] verzint daarvoor de vreemdste scenes: van de woestijn tot het Koninklijk paleis, waarbij Biesiot's ervaring en vindingrijkheid flink op de proef worden gesteld. Als de serie in 2009 stopt, gaat Biesiot met pensioen.

===Collectie Freek Biesiot bij Beeld en Geluid===
Biesiot's archief met decorontwerpen, maquettes en ander programmamateriaal, alsmede een collectie decorfoto's van de afdeling zijn in 2014 overgedragen aan het [[Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid]]. Deze schenking is de aanleiding en de basis voor een onderzoeksproject naar de geschiedenis van de afdeling decorontwerp tussen 1951 en 1991 ([http://www.vormvanvermaak.nl 50 jaar tv-decor]). Tekeningen en foto's uit de collectie van Biesiot zijn te zien via de [[Oeuvre Freek Biesiot|oeuvrelijst]] of op de persoonlijke site [http://www.biesiot.nl Biesiot.nl].

[[Category:personen|Biesiot, Freek]] [[Category:Decorontwerper|Biesiot, Freek]]

Niek Koppen

2014-04-01T14:02:47Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie = Niek_Koppen_2013b.jpg
| naam = Niek Koppen
| geboorte_datum = 13 juni1956
| geboorte_plaats = Hengelo (O)
| functies = [[:Category:documentairemaker|documentairemaker]], [[:Category:scenarioschrijver|scenarioschrijver]], [[:Category:producent|producent]], [[:Category:eindredacteur|eindredacteur]]
| bekend_van = ''[[The Hunt]]'', ''[[De slag in de Javazee]]'', ''[[De keuken van Kok]]'', ''[[Siki]]'', ''[[Toneelgroep Amsterdam]]''
| periode_actief = 1981 - heden
| werkt_samen_met = [[Peter Delpeut]], [[John Appel]], [[René Roelofs]]
| trivia =
| onderschrift = Niek Koppen
| externe_info = [http://www.beeldengeluid.nl/Niekkoppen Dossier Beeld en Geluid]
}}
| catalogus = [[Niek Koppen in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Niek Koppen]]
}}

Na de middelbare school in Hengelo volgt Niek Koppen de Filmacademie, waar hij in 1981 afstudeert in regie, productie en montage. Voor hij op de Filmacademie wordt aangenomen werkt hij bij twee films als productieassistent: ''[[Rembrandt]]'' van [[Jos Stelling]] (1977) en ''[[Het debuut]]'' van [[Nouchka van Brakel]] (1977). Tijdens en na de Filmacademie zet hij dit werk voort als productieleider bij o.a. ''[[De pretenders]]'' (Jos Stelling, 1981), ''[[De wisselwachter]]'' (Jos Stelling, 1986), ''[[Zoeken naar Eileen]]'' ([[Rudolf van den Berg]], 1987) en ''[[Terbeschikkinggesteld]]'' ([[Olivier Koning]], 1987). Vanaf 1987 begint hij zelf te regisseren. Het zijn 25 korte documentaires voor de VPRO-jeugdtelevisie waarmee hij ervaring opdoet, met name twee series: ''[[Achterwerk uit de kast]]'' en het bekroonde ''[[Wie was je opa's opa Opa?]]''

Tijdens een reis door West-Afrika stuit Niek Koppen begin jaren ’90 op het verhaal van de man die in 1922 wereldkampioen boksen werd in het halfzwaargewicht: Battling Siki. De korte levensgeschiedenis van deze Senegalese man voert van Afrika naar Europa en vervolgens naar de VS waar hij in 1925, drie jaar na zijn overwinning op het Franse idool George Carpentier, wordt vermoord. In juni 1992 wordt de documentaire ''[[Siki]]'' enthousiast ontvangen op het filmfestival van Marseille en wint daar de publieksprijs. In september wordt Koppen bekroond voor zijn debuutfilm met de Filmprijs van de stad Utrecht.

Vier jaar werkt Koppen vervolgens aan ''[[De slag in de Javazee]]'', een oral history documentaire over een gevecht tussen een Japanse vloot en een veertien schepen tellende geallieerde vloot op 27 januari 1942. Het verlies van deze zeeslag leidt het einde van de Nederlandse overheersing van Nederlands-Indië in. Koppen laat 50 overlevenden uit Australië, Groot-Brittannië, Nederland, de Verenigde Staten en Japan, de slag van het begin tot het eind vertellen, tot in de kleinste details. In 1996 wordt deze film bekroond met een [[Gouden Kalf]].

Producent [[Kees Ryninks]] benadert Niek Koppen in 1996 voor een documentaire over de Engelse vossenjacht. Een seizoen lang volgt Koppen daarop de Ludlow Hunt in Shropshire, gelegen in de Engelse West-Midlands. Koppen heeft bewust geen oog voor het ethische vraagstuk rond het toelaten of verbieden van de jacht, zo vertelt hij in een interview in ''De Filmkrant'' (november 1997): ”Het doden van dieren, daar moest de film over gaan. Wat me het meeste opviel is dat de hondenverzorger de hele dag met de dood bezig is. Dat voortdurende omgaan met de dood wilde ik ontmythologiseren, plat maken: dit is een man die de huid van beesten stroopt, hun kadavers in stukken hakt en ze aan de honden voert. Dat wilde ik precies zo laten zien als het is, gewoon registreren.” Twee dagen na het Lagerhuis debat over een mogelijk wettelijk verbod van de vossenjacht, heeft ''[[The Hunt]]'' zijn wereldpremière tijdens het IDFA ‘97. ''The Hunt'' is succesvol: op Boxing Day (Tweede Kerstdag) wordt de film op prime-time door de BBC op de Engelse televisie uitgezonden. In 1999 wint de film de Prix Italia.

Een jaar later gaat Koppen’s documentaire ''[[De keuken van Kok]]'' als openingsfilm van IDFA in première. De filmmaker heeft de PvdA vijftig dagen gevolgd tijdens de verkiezingscampagne van 1998. Inspiratiebron voor de film is Richard Pennebakers ''The War Room'' een intiem en direct verslag van Clintons verkiezingscampagne in 1992. Koppen krijgt als eerste filmmaker toegang tot het campagnebureau van de Partij van de Arbeid.

In 2001 maakt Koppen een driedelig televisieportret van ''[[Toneelgroep Amsterdam]]''. Koppen brengt zijn camera binnen op het moment dat de overdracht plaatsvindt van artistiek leider Gerardjan Rijnders naar algemeen directeur Ivo van Hove. Drie jaar later volgt een experimentele televisiefilm in twee delen over de geschiedenis van de Nederlandse dans: ''[[Holland Danst!]]''.

De film ''[[Goud]]'' gaat in première tijdens het [[Nederlands Film Festival]] van 2007, en opnieuw staat een groepsproces centraal: Koppen filmt het Nederlands dames hockeyteam in de voorbereiding en tijdens het wereldkampioenschap in Madrid. Koppen mag overal filmen waar coach Marc Lammers komt. Als de filmmaker in een interview in De Volkskrant wordt gevraagd wat hem fascineert aan topsport, zegt hij 'duidelijkheid'. “De doelstelling is simpel: goud. De vraag die een film oplevert is: hoe kom je daar?”

Van ''Goud'' is Koppen medeproducent. In 1999 startten producent [[Jan de Ruiter]], researcher [[Renée van der Grinten]] en Niek Koppen het filmproductiebedrijf [[Selfmade Films]]. Het drietal produceert onder andere de documentaires ''[[Ramses]]'' ([[Pieter Fleury]], 2002), openingsfilm van het Nederlands Film Festival en tevens Gouden Kalf winnaar, over het leven van [[Ramses Shaffy]] en ''[[Justiça]]'' van [[Maria Ramos]], een film over de dagelijkse routine van rechters, advocaten en veroordeelden op een Braziliaanse strafrechtbank in Rio de Janeiro. In 2013 heeft Selfmade Films zo’n 50 producties uitgebracht en inmiddels vijf Gouden Kalveren gewonnen.

Tevens wordt Koppen gevraagd voor het eindredacteurschap documentaire bij de [[Human]] (Humanistische Omroep), een functie die hij deelt met [[John Appel]] en [[Peter Delpeut]]. Het drietal initieert de documentairereeks ''[[Ondertussen in Nederland]]''.

In 2007 wordt Koppen Hoofd Documentaire bij het Filmfonds, een aanstelling voor een periode van vijf jaar, met bijna 2,8 miljoen euro jaarlijks aan budget. Eind 2008 introduceert hij hier de Wildcards, die drie afgestudeerde filmstudenten de kans geeft om met 40.000 euro een nieuwe documentaire te maken en staat hij mede aan de wieg van ''[[TeleDoc]]'', een project voor het maken van lange documentaires voor de televisie, waarin het Filmfonds samenwerkt met het CoBO-fonds en de Publieke Omroep.

In 2012 eindigt de periode bij het Filmfonds en is Koppen weer producent en documentairemaker bij Selfmade Films. In 2013 maakt Niek Koppen als Documentairemaker in focus voor Beeld en Geluid de film [[Levende klederdracht]]. Een selectie van zijn oeuvre wordt in een DVD-box in de reeks [[Dutch Documentary Collection]] uitgebracht.

[[Category:personen|Koppen, Niek]] [[Category:documentairemaker|Koppen, Niek]] [[Category:scenarioschrijver|Koppen, Niek]] [[Category:producent|Koppen, Niek]] [[Category:eindredacteur|Koppen, Niek]]

Wim T. Schippers

2014-04-01T14:00:47Z

Wiet van Hoorn:

{{ Infobox Persoon
| illustratie =
| naam = Willem Theodoor Schippers
| geboorte_datum = 1 juli 1942
| geboorte_plaats = Groningen
| overlijden_datum =
| overlijden_plaats =
| functies = [[:Category:Acteur | acteur]], beeldend kunstenaar, [[:Category:Componist | componist]], [[:Category:Presentator | presentator]], [[:Category:Programmamaker | programmamaker]], [[:Category:Tekstschrijver | tekstschrijver]]
| bekend_van = ''[[Barend is weer bezig]], [[Hoepla]], [[Fred Haché Show]], [[De Nationale Wetenschapsquiz]], [[De ondergang van de Onan]], [[Ronflonflon met Jacques Plafond]], [[Zomergasten]]''
| periode_actief = 1967 -
| werkt_samen_met = [[Dolf Brouwers]], [[Gied Jaspars]], [[Wim van der Linden]], [[Harry Touw]], [[Freek Biesiot]]
| trivia =
| onderschrift =
| externe_info =
| catalogus = [[Wim T. Schippers in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Wim T. Schippers]]
}}
Wim T. Schippers (de T. is hij gaan gebruiken sinds Willem Duys zich Willem O. Duys noemde) oefent via de massa-media al decennia lang grote invloed uit. Zijn activiteiten alleen of samen met ‘geloofsgenoten’ hebben een verzameling onvergetelijke radio en televisieprogramma’s opgeleverd. Hij is op zijn best wanneer hij verwarring sticht en als hij niet doet wat men van hem verwacht – en zelfs dat niet. Zijn aparte humor verrast keer op keer en hij is een meester in het omdraaien van de dingen. Vele malen zorgt hij voor rellen door zijn vernieuwende manier van kunst en televisie maken.

Critici kunnen hem vaak niet plaatsen en de programma’s met Fred Haché en (vooral) Sjef van Oekel leveren stormen van protest op. De kranten kunnen de stroom woedende ingezonden brieven vaak niet aan. Wim T. geniet van al die aandacht en bedenkt hoe hij nog verder kan gaan. Dat hij ook een geaccepteerd beeldend kunstenaar is, bewijst de grote overzichtstentoonstelling die hij in 1997 krijgt in het Centraal Museum in Utrecht.

Wim T. brengt zijn jeugd door in Bussum waar hij de HBS volgt. Na de HBS vertrekt hij naar de grafische afdeling van de toenmalige Kunstnijverheidsschool – de latere Rietveld Academie. Wanneer hij in zijn schooltijd al een paar kunstwerken aan het Stedelijk Museum verkoopt ontstaat een rel en Wim verlaat voortijdig de schoolbanken. Hij gaat a-dynamische kunst maken en laat zich inspireren door de internationale kunststroming Fluxus, waarin vormen als muziek, beeldende kunst, poëzie en film worden gecombineerd. Wim T. maakt naam met het leeggooien van een flesje limonade in zee en de meters hoge stoel in het Amsterdamse Vondelpark.

Eind jaren zestig ontdekt Wim T. de televisie en maakt roemruchte programma’s, waarvan de wereldberoemde scène van een blote [[Phil Bloom]] in ''[[Hoepla]]'' een bekend voorbeeld is. Halverwege de jaren zeventig komt ''[[Sesamstraat]]'' op zijn pad. Voor het programma verzorgt hij de stemmen van Ernie (van Bert en Ernie), Kermit de Kikker en Graaf Tel. Wim T. en [[Paul Haenen]], die de stem van o.a. Bert verzorgt, hebben volgens eigen zeggen als enige 'Bert en Ernie'-stemmen toestemming om eigen hoorspelen te schrijven voor het duo (overige landen mogen slechts vertalingen maken van Amerikaanse producties). Eerst spreken ze hun stemmen samen in, maar dat werkt niet efficient doordat er lachbuien ontstaan tussen de twee. Tegenwoordig spreken ze de stemmen apart van elkaar in.

Tussendoor blijft Wim T. werken als beeldend kunstenaar (ontwerper van een trouwzaal in de Stopera), schrijft toneelstukken, televisieserie’s (''[[We zijn weer thuis]]'') en is actief op de radio (Jacques Plafond). Zijn producties blijven niet onopgemerkt. Wereldnieuws is de opvoering van zijn toneelstuk ''[[Going to the dogs]]'' waarin Wim T. in plaats van acteurs een aantal herdershonden laat rondlopen op het toneel van de Amsterdamse Stadsschouwburg. Tot in Amerika zijn in nieuwsprogramma’s fragmenten van dit gebeuren te zien.

Vanaf de jaren negentig is Wim T. met regelmaat te zien als presentator voor verschillende televisieprogramma's. Zo presenteert hij o.a. ''[[Zomergasten]]'' en ''[[De Nationale wetenschapsquiz]]''. Zijn eigenzinnigheid is nog altijd niet verdwenen getuigt ''Het is me wat'' uit 1999, een zwevend kunstwerk dat Wim T. ontwerpt voor de entreehal van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

====Prijzen en onderscheidingen====

LIRA Prijs voor Nederlands televisiedrama (1993).

[[Zilveren Nipkowschijf|Ere Zilveren Nipkowschijf]] gehele televisie oeuvre (1994).

David Roëllprijs voor beeldende kunst (1994).

====Publicaties====

''Het drama van Wim T. Schippers, toneelstukken en serie’s'' (1979).

''Sjef van Oekel'', stripalbums samen met Theo van den Boogaard (1982 – 1990).

''Het beste van Wim T. Schippers'', bij overzichtstentoonstelling (1997).

====Discografie====

''Ik wist niet dat je kwaad werd'' (1979)

''Hark!'' (1980).

''Bert en Ernie vervelen zich nooit'' (1981).

''Een uur niet zeuren'' (1982).

''Maak er wat van!'' (1983).

''Hoort wie klopt daar kinderen? (Sinterklaas met Bert en Ernie)'' (1984).

''In een uur de wereld rond'' (1984).

''Kerstfeest met Bert en Ernie'' (1987).

''Geen Touw'' (1990).

''Schippers in Plafondvaart'' (1992).

''He He We Maken muziek'' (1996).

''Hiep Hiep Hoera'' (1996).

''Kompe dompe doelie!'' (1996).

''Vakantie met Bert en Ernie'' (2004).

[[Category:personen|Schippers, Wim Theodoor]] [[Category:Acteur |Schippers, Wim Theodoor]] [[Category:Componist |Schippers, Wim Theodoor]] [[Category:Presentator |Schippers, Wim Theodoor]] [[Category:Programmamaker |Schippers, Wim Theodoor]] [[Category:Tekstschrijver |Schippers, Wim Theodoor]]

Typisch Martine

2013-03-18T15:35:12Z

Wiet van Hoorn: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{ Infobox Productie | periode = 1979 | archief_link =[http://zoeken.beeldengeluid.nl/internet/index.aspx?ChapterID=1164&searchText=Typisch%20Martine Beeld en Gelui...'

{{
Infobox Productie
| periode = 1979
| archief_link =[http://zoeken.beeldengeluid.nl/internet/index.aspx?ChapterID=1164&searchText=Typisch%20Martine Beeld en Geluid]
| makers = [[#Makers|Makers]]
| genre = [[:category:cabaret|cabaret]][[:category:amusement|amusement]]
| decennia = [[:category:1970-1979|1970-1979]]
| lengte =50’45
| gallery =
| trivia =
| aanvullende_info =
| medium = televisie
| externe_info =
}}
[[Afbeelding:Typischmartine.jpg‎]] [[Afbeelding:Typischmartinetitel.jpg‎ ]]
 

===Beschrijving===
Humoristisch programma met [[Martine Bijl]] waarin zij zogenaamd bij haar thuis een gesprek voert met society-journaliste Agnes de Boer(eveneens Martine Bijl). Het gesprek wordt afgewisseld met diverse sketches en liedjes.

===Makers===
Productie en regie[[Ralph Inbar]]

[[TROS]]

[[Category: Amusement|Typisch martine]]
[[Category: Cabaret|Typisch martine]]
[[Category: 1970-1979|Typich martine]]
[[category: Productielijst T|Typisch martine]]

Bestand:Typischmartine.jpg

2013-03-18T15:32:06Z

Wiet van Hoorn: Typisch Martine, TROS, 1979

Typisch Martine, TROS, 1979

Bestand:Typischmartinetitel.jpg

2013-03-18T15:23:18Z

Wiet van Hoorn: Typisch Martine, TROS, 1979

Typisch Martine, TROS, 1979