Val van de Berlijnse Muur: verschil tussen versies

Uit Beeld en Geluid Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
 
Regel 7: Regel 7:
 
| width="150" | [[Afbeelding:Val Berlijnse Muur 03.jpg|thumb|De muur wordt afgebroken]]
 
| width="150" | [[Afbeelding:Val Berlijnse Muur 03.jpg|thumb|De muur wordt afgebroken]]
 
|}
 
|}
 
  
 
===Korte geschiedenis van de Muur===
 
===Korte geschiedenis van de Muur===
 
 
De Berlijnse Muur heeft van 13 augustus 1961 tot 9 november 1989 de Duitse stad Berlijn verdeeld in twee stukken. West-Berlijn vormt in die periode een enclave en hoort bij de Bondsrepubliek Duitsland (West-Duitsland), terwijl Oost-Berlijn de hoofdstad is van de Democratische Duitse Republiek (Oost-Duitsland). Los van een fysieke, bewaakte barricade is de Muur een symbool geweest van de tegenstelling tussen Oost en West tijdens de Koude Oorlog.
 
De Berlijnse Muur heeft van 13 augustus 1961 tot 9 november 1989 de Duitse stad Berlijn verdeeld in twee stukken. West-Berlijn vormt in die periode een enclave en hoort bij de Bondsrepubliek Duitsland (West-Duitsland), terwijl Oost-Berlijn de hoofdstad is van de Democratische Duitse Republiek (Oost-Duitsland). Los van een fysieke, bewaakte barricade is de Muur een symbool geweest van de tegenstelling tussen Oost en West tijdens de Koude Oorlog.
  
 
De Muur is in 1961 gebouwd om te voorkomen dat de inwoners van de DDR zouden vluchten naar het Westen via West-Berlijn. Tijdens de bouwperiode maar ook in de jaren zestig en zeventig haalt de Muur af en toe het nieuws vanwege diverse vluchtpogingen van Oost-Duitsers. Woorden van protest nemen met de tijd toe. De Amerikaanse president John F. Kennedy heeft al op 23 juni 1963 in Berlijn zijn solidariteit met de inwoners geuit met zijn beroemde uitspraak “Ich bin ein Berliner”. Op 12 juni 1987 is het opnieuw een Amerikaanse president die in Berlijn voor nieuws zorgt. Ronald Reagan roept de Sovjet president Michail Gorbatsjov op de Muur af te laten breken.
 
De Muur is in 1961 gebouwd om te voorkomen dat de inwoners van de DDR zouden vluchten naar het Westen via West-Berlijn. Tijdens de bouwperiode maar ook in de jaren zestig en zeventig haalt de Muur af en toe het nieuws vanwege diverse vluchtpogingen van Oost-Duitsers. Woorden van protest nemen met de tijd toe. De Amerikaanse president John F. Kennedy heeft al op 23 juni 1963 in Berlijn zijn solidariteit met de inwoners geuit met zijn beroemde uitspraak “Ich bin ein Berliner”. Op 12 juni 1987 is het opnieuw een Amerikaanse president die in Berlijn voor nieuws zorgt. Ronald Reagan roept de Sovjet president Michail Gorbatsjov op de Muur af te laten breken.
 
  
 
===Val van de Muur===
 
===Val van de Muur===
 
 
Vanaf mei 1989 beginnen er scheuren in de grens tussen Oost en West te komen, zowel binnen als buiten Duitsland. Op 9 november 1989 is alles dit proces in een stroomversnelling terechtgekomen. De hoogste partijleider van de DDR, Günter Schabowski, houdt op die dag een persconferentie waarin hij ongecontroleerde vragen van de pers zal beantwoorden, een unicum voor Oost-Duitsland. Tijdens zijn uitleg over een nieuwe, omstreden, reisregeling voor Oost-Duitsers deelt hij plotseling mee dat de beslissing is genomen om de grens vanaf dit moment open te stellen. Deze onverwachte mededeling zorgt voor onzekerheid bij de aanwezige journalisten en bij de bevolking. Als men vervolgens bij de grens gaat kijken, blijken zelfs de bewakers verrast te zijn door de ontwikkelingen. Net voor middernacht besluit de bevelhebber van de grensovergang de grens te openen. Oost-Duitsers passeren de grens en worden met applaus ontvangen. Kort daarop begint men stukken van de zo gehate Muur af te breken.
 
Vanaf mei 1989 beginnen er scheuren in de grens tussen Oost en West te komen, zowel binnen als buiten Duitsland. Op 9 november 1989 is alles dit proces in een stroomversnelling terechtgekomen. De hoogste partijleider van de DDR, Günter Schabowski, houdt op die dag een persconferentie waarin hij ongecontroleerde vragen van de pers zal beantwoorden, een unicum voor Oost-Duitsland. Tijdens zijn uitleg over een nieuwe, omstreden, reisregeling voor Oost-Duitsers deelt hij plotseling mee dat de beslissing is genomen om de grens vanaf dit moment open te stellen. Deze onverwachte mededeling zorgt voor onzekerheid bij de aanwezige journalisten en bij de bevolking. Als men vervolgens bij de grens gaat kijken, blijken zelfs de bewakers verrast te zijn door de ontwikkelingen. Net voor middernacht besluit de bevelhebber van de grensovergang de grens te openen. Oost-Duitsers passeren de grens en worden met applaus ontvangen. Kort daarop begint men stukken van de zo gehate Muur af te breken.
 
  
 
===Berichtgeving===
 
===Berichtgeving===
 
 
Nieuwsberichten over de val van de Berlijnse Muur komen, vanwege de heersende onduidelijkheid en de onverwachte opening van de grenzen, langzaam op gang. Op de avond van 9 november 1989 zendt [[Achter het nieuws]] nog een interview uit met Willy Brandt, oud-bondskanselier West-Duitsland, waarin hij praat over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in Oost-Duitsland, de vluchtelingen naar West-Duitsland en zijn streven als bondskanselier naar betere oost-west-betrekkingen. Op 10 november is er een ingelaste middageditie van het [[Journaal]] in verband met de sloop van de Berlijnse Muur, maar het is het ''[[SchoolTV-Weekjournaal]]'' die de eerste beelden heeft. Regisseur [[Patricia Overman]] weet de beelden bij [[RTL Véronique]] te bemachtigen. In de dagen die volgen besteden alle nieuws- en actualiteitenprogramma’s aandacht aan deze ontwikkelingen en de gevolgen voor Berlijn en Duitsland. De beelden van mensen die de Muur met allerlei materieel te lijf gaan staan veel mensen nog lang bij.
 
Nieuwsberichten over de val van de Berlijnse Muur komen, vanwege de heersende onduidelijkheid en de onverwachte opening van de grenzen, langzaam op gang. Op de avond van 9 november 1989 zendt [[Achter het nieuws]] nog een interview uit met Willy Brandt, oud-bondskanselier West-Duitsland, waarin hij praat over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in Oost-Duitsland, de vluchtelingen naar West-Duitsland en zijn streven als bondskanselier naar betere oost-west-betrekkingen. Op 10 november is er een ingelaste middageditie van het [[Journaal]] in verband met de sloop van de Berlijnse Muur, maar het is het ''[[SchoolTV-Weekjournaal]]'' die de eerste beelden heeft. Regisseur [[Patricia Overman]] weet de beelden bij [[RTL Véronique]] te bemachtigen. In de dagen die volgen besteden alle nieuws- en actualiteitenprogramma’s aandacht aan deze ontwikkelingen en de gevolgen voor Berlijn en Duitsland. De beelden van mensen die de Muur met allerlei materieel te lijf gaan staan veel mensen nog lang bij.
 
  
 
===Bescheiden herdenking===
 
===Bescheiden herdenking===
 
 
Pas in 1999, bij het tienjarig jubileum van de hereniging van Oost- en West-Berlijn komt de media-aandacht weer op gang. Ondanks feestelijke herdenkingen valt de opkomst echter tegen en met name de voormalige Oost-Duitse bevolking schittert in afwezigheid.
 
Pas in 1999, bij het tienjarig jubileum van de hereniging van Oost- en West-Berlijn komt de media-aandacht weer op gang. Ondanks feestelijke herdenkingen valt de opkomst echter tegen en met name de voormalige Oost-Duitse bevolking schittert in afwezigheid.
  
 
In 2009 brengt de [[IKON]] een vierdelige reeks ''[[Paul Rosenmöller en de val van de Muur]]'' waarin [[Paul Rosenmöller]] op zoek gaat naar de winnaars en de verliezers van deze historische gebeurtenis. Ook de [[NCRV]] staat stil bij de (gevolgen van) de val van de Muur in het drieluik ''[[20, geboren op de dag dat de muur viel]]''.
 
In 2009 brengt de [[IKON]] een vierdelige reeks ''[[Paul Rosenmöller en de val van de Muur]]'' waarin [[Paul Rosenmöller]] op zoek gaat naar de winnaars en de verliezers van deze historische gebeurtenis. Ook de [[NCRV]] staat stil bij de (gevolgen van) de val van de Muur in het drieluik ''[[20, geboren op de dag dat de muur viel]]''.
 
 
===In het archief===
 
 
Trefwoord [http://zoeken.beeldengeluid.nl/internet/index.aspx?ChapterID=1164&searchText=Berlijnse%20Muur Berlijnse Muur]
 
 
  
 
===Overzicht val van de Berlijnse Muur in de media===
 
===Overzicht val van de Berlijnse Muur in de media===

Huidige versie van 6 nov 2019 om 13:07

Op 9 november 1989 wordt besloten de grens tussen Oost- en West-Berlijn open te stellen. Kort daarop wordt begonnen met het afbreken van de Berlijnse Muur.

Jongeman met paraplu
Mensen beklimmen de muur
De muur wordt afgebroken

Korte geschiedenis van de Muur

De Berlijnse Muur heeft van 13 augustus 1961 tot 9 november 1989 de Duitse stad Berlijn verdeeld in twee stukken. West-Berlijn vormt in die periode een enclave en hoort bij de Bondsrepubliek Duitsland (West-Duitsland), terwijl Oost-Berlijn de hoofdstad is van de Democratische Duitse Republiek (Oost-Duitsland). Los van een fysieke, bewaakte barricade is de Muur een symbool geweest van de tegenstelling tussen Oost en West tijdens de Koude Oorlog.

De Muur is in 1961 gebouwd om te voorkomen dat de inwoners van de DDR zouden vluchten naar het Westen via West-Berlijn. Tijdens de bouwperiode maar ook in de jaren zestig en zeventig haalt de Muur af en toe het nieuws vanwege diverse vluchtpogingen van Oost-Duitsers. Woorden van protest nemen met de tijd toe. De Amerikaanse president John F. Kennedy heeft al op 23 juni 1963 in Berlijn zijn solidariteit met de inwoners geuit met zijn beroemde uitspraak “Ich bin ein Berliner”. Op 12 juni 1987 is het opnieuw een Amerikaanse president die in Berlijn voor nieuws zorgt. Ronald Reagan roept de Sovjet president Michail Gorbatsjov op de Muur af te laten breken.

Val van de Muur

Vanaf mei 1989 beginnen er scheuren in de grens tussen Oost en West te komen, zowel binnen als buiten Duitsland. Op 9 november 1989 is alles dit proces in een stroomversnelling terechtgekomen. De hoogste partijleider van de DDR, Günter Schabowski, houdt op die dag een persconferentie waarin hij ongecontroleerde vragen van de pers zal beantwoorden, een unicum voor Oost-Duitsland. Tijdens zijn uitleg over een nieuwe, omstreden, reisregeling voor Oost-Duitsers deelt hij plotseling mee dat de beslissing is genomen om de grens vanaf dit moment open te stellen. Deze onverwachte mededeling zorgt voor onzekerheid bij de aanwezige journalisten en bij de bevolking. Als men vervolgens bij de grens gaat kijken, blijken zelfs de bewakers verrast te zijn door de ontwikkelingen. Net voor middernacht besluit de bevelhebber van de grensovergang de grens te openen. Oost-Duitsers passeren de grens en worden met applaus ontvangen. Kort daarop begint men stukken van de zo gehate Muur af te breken.

Berichtgeving

Nieuwsberichten over de val van de Berlijnse Muur komen, vanwege de heersende onduidelijkheid en de onverwachte opening van de grenzen, langzaam op gang. Op de avond van 9 november 1989 zendt Achter het nieuws nog een interview uit met Willy Brandt, oud-bondskanselier West-Duitsland, waarin hij praat over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in Oost-Duitsland, de vluchtelingen naar West-Duitsland en zijn streven als bondskanselier naar betere oost-west-betrekkingen. Op 10 november is er een ingelaste middageditie van het Journaal in verband met de sloop van de Berlijnse Muur, maar het is het SchoolTV-Weekjournaal die de eerste beelden heeft. Regisseur Patricia Overman weet de beelden bij RTL Véronique te bemachtigen. In de dagen die volgen besteden alle nieuws- en actualiteitenprogramma’s aandacht aan deze ontwikkelingen en de gevolgen voor Berlijn en Duitsland. De beelden van mensen die de Muur met allerlei materieel te lijf gaan staan veel mensen nog lang bij.

Bescheiden herdenking

Pas in 1999, bij het tienjarig jubileum van de hereniging van Oost- en West-Berlijn komt de media-aandacht weer op gang. Ondanks feestelijke herdenkingen valt de opkomst echter tegen en met name de voormalige Oost-Duitse bevolking schittert in afwezigheid.

In 2009 brengt de IKON een vierdelige reeks Paul Rosenmöller en de val van de Muur waarin Paul Rosenmöller op zoek gaat naar de winnaars en de verliezers van deze historische gebeurtenis. Ook de NCRV staat stil bij de (gevolgen van) de val van de Muur in het drieluik 20, geboren op de dag dat de muur viel.

Overzicht val van de Berlijnse Muur in de media

TaakID Titel Beschrijving Datum Jaar Medium
469004 Journaal Bezoek Kennedy aan West-Berlijn, uitspraak "Ich bin ein Berliner" 23-6-1963 1963 televisie
584665 De rode draad Toespraak Ronald Reagan bij de Muur, incl. oproep aan Gorbatsjov om de Muur af te breken. 12-6-1987 1987 radio
98788 Journaal Toespraak Ronald Reagan bij de Muur, incl. oproep aan Gorbatsjov om de Muur af te breken. 12-6-1987 1987 televisie
310036 Achter het nieuws Jan van Loenen met Willy Brandt, oud-bondskanselier West-Duitsland: over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in Oost-Duitsland, de vluchtelingen naar West-Duitsland; zijn streven als bondskanselier naar betere oost-west-betrekkingen. 9-11-1989 1989 televisie
152062 Internationale nieuwsuitwisseling Pogingen tot sloop Berlijnse Muur in West-Berlijn. 10-11-1989 1989 televisie
479934 Journaal Extra middageditie Journaal bij opening Berlijnse Muur 10-11-1989 1989 televisie
251550 NOS laat Geheel gewijd aan Oost-Duitsland en het openen van de Berlijnse Muur.
Diverse reportages over de ontwikkelingen van de laatste tijd, en reacties hierop.
10-11-1989 1989 televisie
84121 NOS laat Uitzending geheel gewijd aan de val van de Muur met o.a. verklaring van oud-burgemeester van West-Berlijn Willy Brandt, die ervoor pleit een deel van de Berlijnse Muur te laten staan als "geschichtliches Monstrum". 10-11-1989 1989 televisie
249750 Brandpunt Geheel gewijd aan de val van de Berlijnse Muur met een overzicht van de afgelopen 28 jaar. 10-11-1989 1989 televisie
433745 Internationale nieuwsuitwisseling Zeer lange rij wachtenden voor visum, Leipzig, nav openen Berlijnse muur; straatinterviews. 11-11-1989 1989 televisie
436630 Internationale nieuwsuitwisseling Reactie van George Bush op openen Berlijnse Muur (feitelijk tweede reactie, eerste reactie was zeer flauw en veroorzaakte veel kritiek). 11-11-1989 1989 televisie
438777 Internationale nieuwsuitwisseling Begin officiële sloop Berlijnse Muur, onder toezicht juichend publiek. Opzichter deelt stukken muur uit. 11-11-1989 1989 televisie
479931 Journaal Verslag feest en drukte in Berlijn met uitspraak verkoopster dat Oost-Duitsers gewone "luxe" hebben moeten missen. 11-11-1989 1989 televisie
479933 Journaal Studio-interview met ambassadeur West-Duitsland in Nederland, Otto von der Gablentz, over afbreken Berlijnse Muur en gevolgen voor betrekkingen 11-11-1989 1989 televisie
428683 Internationale nieuwsuitwisseling Ontmoeting tussen burgemeesters van Oost-Berlijn (Krack) en West-Berlijn (Momper) na openen Berlijnse Muur. Fraai shot van hijskraan die de muur bij de Potsdammer Platz afbreekt en van beide burgemeesters die door de opening lopen. 12-11-1989 1989 televisie
432742 Internationale nieuwsuitwisseling Concert van Joe Cocker in Oost-Berlijn na openen Berlijnse Muur 12-11-1989 1989 televisie
436629 Internationale nieuwsuitwisseling Winkelende mensen in West-Berlijn na openen van de Berlijnse Muur; Shots van DDR-burgers die zich met de neuzen tegen de etalageruiten staan te vergapen aan het aanbod van goederen in het westenerlijn na openen van de Berlijnse 12-11-1989 1989 televisie
420690 Internationale nieuwsuitwisseling Betrekkingen Oost-Duitsland West-Duitsland: Rau op bezoek bij Modrow in Oost-Berlijn en commentaar op Berlijnse Muur. 12-11-1989 1989 televisie
429607 Internationale nieuwsuitwisseling Ongewapende Vopo's bewaken Berlijnse Muur. 12-11-1989 1989 televisie
479930 Journaal Sfeerreportage van Pauline Broekema over drukte in West-Berlijn na openen Berlijnse Muur. Beelden van de uitgifte van het "begroetingsgeld" bij een bank. 12-11-1989 1989 televisie
310035 Achter het nieuws Terugblik op ontwikkelingen in Oost-Duitsland van de afgelopen week. 12-11-1989 1989 televisie
252640 Televizier Reportage van een Oostduits gezin dat voor het eerst West-Berlijn bezoekt. 13-11-1989 1989 televisie
217246 Bunkeren Nav van het verdwijnen van de Berlijnse muur gaat een pop (een vogel) naar de Berlijnse muur om te proberen een stuk hiervan te bemachtigen. 15-11-1989 1989 televisie
247293 Lopend vuur Rondetafelgesprek over de kritiek op de trage verslaggeving over De Muur op de Nederlandse televisie. 16-11-1989 1989 televisie
416663 Internationale nieuwsuitwisseling Beelden van de verkoop van stukken van de Berlijnse Muur in de VS. 5-12-1989 1989 televisie
78413 NOVA Verslag van de herdenking van de val van de Berlijnse Muur, tien jaar gedelen op 9 november 1989. In tegenstelling tot hun glansrol in 1989, schitteren de Oost-Duitsers nu door afwezigheid. 9-11-1999 1999 televisie
447388 Internationale nieuwsuitwisseling Duitsland herdenkt de val van de Berlijnse Muur tien jaar geleden. 9-11-1999 1999 televisie
77751 Middageditie Studio-interview met Volkskrant-correspondent Jos Klaassen en twee vrouwen afkomstig uit voormalige DDR over de val van de Berlijnse muur. 9-11-1999 1999 televisie
78490 Twee vandaag Serie reportages ihkv de herdenking van de val van de Berlijnse Muur tien jaar geleden. 9-11-1999 1999 televisie
591226 Langs de lijn Tiende verjaardag van de val van de Berlijnse Muur. Aandacht voor de gevolgen van de ineenstorting van het politieke systeem in de toenmalige DDR voor de sport in Oost-Duitsland. 9-11-1999 1999 radio
692994 Met het oog op morgen Het tienjarig jubileum van de val van de Berlijnse Muur wordt gevierd in aanwezigheid van voormalig bondskanselier Kohl en de oud-presidenten Bush (VS) en Gorbatsjow (SU). Stemfragmenten van Kohl, Gorbatsjow and Bush. 9-11-1999 1999 radio
327360 Journaal Verslag van Bert Tigchelaar van de feestelijke herdenking bij de Brandenburger Tor in Berlijn van de val van de Berlijnse Muur tien jaar geleden. 9-11-1999 1999 televisie
411810 Jeugdjournaal Duitsland herdenkt de val van de Berlijnse Muur. 9-11-1999 1999 televisie
78355 Netwerk Bij de herdenking van de val van de Berlijnse Muur zijn voornamelijk prominenten aanwezig. De verwachte honderdduizend bezoekers in Berlijn kwamen niet opdagen voor de feestelijkheden. 9-11-1999 1999 televisie
696037 Radio 1 journaal Deel acht uit een negendelige serie over de val van de Berlijnse Muur. In deze aflevering worden de gebeurtenissen van 9 november 1989 belicht, de dag dat de Muur openging. 9-11-1999 1999 radio
697009 Radio 1 journaal Viering in Berlijn van de val de Berlijnse Muur. Verslagen van de festiviteiten rond het Brandenburger Tor, waarin vraaggesprekken (met vertaling) met aanwezigen. 9-11-1999 1999 radio
RTL Nieuws Verslag van herdenking val van de Muur in aanwezigheid van Michail Gorbatsjov, George Bush sr. en Helmut Kohl. 31-10-2009 2009 televisie