Jan Keja

Uit Beeld en Geluid Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Jan Keja is een veelzijdig regisseur voor televisie, theater en hoorspelen. Keja’s talent als regisseur is vooral zichtbaar in de door hem gerealiseerde dramaproducties. Vooral de artistieke, filmische wijze van benaderen is karakteristiek voor zijn werkwijze. Hij is de eerste regisseur die, bij het gebruik van een filmcamera, een aparte monitor benut om de shots tijdens het draaien te kunnen bekijken.

Hij is in 1991 een van de verontruste programmamakers, waar onder Kees van Kooten, Wim de Bie, Jaap Drupsteen, Netty Rosenfeld, die een brief schrijven aan minister Hedy d’Ancona. Ze zijn bezorgd dat er bij de beoordeling van de programma’s alleen nog maar naar de kijkcijfers en niet naar de kwaliteit gekeken wordt.

Jan Kja volgt na het gymnasium een conservatorium opleiding piano en orgel. De vader van Jan is een bekende koordirigent. Jan Keja werkt ruim 10 jaar als zelfstandig mode- en reclamefotograaf. In 1963 maakt hij als cineast in opdracht van het ministerie van OKW de film P.

In 1966 volgt hij de regiecursus van de NTS en maakt zijn debuut als regisseur in 1967 met het televisiedrama De pianostemmer. Hij wordt door de TROS aangetrokken als regisseur/producent. In de periode 1965 – 1969 is hij hoofd jeugdzaken van de TROS.

Grote (inter-)nationale faam krijgt Keja vanwege de manier waarop hij een tiental bewerkingen van verhalen van Roald Dahl en Guy de Maupassant in beeld brengt. De Bontjas uit de Dahlcyclus behaalt in 1975 een Emmy nominatie. In 1978 ontvangt Keja voor de verfilming van De Maupassants verhaal De Vlieg de prestigieuze Emmy Award.

Voorts is Keja bekend van de vrijmoedige verhalen van Boccacio in de reeks Decamerone. De ambitieuze serie Lessen in Liefde, waaronder Decamerone in 1980 uitgezonden wordt, wordt in de ogen van Keja op een ongunstig tijdstip geprogrammeerd. De opnamen vinden voor een groot deel plaats op de Heilige Land-stichting bij Nijmegen. Oorspronkelijk zijn twaalf afleveringen gepland, de gemiddelde kosten per aflevering (fl. 230.000,--) zijn aan de hoge kant. Keja maakt niet alleen dramaproducties; hij regisseert ook documentaires. In 1979 treedt Keja terug als hoofd drama van de TROS.

Werkopname Jan Keja regisseert De Vlieg
In gesprek met Simon van Collum
Jan Keja op de set van Een dagje naar buiten

Na 1980 maakt hij een aantal eenmalige dramaproducties voor de KRO, NCRV, NOS, NOT en IKON. De bakens in omroepland worden verzet. Er is nog nauwelijks geld voor de ‘dure’ niet hedendaagse dramaseries. In dit kader zijn de belangrijkste KRO-realisaties Ontmoetingen (Noel Coward) in 1981 en Titaantjes (Nescio) in 1982. Ook is Keja verantwoordelijk voor de 13-delige jeugdserie Dubbelpion naar een script van Hugo Heinen. Keja maakt ook een televisiebewerking van de musical Fien de la Mar naar een script van Eric Herfst met Jasperina de Jong in de hoofdrol.

Voor de KRO maakt hij de 5-delige documentaire Spelenderwijs over amateurtoneel in Nederland en op de Antillen. Voor het IKON doet hij de regie van de 6-delige moderne comedyserie Don Donkersloot en Sander Pandje.

Internationaal zijn ook de NOS/BRT productie Het begeren (1988) en de 5-delige serie Langs de kant van de weg (1989). Deze laatstgenoemde dramaproductie over het leven en werken van Vincent van Gogh wordt in 14 landen uitgezonden.

Keja is verantwoordelijk voor veel verschillende producties en genres. Voor de onderwijstelevisie maakt hij Hier met die Pruik (1992). In 1993 werkt Keja voor de NCRV en regisseert de tv-drama’s Het stille land en een pilot voor een comedyserie Sloophamer en de geus. In 1995 regisseert hij de eerste aflevering van De thuiskomst van Odysseus, naar een script van Harrie Geelen en Frank Groothof. Naast dit diverse werk voor verschillende omroeporganisaties is Keja al vanaf 1986 een van de vaste regisseurs van Sesamstraat. Tevens is hij gastregisseur van Het Klokhuis. In 1996 is Jan Keja verantwoordelijk voor vijf afleveringen van Luif.

Keja regisseert in zijn loopbaan ook een aantal malen toneelproducties. Vanaf 1985 is Keja artistiek leider van Stuk voor stuk in Muiderberg en vanaf 1998 artistiek leider van het toneelgezelschap Toetssteen in Amsterdam.Verder is hij als gastdocent verbonden aan de theaterscholen van Arnhem, Maastricht en Amsterdam. Tevens gastdocent aan de tv-opleiding van de Media Academie Santbergen. Ook regisseert Keja commercials en hoorspelen, zoals Het collectief (1987) en Geen tijd voor tuinkabouters (1989).

In de periode 1999/2001 werkt hij samen met schrijver Dick Walda aan de documentaire Ver van huis over de Haagse schizofrene en autistische kunstenaar Willem van Genk. Verder maakt hij in 2003, wederom samen met Dick Walda, de documentaire Een tuin in de Rivierenbuurt.